روشني‌دهنده كجايند ستارگان تابنده كجايند نشان‌هاي دين و پايه‌هاي علم كجا است
بَقِيَّةُ اللّٰهِ الَّتٖي لٰاتَخْلُو مِنَ الْعِتْرَةِ الطّٰاهِرَةِ اَيْنَ الْمُعَدُّ لِقَطْعِ
بقيه خدا كه جدا نميشود از عترت پاكيزگان كجا است آماده‌شده براي قطع
دٰابِرِ الظَّلَمَةِ اَيْنَ الْمُنْتَظَرُ لِاِقٰامَةِ الْاَمْتِ وَ الْعِوَجِ
دنباله ستمكاران كجا است انتظاربرده شده براي راست كردن ناراستي و كجي
اَيْنَ الْمُرْتَجٰي لِاِزٰالَةِ الْجَوْرِ وَ الْعُدْوٰانِ اَيْنَ الْمُدَّخَرُ
كجا است اميدبرده شده براي برطرف كردن ظلم و ستم كجا است ذخيره‌شده
لِتَجْدٖيدِ الْفَرٰايِضِ وَ السُّنَنِ اَيْنَ الْمُتَخَيَّرُ لِاِعٰادَةِ الْمِلَّةِ
براي تازه كردن واجبات و سنتها كجا است برگزيده‌شده براي بازگرداندن ملت
وَ الشَّرٖيعَةِ اَيْنَ الْمُؤَمَّلُ لِاِحْيٰاۤءِ الْكِتٰابِ وَ حُدُودِهٖ اَيْنَ مُحْيٖي
و شرع كجا است آرزوشده براي زنده كردن قرآن و حدود آن كجا است زنده‌كننده
مَعٰالِمِ الدّٖينِ وَ اَهْلِهٖ اَيْنَ قٰاصِمُ شَوْكَةِ الْمُعْتَدٖينَ اَيْنَ
نشانه‌هاي دين و اهل آن كجاست درهم‌شكننده شوكت تجاوزكنندگان كجا است
هٰادِمُ اَبْنِيَةِ الشِّرْكِ وَ النِّفٰاقِ اَيْنَ مُبٖيدُ اَهْلِ الْفُسُوقِ وَ الْعِصْيٰانِ
ويران‌كننده بناهاي شرك و دوروئي كجاست هلاك‌كننده اهل معصيت و نافرماني
اَيْنَ حٰاصِدُ فُرُوعِ الْغَيِّ وَ الشِّقٰاقِ اَيْنَ طٰامِسُ آثٰارِ
كجا است دروكننده شاخه‌هاي گمراهي و خلاف كجا است محوكننده نشانه‌هاي
الزَّيْغِ وَ الْاَهْوٰاۤءِ اَيْنَ قٰاطِعُ حَبٰاۤئِلِ الْكِذْبِ وَ الْاِفْتِرٰاۤءِ اَيْنَ مُبٖيدُ
ميل از حق و خواهشها كجا است قطع‌كننده دامهاي دروغ و بهتان كجاست هلاك‌كننده
الْعُتٰاةِ وَ الْمَرَدَةِ اَيْنَ مُسْتَأْصِلُ اَهْلِ الْعِنٰادِ وَ التَّضْلٖيلِ
سركشان و نافرمانان كجا است از بن براندازنده اهل خلاف و گمراه كردن
[ص 27] وَ الْاِلْحٰادِ اَيْنَ مُعِزُّ الْاَوْلِيٰاۤءِ وَ مُذِلُّ الْاَعْدٰاۤءِ اَيْنَ
و رو گرداندن از حق كجا است عزيزكننده دوستان و خواركننده دشمنان كجا است
جٰامِعُ الْكَلِمِ عَلَي التَّقْوٰي اَيْنَ بٰابُ اللّٰهِ الَّذٖي مِنْهُ يُؤْتٰي
جمع‌كننده كلمات بر پرهيزگاري كجاست باب خدا آنكه از او آمده ميشود ( خدا )
اَيْنَ وَجْهُ اللّٰهِ الَّذٖي اِلَيْهِ يَتَوَجَّهُ الْاَوْلِيٰاۤءُ اَيْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَيْنَ
كجاست رخساره خدا آنكه بسوي او توجه ميكنند اولياء كجاست سبب متصل ميان
اَهْلِ الْاَرْضِ وَ السَّمٰاۤءِ اَيْنَ صٰاحِبُ يَوْمِ الْفَتْحِ وَ نٰاشِرُ رٰايَةِ الْهُدٰي اَيْنَ
اهل زمين و آسمان كجا است صاحب روز فتح و گشاينده عَلَم هدايت كجا است
مُؤَلِّفُ شَمْلِ الصَّلٰاحِ وَ الرِّضٰا اَيْنَ الطّٰالِبُ بِذُحُولِ الْاَنْبِيٰاۤءِ وَ اَبْنٰاۤءِ
گردآورنده پراكندگي صلاح و خشنودي كجا است خونخواه پيغمبران و پسران
الْاَنْبِيٰاۤءِ اَيْنَ الطّٰالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِكَرْبَلٰاۤءَ اَيْنَ الْمَنْصُورُ عَلٰي مَنِ
پيغمبران كجا است خونخواه كشته‌شده بكربلاء كجاست ياري‌شده بر كسي كه
اعْتَدٰي عَلَيْهِ وَ افْتَرٰي اَيْنَ الْمُضْطَرُّ الَّذٖي يُجٰابُ اِذٰا دَعٰي
ستم كرده بر او و دروغ بسته كجا است مضطري كه اجابت ميشود چون دعا كند
اَيْنَ صَدْرُ الْخَلٰاۤئِقِ ذُو الْبِرِّ وَ التَّقْوٰي اَيْنَ ابْنُ النَّبِيِّ الْمُصْطَفٰي
كجاست مقدم خلائق داراي نيكي و پرهيزگاري كجا است پسر پيغمبر اختيارشده
وَ ابْنُ عَلِيٍّ الْمُرْتَضٰي وَ ابْنُ خَدٖيجَةَ الْغَرّٰاۤءِ وَ ابْنُ فٰاطِمَةَ الزَّهْرٰاۤءِ الْكُبْرٰي
و پسر علي برگزيده‌شده و پسر خديجه بزرگوار و پسر فاطمه زهراء بزرگتر
بِأَبٖي اَنْتَ وَ اُمّٖي وَ نَفْسٖي لَكَ الْوِقٰاۤءُ وَ الْحِمٰا يَا بْنَ السّٰادَةِ
پدرم فداي تو و مادرم و جانم براي تو نگهبان و حامي باد اي پسر بزرگان
الْمُقَرَّبٖينَ يَا بْنَ النُّجَبٰاۤءِ الْاَكْرَمٖينَ يَا بْنَ الْهُدٰاةِ الْمَهْدِيّٖينَ يَا بْنَ
نزديكان اي پسر بزرگواران بخشايندگان اي پسر راهنمايان هدايت‌شدگان اي پسر
[ص 28] الْخِيَرَةِ الْمُهَذَّبٖينَ يَا بْنَ الْغَطٰارِفَةِ الْاَنْجَبٖينَ يَا بْنَ الْخَضٰارِمَةِ
برگزيدگان پاكيزه‌شدگان اي پسر بزرگان شرفاء بزرگواران اي پسر بسيار بخشندگان
الْمُنْتَجَبٖينَ يَا بْنَ الْقَمٰاقِمَةِ الْاَكْرَمٖينَ يَا بْنَ الْاَطٰاۤئِبِ الْمُطَهَّرٖينَ يَا بْنَ
برگزيدگان اي پسر بزرگان بزرگواران اي پسر پاكيزگان پاكيزه‌شدگان اي پسر
الْبُدُورِ الْمُنٖيرَةِ يَا بْنَ السُّرُجِ الْمُضٖيۤئَةِ يَا بْنَ الشُّهُبِ الثّٰاقِبَةِ
ماههاي تابنده اي پسر چراغهاي روشني‌دهنده اي پسر شهابهاي سوراخ‌كننده
يَا بْنَ الْاَنْجُمِ الزّٰاهِرَةِ يَا بْنَ السُّبُلِ الْوٰاضِحَةِ يَا بْنَ الْاَعْلٰامِ اللّٰاۤئِحَةِ يَا بْنَ
اي پسر ستارگان درخشنده اي پسر راههاي آشكارا اي پسر نشانه‌هاي پيدا اي پسر
الْعُلُومِ الْكٰامِلَةِ يَا بْنَ السُّنَنِ الْمَشْهُورَةِ يَا بْنَ الْمَعٰالِمِ الْمَأْثُورَةِ يَا بْنَ الْمُعْجِزٰاتِ
علوم كامله اي پسر سنتهاي مشهوره اي پسر دليلهاي نقل‌شده اي پسر معجزات
الْمَوْجُودَةِ يَا بْنَ الدَّلٰاۤئِلِ الْمَشْهُودَةِ يَا بْنَ الصِّرٰاطِ الْمُسْتَقٖيمِ يَا بْنَ النَّبَأِ الْعَظٖيمِ
موجوده اي پسر دليلهاي ديده‌شده اي پسر راه راست اي پسر خبر بزرگ
يَا بْنَ مَنْ هُوَ فٖي اُمِّ الْكِتٰابِ لَدَي اللّٰهِ عَلِيٌّ حَكٖيمٌ يَا بْنَ الْآيٰاتِ وَ الْبَيِّنٰاتِ يَا
اي پسر كسي كه او در ام الكتاب نزد خدا علي حكيم است اي پسر آيات و بينات اي
بْنَ الدَّلٰاۤئِلِ الظّٰاهِرٰاتِ يَا بْنَ الْبَرٰاهٖينِ الْوٰاضِحٰاتِ الْبٰاهِرٰاتِ يَا بْنَ الْحُجَجِ الْبٰالِغٰاتِ
پسر دليلهاي آشكارا اي پسر برهانهاي واضحه غالبه اي پسر حجتهاي بالغه
يَا بْنَ النِّعَمِ السّٰابِغٰاتِ يَا بْنَ طٰهٰ وَ الْمُحْكَمٰاتِ يَا بْنَ يٰسۤ وَ الذّٰارِيٰاتِ يَا بْنَ الطُّورِ
اي پسر نعمتهاي كامله اي پسر طه و محكمات اي پسر يس و الذاريات اي پسر طور
وَ الْعٰادِيٰاتِ يَا بْنَ مَنْ دَنٰي فَتَدَلّٰي فَكٰانَ قٰابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰي
و العاديات اي پسر آنكه نزديك شد پس فهميد پس بود مقدار دو كمان يا نزديكتر
دُنُوّاً وَ اقْتِرٰاباً مِنَ الْعَلِيِّ الْاَعْلٰي لَيْتَ شِعْرٖي اَيْنَ اسْتَقَرَّتْ بِكَ النَّوٰي بَلْ
نزديكي و نزديك شدني به علي اعلي كاش ميدانستم كجا قرار گرفته خانه تو بلكه
[ص 29] اَيُّ اَرْضٍ تُقِلُّكَ اَوِ الثَّرٰي اَبِرَضْوٰي اَمْ غَيْرِهٰا اَمْ ذٖي‌طُوٰي عَزٖيزٌ
كدام زمين برميدارد ترا يا زمين آيا برضوٰي يا غير آن يا ذي‌طوٰي ، گران است
عَلَيَّ اَنْ اَرَي الْخَلْقَ وَ لٰاتُرٰي وَ لٰااَسْمَعُ لَكَ حَسٖيساً وَ لٰا
بر من اينكه ببينم خلق را و تو ديده نشوي و نشنوم از تو صوت خفي و نه
نَجْوٰي عَزٖيزٌ عَلَيَّ اَنْ لٰايُحٖيطَ بٖي دُونَكَ الْبَلْوٰي وَ لٰايَنٰالُكَ
راز گفتن را ، گران است بر من اينكه احاطه نكند بمن دون تو بلوٰي و نرسد بتو
مِنّٖي ضَجٖيجٌ وَ لٰا شَكْوٰي بِنَفْسٖي اَنْتَ مِنْ مُغَيَّبٍ لَمْ‌يَخْلُ مِنّٰا
از من شيون و شكايتي جانم فداي تو از غايب شده‌اي كه خالي از ما نيست
بِنَفْسٖي اَنْتَ مِنْ نٰازِحٍ يَنْزَحُ عَنّٰا بِنَفْسٖي اَنْتَ اُمْنِيَّةُ شٰاۤئِقٍ
جانم فداي تو از دوري كه دور ميشود از ما جانم فداي تو اي آرزوي مشتاقي كه
تَمَنّٰي مِنْ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ ذَكَرٰا فَحَنّٰا بِنَفْسٖي اَنْتَ مِنْ عَقٖيدِ
آرزو كند از مؤمن و مؤمنه‌اي كه ذكر كنند پس ناله كنند جانم فداي تو از پيشواي
عِزٍّ لٰايُسٰامٰي بِنَفْسٖي مِنْ اَثٖيلِ مَجْدٍ
عزتي كه برتري بر او جسته نميشود جانم فداي تو از ريشه بزرگواري كه
لٰايُجٰارٰي بِنَفْسٖي اَنْتَ مِنْ تِلٰادِ نِعَمٍ لٰاتُضٰاهٰي
با او هماهنگي نميشود جانم فداي تو از سابق نعمتهائي كه برابري جسته نميشود
بِنَفْسٖي اَنْتَ مِنْ نَصٖيفِ شَرَفٍ لٰايُسٰاوٰي اِلٰي مَتٰي اَجْأَرُ فٖيكَ يٰا
جانم فداي تو از پيمانه شرفي كه برابري جسته نميشود تا كي صدا كنم در تو اي
مَوْلٰايَ وَ اِلٰي مَتٰي وَ اَيَّ خِطٰابٍ اَصِفُ فٖيكَ وَ اَيَّ نَجْوٰي عَزٖيزٌ
آقاي من و تا كي و كدام خطاب وصف كنم در تو و كدام راز گفتن را ، گران است
عَلَيَّ اَنْ اُجٰابَ دُونَكَ وَ اُنٰاغٰي عَزٖيزٌ عَلَيَّ اَنْ
بر من اينكه پاسخ‌داده شوم دون تو و سخن‌گفته شوم ، گران است بر من اينكه
[ص 30] اَبْكِيَكَ وَ تَخْذُلَكَ الْوَرٰي عَزٖيزٌ عَلَيَّ اَنْ يَجْرِيَ
بگريم بر تو و ترك ياري ترا كنند مردم ، گران است بر من اينكه جاري شود
دُونَهُمْ عَلَيْكَ مٰا جَرٰي هَلْ مِنْ مُعٖينٍ فَاُطٖيلَ مَعَهُ
دون ايشان بر تو آنچه جاري شده است آيا ياري‌كننده‌اي هست پس طول دهم با او
الْعَوٖيلَ وَ الْبُكٰاۤءَ هَلْ مِنْ جَزُوعٍ فَاُسٰاعِدَ جَزَعَهُ اِذٰا خَلٰا
فرياد و گريه را آيا جزع‌كننده‌اي هست پس همراهي كنم جزع او را هرگاه تنها بماند
هَلْ قَذِيَتْ عَيْنٌ فَتُسْعِدَهٰا عَيْنٖي عَلَي الْقَذٰي هَلْ اِلَيْكَ
آيا صاحب قذي ميشود چشمي پس ياري كند آن را چشم من بر قذي آيا بسوي تو
يَا بْنَ اَحْمَدَ سَبٖيلٌ فَتُلْقٰي هَلْ يَتَّصِلُ يَوْمُنٰا مِنْكَ
اي پسر احمد راهي هست پس ملاقات شوي آيا پيوسته ميشود روز ما از تو
بِغَدِهٖ فَنَحْظٰي مَتٰي نَرِدُ مَنٰاهِلَكَ الرَّوِيَّةَ
بفرداي آن پس بهره‌مند شويم كي وارد شويم آبشخورهاي پرآب ترا
فَنَرْوٰي مَتٰي نَنْتَفِعُ مِنْ عَذْبِ مٰاۤئِكَ فَقَدْ طٰالَ الصَّدٰي مَتٰي
پس سيراب شويم كي بهره بريم از گواراي آب تو پس بتحقيق طول كشيد تشنگي كي
نُغٰادٖيكَ وَ نُرٰاوِحُكَ فَتَقَرَّ عُيُونُنٰا مَتٰي تَرٰانٰا
بامداد بيائيم ترا و شامگاه بيائيم ترا پس روشن شود چشمان ما كي ببيني ما را
وَ نَريٰكَ وَ قَدْ نَشَرْتَ لِوٰاۤءَ النَّصْرِ تُرٰي اَتَرٰانٰا
و ببينيم ترا و بتحقيق گشوده باشي عَلَم پيروزي را ديده شوي آيا ميبيني ما را
نَحُفُّ بِكَ وَ اَنْتَ تَأُمُّ الْمَلَأَ وَ قَدْ مَلَأْتَ الْاَرْضَ
احاطه كنيم بتو و تو قصد كني جمعيت را و بتحقيق پر كرده باشي زمين را
عَدْلاً وَ اَذَقْتَ اَعْدٰاۤءَكَ هَوٰاناً وَ عِقٰاباً وَ اَبَرْتَ الْعُتٰاةَ وَ
از عدل و چشانده باشي دشمنانت را خواري و عذاب و هلاك كرده باشي سركشان و
جَحَدَةَ الْحَقِّ وَ قَطَعْتَ دٰابِرَ الْمُتَكَبِّرٖينَ وَ اجْتَثَثْتَ
انكاركنندگان حق را و قطع كرده باشي دنباله تكبركنندگان را و قطع كرده باشي
[ص 31] اُصُولَ الظّٰالِمٖينَ وَ نَحْنُ نَقُولُ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمٖينَ
ريشه‌هاي ستمكاران را و ما ميگوئيم سپاس براي خدا پروردگار عالمين ،
اَللّٰهُمَّ اَنْتَ كَشّٰافُ الْكَرْبِ وَ الْبَلْوٰي وَ اِلَيْكَ اَسْتَعْدٖي
خدايا تو بسيار برطرف‌كننده اندوه و بلوٰي هستي و بسوي تو طلب نصرت ميكنم
فَعِنْدَكَ الْعَدْوٰي وَ اَنْتَ رَبُّ الْآخِرَةِ وَ الْاُولٰي فَأَغِثْ يٰا غِيٰاثَ
پس نزد تو است نصرت و توئي پروردگار آخرت و اولي پس ياري كن اي ياور
الْمُسْتَغٖيثٖينَ عُبَيْدَكَ الْمُبْتَلٰي وَ اَرِهٖ سَيِّدَهُ يٰا
ياري‌جويندگان بنده كوچك خود را كه مبتلا است و بنمايان باو آقاي او را اي
شَدٖيدَ الْقُوٰي وَ اَزِلْ عَنْهُ بِهِ الْاَسٰي وَ الْجَوٰي وَ بَرِّدْ غَلٖيلَهُ
سخت‌نيروها و برطرف كن از او اندوه و حزن را و سرد كن حرارت دروني او را
يٰا مَنْ عَلَي الْعَرْشِ اسْتَوٰي وَ مَنْ اِلَيْهِ الرُّجْعٰي وَ الْمُنْتَهٰي اَللّٰهُمَّ وَ نَحْنُ
اي آنكه بر عرش مستوي است و آنكه بسوي او است بازگشت و پايان ، خدايا و ما
عَبٖيدُكَ الشّٰاۤئِقُونَ اِلٰي وَلِيِّكَ الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ
بندگان توئيم مشتاقان بسوي ولي تو كه يادآوري‌كننده بتو و به پيغمبر تو است
خَلَقْتَهُ لَنٰا عِصْمَةً وَ مَلٰاذاً وَ اَقَمْتَهُ لَنٰا قِوٰاماً
آفريدي او را براي ما نگهداري و پناهگاهي و برپا داشتي او را براي ما تكيه‌گاه
وَ مَعٰاذاً وَ جَعَلْتَهُ لِلْمُؤْمِنٖينَ مِنّٰا اِمٰاماً فَبَلِّغْهُ مِنّٰا تَحِيَّةً
و پناهگاه و قرار دادي او را براي مؤمنين از ما امام پس برسان باو از ما دعا
وَ سَلٰاماً وَ زِدْنٰا بِذٰلِكَ يٰا رَبِّ اِكْرٰاماً وَ اجْعَلْ مُسْتَقَرَّهُ
و سلام و بيفزا ما را به آن اي پروردگار گرامي داشتن را و قرار ده قرارگاه او را
لَنٰا مُسْتَقَرّاً وَ مُقٰاماً وَ اَتْمِمْ نِعْمَتَكَ بِتَقْدٖيمِكَ اِيّٰاهُ
براي ما قرارگاه و جاي اقامتي و تمام فرما نعمت خود را به پيش داشتن تو او را
اَمٰامَنٰا حَتّٰي تُورِدَنٰا جَنّٰاتِكَ وَ مُرٰافَقَةَ الشُّهَدٰاۤءِ مِنْ خُلَصٰاۤئِكَ
پيش روي ما تا اينكه وارد كني ما را به بهشتهايت و رفاقت شهداء از خالصينت ،
[ص 32] اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰي حُجَّتِكَ وَ وَلِيِّ اَمْرِكَ وَ صَلِّ عَلٰي جَدِّهٖ مُحَمَّدٍ رَسُولِكَ
خدايا درود فرست بر حجتت و صاحب امرت و درود فرست بر جدّ او محمد پيغمبرت
السَّيِّدِ الْاَكْبَرِ وَ صَلِّ عَلٰي عَلِيٍّ اَبٖيهِ السَّيِّدِ الْقَسْوَرِ وَ حٰامِلِ اللِّوٰاۤءِ فِي الْمَحْشَرِ وَ
آقاي بزرگتر و درود فرست بر علي پدرش آقاي عزيز و بردارنده عَلَم در قيامت و
سٰاقٖي اَوْلِيٰاۤئِهٖ مِنْ نَهْرِ الْكَوْثَرِ وَ الْاَمٖيرِ عَلٰي سٰاۤئِرِ الْبَشَرِ الَّذٖي مَنْ آمَنَ بِهٖ
ساقي دوستانش از نهر كوثر و امير بر ساير بشر آنكه هر كه ايمان باو آورد
فَقَدْ ظَفَرَ وَ مَنْ لَمْ‌يُؤْمِنْ بِهٖ فَقَدْ خَطَرَ وَ كَفَرَ
بتحقيق پيروز شد و هر كه ايمان نياورد باو بتحقيق مشرف بر هلاك و كافر شد
صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ عَلٰي اَخٖيهِ وَ عَلٰي نَجْلِهِمَا الْمَيٰامٖينِ
درود فرستد خدا بر او و بر برادرش و بر اولاد آن دو كه ميمنت دارند
مٰا طَلَعَتْ شَمْسٌ وَ مٰا اَضٰاۤءَ قَمَرٌ وَ عَلٰي جَدَّتِهِ الصِّدّٖيقَةِ الْكُبْرٰي
تا طالع ميشود آفتابي و تا نور ميدهد ماهي و بر جدّه او صديقه كبري
فٰاطِمَةَ الزَّهْرٰاۤءِ بِنْتِ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفٰي وَ عَلٰي مَنِ اصْطَفَيْتَ مِنْ آبٰاۤئِهِ
فاطمه زهرا دختر محمد مصطفي و بر كساني كه برگزيدي آنها را از پدرانش
الْبَرَرَةِ وَ عَلَيْهِ اَفْضَلَ وَ اَكْمَلَ وَ اَتَمَّ وَ اَدْوَمَ وَ اَكَثْرَ وَ اَوْفَرَ
كه نيكانند و بر او برتر و كاملتر و تمامتر و پاينده‌تر و بيشتر و فراوان‌تر
مٰا صَلَّيْتَ عَلٰي اَحَدٍ مِنْ اَصْفِيٰاۤءِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ صَلِّ عَلَيْهِ
آنچه درود فرستادي بر احدي از خالصين و برگزيدگانت از خلقت و درود فرست بر او
صَلٰوةً لٰا غٰايَةَ لِعَدَدِهٰا وَ لٰا نِهٰايَةَ لِمَدَدِهٰا وَ لٰا نَفٰادَ
درودي كه پاياني براي شمار آن نيست و نه نهايتي براي مدد آن و نه تمام‌شدني
لِأَمَدِهٰا اَللّٰهُمَّ وَ اَقِمْ بِهِ الْحَقَّ وَ اَدْحِضْ بِهِ الْبٰاطِلَ وَ اَدِلْ
براي پايان آن خدايا و برپا دار باو حق را و باطل كن باو باطل را و غلبه بده
بِهٖ اَوْلِيٰاۤءَكَ وَ اَذْلِلْ بِهٖ اَعْدٰاۤءَكَ وَ صِلِ اللّٰهُمَّ بَيْنَنٰا وَ
باو دوستان خود را و خوار كن باو دشمنانت را و وصل كن خدايا ميان ما و
[ص 33] بَيْنَهُ وُصْلَةً تُؤَدّٖي اِلٰي مُرٰافَقَةِ سَلَفِهٖ وَ اجْعَلْنٰا
ميان او بوسيله‌اي كه برساند ما را به رفاقت گذشتگان او و قرار ده ما را
مِمَّنْ يَأْخُذُ بِحُجْزَتِهِمْ وَ يُمَكَّنُ فٖي ظِلِّهِمْ وَ اَعِنّٰا
از آنها كه ميگيرند بحجزه ايشان و قدرت مييابد در سايه ايشان و ياري كن ما را
عَلٰي تَأْدِيَةِ حُقُوقِهٖ وَ الْاِجْتِهٰادِ فٖي طٰاعَتِهٖ وَ الْاِجْتِنٰابِ عَنْ مَعْصِيَتِهٖ وَ
بر ادا كردن حقوق او و كوشش در فرمانبري او و دوري كردن از نافرماني او و
امْنُنْ عَلَيْنٰا بِرِضٰاهُ وَ هَبْ لَنٰا رَأْفَتَهُ وَ رَحْمَتَهُ وَ دُعٰاۤءَهُ
منت بگذار بر ما به خشنودي او و ببخش براي ما مهرباني او و رحمت او و دعاي او را
وَ خَيْرَهُ مٰا نَنٰالُ بِهٖ سَعَةً مِنْ رَحْمَتِكَ وَ فَوْزاً عِنْدَكَ وَ اجْعَلْ
و خير او را آنچه برسيم به آن بوسعتي از رحمت تو و رستگاري نزد تو و قرار ده
صَلوٰتَنٰا بِهٖ مَقْبُولَةً وَ ذُنُوبَنٰا بِهٖ مَغْفُورَةً وَ دُعٰاۤئَنٰا
نماز ما را به او پذيرفته‌شده و گناهان ما را به او آمرزيده‌شده و دعاي ما را
بِهٖ مُسْتَجٰاباً وَ اجْعَلْ اَرْزٰاقَنٰا بِهٖ مَبْسُوطَةً وَ هُمُومَنٰا بِهٖ
به او اجابت‌شده و قرار ده روزيهاي ما را به او گسترده‌شده و غمهاي ما را باو
مَكْفِيَّةً وَ حَوٰاۤئِجَنٰا بِهٖ مَقْضِيَّةً وَ اَقْبِلْ اِلَيْنٰا بِوَجْهِكَ الْكَرٖيمِ
كفايت‌شده و حاجتهاي ما را باو برآورده‌شده و اقبال فرما بسوي ما برخساره كريم خود
وَ اقْبَلْ تَقَرُّبَنٰا اِلَيْكَ وَ انْظُرْ اِلَيْنٰا نَظْرَةً رَحٖيمَةً نَسْتَكْمِلُ بِهَا
و بپذير نزديكي ما را بسوي تو و نظر كن بسوي ما نظري مهربان كه كامل كنيم بآن
الْكَرٰامَةَ عِنْدَكَ ثُمَّ لٰاتَصْرِفْهٰا عَنّٰا بِجُودِكَ وَ اسْقِنٰا مِنْ
كرامت را نزد تو پس برنگرداني آن را از ما به كرمت و بياشامان ما را از
حَوْضِ جَدِّهٖ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهٖ بِكَأْسِهٖ وَ بِيَدِهٖ رَيّاً رَوِيّاً
حوض جد او درود فرستد خدا بر او و آل او به جام او و بدست او آبدار پرآب
هَنٖيۤئاً سٰاۤئِغاً لٰا ظَمَأَ بَعْدَهُ يٰا اَرْحَمَ الرّٰاحِمٖينَ .
گوارا خوشگوار نباشد تشنگي پس از آن اي رحم‌كننده‌ترين رحم‌كنندگان .
در جواب از ادعاي بي‌مدرك بودن دعاي ندبه و در آن دو فصل است :
فصل اول - آقاي موسوي نوشته‌اند : اين دعا سند و مدركي كه آن را بامام و يا برسول برساند ندارد و هيچ مدركي براي آن نيست و معلوم و مسلّم است كه هر دعا و يا هر واجب و مستحبي بايد از امام (ع) برسد و بدستور ايشان باشد حال اگر كسي مدعي است كه مدرك دارد بيايد در حضور دو نفر عالم بما نشان دهد مرحوم حاج شيخ عباس قمي كه آنرا در مفاتيح آورده غفلت و اشتباه كرده و هم مدركي براي آن ذكر ننموده آن مرحوم و مرحوم مجلسي و سايرين همه نقل كرده‌اند اين دعا را از كتاب ابن‌طاوس و چون در مستحبات مسامحه دارند دقت نكرده‌اند كه ببينند ابن‌طاوس از كه نقل كرده شما برويد تحقيق كنيد اين دعا را از امام و رسول نقل نكرده بلكه از بعضي از شيعيان مجهول الحال نقل كرده و عبارت كتاب او اين است كه مينويسد « ذكر بعض اصحابنا قال قال محمد بن علي بن ابي‌قرة نقلت من كتاب محمد بن الحسين بن سفيان البزوفري دعاء الندبة و ذكر انه الدعاء لصاحب الزمان » در اين عبارت ابن‌طاوس چند چيز روشن است :
اول - اينكه سيد معلوم نكرده بعض آن اصحاب كه از او نقل كرده كيست و نام او چيست .
دوم - اينكه محمد بن حسين بن سفيان را صاحب كتب رجال مجهول الحال دانسته‌اند .
[ص 35] سوم - اينكه محمد بن حسين بن سفيان در قرن چهارم بوده و زمان ائمه نبوده تا از امام اخذ كرده باشد و معلوم نيست از كجا و از كه اين دعا را گرفته نه از امام اسمي برده و نه از غير امام خود مرحوم حاج شيخ عباس در كتاب هدية الاحباب خود ص ١٠٦ مينويسد اين محمد بن حسين سفيان دعاي ندبه را در كتاب خود آورده است .
چهارم - اينكه گويد اين دعا براي صاحب الزمان است انّه الدعاء لصاحب الزمان (ع) خيلي خوب ولي بيان نكرده بچه مدرك پس معلوم شد كه ابن‌طاوس چنانچه بحار جلد ٢٢ ص ٢٦٢ از او نقل كرده مدرك صحيحي نشان نداده و بعنوان تسامح در ادله سنن ممكن است اين دعا را آورده باشد و ديگران نيز به او اقتدا كرده و اعتماد نموده‌اند در حالي كه تسامح در ادله سنن اينجا مورد ندارد و تسامح در سنن در جائي است كه بسند ضعيفي بمعصوم برسد ولي چون از سنن و مستحبات است مسامحه ميكنند و ضعف آنرا ناديده ميگيرند اما اينجا اصلا سند ضعيفي هم براي آن ذكر نشده پس جاي تسامح نيست حال اگر كسي قول ما را نمي‌پذيرد برود تحقيق و تجسس كند اگر مدركي آورد نشان دهد ما ده هزار تومان باو حق الزحمه ميدهيم و اگر مدركي نديد ببدگوئي و هو و جنجال و افترا نپردازد پس اين دعا سند شرعي ندارد .
آقاي برقعي هم در مقاله خود نوشته‌اند : اينان خيال ميكنند كه فتواي بي‌مدرك و يا كتاب دعاي فلان مقدس قديمي اهل غلو براي تثبيت بدعتها مدرك و دليل ميشود . و بعد از چند سطر نوشته‌اند : ما نميدانيم چگونه مقدسين نهروان مردودند اما مقدسين اهل غلو مقبولند البته قول هيچكدام سند و مدرك نميشود و قول اينان حجت نيست .
[ص 36] جواب - عبارت مرحوم مجلسي اعلي الله درجته در بحار همان است كه آقاي موسوي نقل نموده‌اند و دعا را از ابن‌طاوس نقل فرموده كه او از بعض اصحاب ما نقل كرده از محمد بن علي بن ابي‌قره از كتاب محمد بن حسين سفيان بزوفري ولي مرحوم مجلسي بعد از نقل اين دعا ميفرمايد كه محمد بن مشهدي در مزار كبير آنرا از محمد بن علي بن ابي‌قره نقل كرده بنا بر اين مرحوم مجلسي اين دعا را از دو طريق نقل كرده يكي از سيد بن طاوس يكي از محمد بن مشهدي در مزار كبير و در زاد المعاد از حضرت صادق مرسلا نقل فرموده است و عبارت او اين است : دعاي ندبه كه مشتمل است بر عقايد حقه و تأسف بر غيبت حضرت قائم عليه السلام بسند معتبر از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام منقول است كه سنت است اين دعاي ندبه را در چهار عيد بخوانند يعني در روز جمعه و روز عيد فطر و روز عيد قربان و روز غدير . و علامه نوري رحمة الله عليه در تحية الزائر آنرا از مزار محمد بن مشهدي نقل فرموده و در خاتمه كتاب مستدرك از محمد بن مشهدي نقل كرده كه در كتاب مزارش بعد از خطبه اينطور گفته فانّي قد جمعت في كتابي هذا من فنون الزيارات للمشاهد و ما ورد في الترغيب في المساجد المباركات و الادعية المختارات و ما يدعي به عقيب الصلوات و ما يناجي به القديم تعالي من لذيذ الدعوات في الخلوات و ما يلجأ اليه من الادعية عند المهمّات مما اتصلت به من ثقات الرواة الي السادات و حاصل معني آن اين است كه در اين كتاب زيارات و تعقيبات نمازها و مناجاتها و دعاهائي كه برگزيده شده‌اند آنهائي كه از طريق روات ثقات از [ص 37] سادات ( يعني معصومين ) بمن رسيده جمع ميكنم . و بنا بر اين كه خود تصريح نموده كه آنچه در آن كتاب نقل كرده است از امام است ترديدي نميماند كه اين دعا را از امام عليه السلام ميدانسته و محمد بن مشهدي از مشايخ اجازه صاحب معالم و جمعي ديگر از علما و مورد وثوق همه بوده است ، و مجلسي مرحوم هم در زاد المعاد مينويسد كه اين دعا بسند معتبر از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام منقول است ، بنا بر اين آن دو عالم بزرگوار اين دعا را بامام نسبت داده‌اند و روايتي را كه شخص ثقه نسبت بامام خود بدهد بايد پذيرفت و در قبول آن حتم نيست كه شخص ثقه تمام سلسله سند حديث را تا امام عليه السلام ذكر كند و معمول علما هم همه جا بر ذكر سند نيست و بسيار ميشود كه حديث را بدون ذكر سند نسبت بامام عليه السلام ميدهند و چون مورد وثوقند از ايشان پذيرفته ميشود و عمل عامه شيعه هم بر همين است كه مثلا بفقيه يا بكتاب او رجوع ميكنند و گفته او را كه نسبت بامام داده يا فتواي او را ميگيرند و عمل ميكنند و هيچ دستوري هم در اخبار نرسيده كه حال رجال سند را يكي يكي رسيدگي كنند و تا آنها را بوثاقت يا عدالت نشناسند نگيرند بلكه برعكس فرموده‌اند حديثي را كه ثقه روايت ميكند عذري در شك كردن در آن نيست و در توقيع حضرت صاحب الامر است عجل الله فرجه لا عذر لاحد من موالينا في التشكيك فيما يرويه عنّا ثقاتنا يعني عذري نيست براي هيچ يك از دوستان كه شك كنند و بشك بياندازند در آنچه از ما ثقات ما روايت ميكنند . و بعلاوه مقدور هم نيست كه بهمه رجال سند يك روايتي از حالا تا هزار و چهارصد سال قبل علم يا ظن پيدا كنيم و جز شك و وهمي درباره بسياري از روات حاصل نميشود و بسياري هم مجهول ميمانند و امام عليه السلام اساس رد و قبول [ص 38] اخبار را بر چنين پايه سستي كه اغلب آن مشكوك و كمي از آن ظني است و جز در موارد مشاهير علما و رواة علمي از آن حاصل نميشود نگذارده است و اگر چنين قراري بود اقلا در يك حديث دستور آنرا ميفرمودند و حال كه در اخبار با اينكه مطلب مورد احتياج عموم است و باصطلاح فقها عام البلوي است چنين دستوري نيست معلوم ميشود كه چنين دستوري نفرموده‌اند ، بنا بر اين بعض رجال سند براي ما مجهول باشند ضرري براي ما ندارد و مكلف بشناختن رجال سند نبوده‌ايم و آنچه تكليف ما است اين است كه آن آخرين شخص كه از او ميگيريم ثقه باشد و در وثاقت دو عالم بزرگ شيعه يعني محمد بن المشهدي و مرحوم مجلسي سخني نيست و شكي در وثاقت آنها نيست ، و در اينكه كتاب مزار كبير از محمد بن مشهدي و زاد المعاد هم از مرحوم مجلسي است باز شكي نيست ، بنا بر اين گرفتن باين دعا كه در اين دو كتاب نسبت بامام عليه السلام داده شده جايز بلكه لازم است و تشكيك در آن روا نيست . بلي اگر خبري يا دعائي از طريق ثقات رسيده باشد ولي مضمون آن مخالف محكمات كتاب خدا يا اخبار مجمع عليها يا اجماع فرقه محقه يا دليل عقلي كه همه عقول بآن حكم كنند باشد آن خبر يا دعا را بايد ترك كرد و الا عذري در ترك آن نيست ، و سند شرعي براي ما همان روايت ثقه آخري است كه از او ميگيريم و تحقيق در ساير رجال سند تكليف شرعي ما نيست كه اگر آنها را نشناسيم سند براي ما شرعي نباشد . بلي اگر راوي آخري مورد وثوق نباشد يا فاسق باشد بايد تبيّن كرد و بهمان موازين چهارگانه و اخبار مرويه از طرق ثقات بايد خبر او را سنجيد و بعد از آنكه معلوم شد كه مخالف هيچيك از آنها نيست ميشود بآن گرفت و نبايد آنرا رد كرد و رد كردن حديث [ص 39] كار آساني نيست چنانچه ابوبصير از حضرت ابي‌جعفر يا از حضرت ابي‌عبدالله عليهما السلام روايت نموده كه فرمود لاتكذّبوا بحديث اتاكم به احد فانكم لاتدرون لعلّه من الحق فتكذبوا الله فوق عرشه يعني تكذيب نكنيد حديثي را كه كسي براي شما ميآورد چون نميدانيد شايد از حق باشد پس تكذيب خداوند را ميكنيد فوق عرشش و عرض شد خدمت حضرت ابي‌عبدالله عليه السلام فدايت شوم مردي از جانب تو نزد ما ميآيد پس خبر ميدهد بما از تو ( امري ) بزرگ را پس تنگ ميشود بآن سينه‌هاي ما بحدي كه تكذيب ميكنيم او را پس فرمود حضرت ابوعبدالله عليه السلام آيا نيست كه از من براي شما حديث ميكند عرض شد بلي ، فرمود بشب ميگويد روز است و بروز ميگويد كه شب است ؟ عرض كردم نه پس فرمود رد كن آنرا بما پس هراينه اگر تكذيب بكني پس همانا ما را تكذيب كرده‌اي . و حضرت ابوالحسن عليه السلام در رساله خود به علي سائي مرقوم فرمودند و لاتقل لما بلغك عنا او نسب الينا هذا باطل و ان كنت تعرف خلافه فانك لاتدري لمَ قلنا و علي ايّ وجه و صفة يعني مگو بآنچه از ما بتو رسيده است يا بما نسبت داده شده است اين باطل است و اگر چه خلاف آنرا بداني چون تو نميداني كه براي چه گفته‌ايم و بر چه وجه و صفتي . و اخبار باين مضامين بسيار است و ما اين سه حديث را از كتاب المبين از اصول الاصليه نقل كرديم و حاصل آنها اين است كه حديثي كه بامام عليه السلام نسبت داده شد نبايد آنرا رد كرد و قيدي ندارد كه چه كسي روايت كرده چنانچه در حديث اول بلفظ « كسي » بود و در حديث دوم بلفظ « مردي » و در حديث سوم بلفظ « آنچه برسد بتو از ما » و اين اعم از آن است كه از ثقه يا غير ثقه باشد [ص 40] و بنا بر اين در رجال سند حديثي راوي مجهول الحالي باشد باعث رد كردن حديث نميشود منتهي اگر تأملي در آن حديث باشد از راه متن حديث بايد آنرا تصحيح كرد و آنرا با موازين پنجگانه كه شمرديم بايد سنجيد و اينكه محمد بن حسين بن سفيان بزوفري حالت او بر ما مجهول است مجوّز رد كردن دعا نيست .
و اينكه آقاي موسوي نوشته‌اند كه سيد معلوم نكرده بعضي آن اصحاب كه از او نقل كرده كيست و نام او چيست . آنطور نامعلوم هم نيست چون لفظ سيد « بعض اصحابنا » است و در عرف فقها معلوم است كه هر وقت باين لفظ تعبير مي‌آورند مقصودشان اين است كه راوي از شيعيان بلكه از روات يا فقها بوده و از اينكه محمد بن مشهدي اين دعا را از محمد بن علي بن ابي‌قرة نقل كرده و بسياري از روايات ابن‌طاوس هم از مزار كبير محمد بن مشهدي است بظن قوي مقصودش از كلمه « اصحابنا » همان محمد بن مشهدي بوده است .
و اينكه نوشته‌اند كه محمد بن حسين بن سفيان نه از امام اسمي برده و نه از غير امام . اگر چه اسمي از امام نبرده ولي همينكه نوشته كه اين دعا را مستحب است كه در چهار عيد بخوانند مشعر بر اين است كه دعا از امام عليه السلام است و از تلفيق خود او يا ديگري نيست چون در ميانه علما و روات شيعه ابداً معمول نيست كه چيزي را از پيش خود واجب يا حرام يا مكروه و مستحب نمايند و بالاجماع تشريع شريعت را بر امت حرام ميدانند .
و اما اينكه نوشته‌اند كه محمد بن حسين در قرن چهارم ميزيسته ، دليل مطلبي نيست و كسي نگفته كه او بلا واسطه از امام عليه السلام گرفته .
و اما اينكه آقاي موسوي احتمال داده‌اند كه مرحوم مجلسي و سيد بن طاوس ممكن است از باب تسامح در ادله سنن اين دعا را روايت نموده باشند ، [ص 41] با آنچه بعد نوشته‌اند منافات دارد چون متن دعا مشتمل بر عقايد حقه است و اعتقاد بآنها واجب است نه مستحب و مستحب خواندن آن است خاصةً در اعياد اربعه و آنها كه تسامح در ادله سنن را روا ميدارند وقتي است كه در نفس آن سنت و خير بودن آن اشكالي نباشد ولي اگر نفس آن عمل مستحب كفر و بدعت باشد مثل اين دعاي مبارك كه بزعم آقاي موسوي كفر و بدعت است اين از سنت شمرده نميشود كه بگويند از باب تسامح در ادله سنن آنرا روايت نموده‌اند ، ولي مرحوم مجلسي عليه الرحمة و محمد بن مشهدي بتصريح خودشان هر دو معتقد بحقيت مضمون دعا بوده‌اند و در نقل عبارت زاد المعاد گذشت كه فرموده است دعاي ندبه كه مشتمل است بر عقايد حقه ، و در عبارت محمد بن المشهدي هم گذشت كه كتاب او مشتمل بر ادعيه مختاره است يعني دعاهاي انتخاب شده و تا حقيت مضمون آن براي او مسلّم نبوده آنرا انتخاب نمي‌كرده است و بعلاوه تصريح نموده كه رواياتش در كتاب مزار كبير از طريق روات ثقات بامام عليه السلام ميرسد بنا بر اين تسامحي ننموده و مرحوم مجلسي هم علاوه بر اين سند سند ديگري يافته كه در زاد المعاد دعا را بسند معتبر منقول از حضرت صادق عليه السلام دانسته است و بنا بر اين تسامحي در ادله اين دعا ننموده‌اند و اگر بفرض تسامحي هم نموده بودند چون مضمون دعا چنانچه بعد از اين عرض ميشود همه فقراتش موافق قرآن و احاديث صحيحه است ضرري متفرع بر آن تسامح نيست . و بهر حال خانه آقاي موسوي آبادان كه شكي در وثاقت خود مرحوم مجلسي و محمد بن مشهدي و سيد بن طاوس و مرحوم حاج شيخ عباس قمي ننموده‌اند منتهي عذري از آنها آورده‌اند كه تسامح كرده‌اند و در آخر جزوه خود نوشته‌اند [ص 42] « مدرك بياورند ما عناد نداريم مي‌پذيريم » ولي كار آقاي برقعي مشكل است كه امثال آن بزرگواران و مثل مرحوم علامه نوري را مقدس قديمي اهل غلو خوانده‌اند و قول آن بزرگواران را مثل قول مقدسين نهروان دانسته‌اند و روايت ايشان را سند و مدرك نمي‌دانند و علماي عاليمقدار را در اول مقاله خود متهم ميكنند كه از ترس كسادي بازار و كم شدن مريد در مقابل بدعتها و خرافات ساكتند و با حديثي كه قبل از آن نقل نموده‌اند اذا ظهرت البدع في امتي فعلي العالم ان يظهر علمه و الا فعليه لعنة الله و الملئكة و الناس اجمعين تلويحاً آنها را ملعون خدا و ملئكه و مردم ميدانند و اين تلويح ايشان شامل همه علماي گذشته و مراجع تقليد شيعه كه واقف بر آن كتب ادعيه شده‌اند نيز ميشود و نميدانم چه جوابي براي اين تهمتها در نزد خداوند آماده كرده‌اند و مثل اين است كه عقايد خود را با همه قصور و تقصير و بي‌معرفتي كه دارند ميزان حق و باطل گرفته‌اند و قرآن را برأي خود بآنچه موافق عقيده خودشان است تفسير ميكنند و هر كه را كه معرفت او بيش از ايشان است غالي مي‌پندارند و با اين عقيده بحث با ايشان درباره رجال سند دعا و روات آن فايده ندارد چون قرآن را كه برأي خود تفسير ميكنند ، روات اخبار را هم كه فاسق ميدانند ، و دليل مسلّم مشتركي بين طرفين نيست كه پايه استدلال قرار بگيرد ، و ان شاء الله بعد از اين آنچه از كتاب خدا را برأي تفسير و در آن مقاله درج نموده‌اند ذكر ميكنيم .
فصل دوم - آقاي موسوي درباره اين دعا نوشته‌اند « و عقلاً نيز محال است كه منسوب بيكي از امامان باشد زيرا امام اول تا يازدهم كه همه عاقل و كامل بودند مي‌دانستند كه امام دوازدهم بدنيا نيامده و غايب نشده و كسيكه [ص 43] بدنيا نيامده چگونه در اين دعا باو ميگويند ليت شِعري اينَ استقرّت بك النوٰي بل ايّ ارض تقلّك او ثرٰي أبرضوي ام غيرها ام ذي‌طوي بنفسي انت من مغيّب لم‌يخلُ منّا يعني اي كاش ميدانستم كجا است محل نزول تو و يا كدام زمين و يا خاك تو را در بر گرفته آيا بكوه رضوائي يا غير آن آيا بكوه ذي‌طوائي يا غير آن بجان خودم قسم تو غايب‌شده‌اي هستي كه غايب از ما نبودي . آيا معقول است كه امام ششم يا امام دهم يا هر امامي به نواده خود كه بدنيا نيامده و غايب نشده بگويد تو كجائي من مي‌خواهم بيايم تو را ببينم در كدام كوه منزل كرده‌اي آيا ائمه هدي نمي‌دانستند او بدنيا نيامده و كوه‌نشين نشده مگر اينكه بگويند خود امام دوازدهم اين دعا را براي خود خوانده و از فراق خود ندبه و ناله ميكند آيا ممكن است امام عصر (ع) جاي خودش را نداند و بگويد كاش ميدانستم تو يعني خودم كجائي و كدام زمين تو را يعني خود مرا در بر گرفته ، آيا حيا نميكنند آنان كه اين دعا را باو نسبت ميدهند اينان گويا امام خود را عاقل نمي‌دانند » .
جواب - جناب حجة الاسلام زنجاني جواب كافي و شافي از اين مطلب داده‌اند و حاصل آن اين است كه دعاها دو قسم است يكي ادعيه‌اي كه خود ائمه عليهم السلام مي‌خوانده‌اند و فرموده‌اند بخوانيم و يكي ادعيه‌اي كه بما تعليم فرموده‌اند كه ما بخوانيم و مضمون عبارات دعا هم شاهد آن است كه اين دعا از نوع دوم است كه فرموده‌اند ما در ايام غيبت در اوقات مخصوصه بخوانيم و در هيچ يك از روايات ذكر نشده كه خود امام عليه السلام هم اين دعا را براي خود مي‌خوانده‌اند و ايراد آقاي موسوي بر فرضي است كه خود نموده‌اند و مدركي بر آن ندارند .
در جواب از ادعاي بدعت بودن دعاي ندبه .
آقاي موسوي نوشته‌اند « بدعت آن عقايد و اعمالي است كه در اسلام نبوده و بعد از رسول خدا و ائمه هدي پيدا شده و بايشان بسته شده مانند همين دعاي ندبه كه در زمان رسول خدا و ائمه نبوده و هيچ كس در آن زمان اين را نخوانده و در هيچ تاريخ و مدركي ذكري از آن نشده » و بعد از آن احاديثي نقل نموده‌اند كه دلالت بر آن دارند كه صاحب بدعت مصاحب شيطان است و توبه او قبول نيست و ناصبي و مشرك و كافر است و نزد او نبايد رفت و او را احترام نبايد گذارد و در روي او نبايد خنديد و بعد نتيجه گرفته‌اند و نوشته‌اند « پس كساني كه مهديه ميسازند و دعاي ندبه براي عوام ميخوانند و مردم را سگ امام زمان كرده و عوعو ميكنند اهل بدعت و دشمن امامند آيا زمان رسول خدا مهديه و يا زينبيه و يا خانقاه و صومعه بوده در اسلام و آيا شرافت مؤمن سگ شدن است و يا آدم حقيقي شدن العزة لله و لرسوله و للمؤمنين تعجب است چگونه اكثر مردم ببدعت متمايل و در مجالس بدعت رغبت دارند » .
جواب - اما احاديث همه صحيحند و شكي در آن نيست كه صاحب بدعت همانطورها است كه فرموده‌اند ولي هيچ يك از آنها دلالت بر اينكه دعاي ندبه بدعت است ندارد .
و اينكه نوشته‌اند دعاي ندبه در زمان رسول خدا و ائمه نبوده الخ ، جوابش اين است كه :
اولاً - اغلب مضامين اين دعا مأخوذ از قرآن است و از زمان رسول خدا بوده .
[ص 45] ثانياً - همه مطالب را رسول خدا براي همه امت نفرموده بلكه تعليم اميرالمؤمنين و اوصياي خود فرموده كه در موقع خود بيان فرمايند و اين دعا را حضرت صادق عليه السلام تعليم فرموده‌اند .
ثالثاً - شما از كجا دانسته‌ايد در آنزمان آنرا كسي نخوانده ، آيا علم غيب داريد و تازه اگر هم نخوانده باشد چون دعا براي زمان غيبت است نخواندن آن قبل از غيبت دليل بدعت بودن آن نيست .
رابعاً - نبودن ذكر آن در كتب تواريخ چه دلالتي بر اين دارد كه اين دعا بدعت است ؟ ذكر دعاي كميل هم در هيچ تاريخي نيست .
خامساً - چنانچه گذشت مدرك اين دعا روايت ثقات اصحاب از امام عليه السلام است و اگر روايت ثقات مدرك نباشد چه چيزي ميتواند مدرك باشد .
سادساً - از كجا دانسته‌ايد كه تا زمان محمد بن حسين بزوفري اين دعا در كتابي نقل نشده ، آيا شما همه كتب مصنفه در اسلام يا شيعه را ديده‌ايد و دانسته‌ايد اين دعا در آنها نيست كه باين قاطعيت آنرا بدعت و خواننده آنرا دشمن امام زمان (ع) ميخوانيد و تازه اگر مسلّم بود كه در هيچ كتابي قبل از كتاب بزوفري نوشته نشده آيا نميشده كه آنرا زبان بزبان براي يكديگر نقل نموده باشند تا به بزوفري رسيده و آنرا ضبط كرده .
و خلاصه آنكه هيچ يك از اين وجوه دلالت بر بدعت بودن دعاي ندبه و خواندن آن چه منفرداً و چه بصورت دسته‌جمعي ندارد ، بنا بر اين آن نتيجه كه خواسته‌اند بگيرند كه كسانيكه مهديّه ميسازند و دعاي ندبه براي عوام ميخوانند اهل بدعت و دشمن امامند ، غلط است و ابداً اين امور بدعت نيست بلكه بعض از آنها سنت است و بعض آن از امور مباحه است .
[ص 46] اما اصل دعا كردن و دعا خواندن و ذكر محمد و آل‌محمد عليهم السلام كه امري مرغوب فيه و عبادت است و در آن اشكالي نيست .
اما خواندن امثال اين دعا كه مشتمل بر دعا براي تعجيل فرج امام زمان عجل الله فرجه است دستور خاص براي آن رسيده و در ضمن توقيع حضرت صاحب الامر عجل الله فرجه كه از ناحيه مقدسه بر دست جناب محمد بن عثمان در جواب اسحق بن يعقوب وارد شده است فرموده‌اند و اكثروا الدعاء بتعجيل الفرج فأن ذلك فرجكم و السلام عليك يا اسحق بن يعقوب و علي من اتبع الهدي يعني زياد دعا بكنيد براي تعجيل فرج و آن دعا كردن فرج شما است و سلام بر تو باد اي اسحق بن يعقوب و بر هر كس كه پيروي هدايت را بكند .
و اما اينكه دعا را بطور دسته‌جمعي بخوانند ، خود حضرت پيغمبر صلي الله عليه و آله براي سرعت استجابت چنين تعليمي فرموده‌اند و از عمل خود ائمه اطهار عليهم السلام نقل شده كه گاه چنين فرموده‌اند و اين از سنت فعليه است و شاهد اين مطلب احاديثي است كه از كتاب المبين از عوالم نقل ميكنم قال النبي صلي الله عليه و آله لايجتمع اربعون رجلاً في امر واحد الا استجاب الله تعالي لهم حتي لو دعوا علي جبل لأزالوه يعني فرمود حضرت پيغمبر صلي الله عليه و آله جمع نميشوند چهل نفر در امر واحدي مگر اينكه مستجاب ميفرمايد خداوند تعالي براي آنها حتي آنكه اگر دعا كنند بر كوهي آنرا از جا ميكنند و عن ابي‌عبدالله عليه السلام قال كان ابي اذا حزنه امر جمع النساء و الصبيان ثم دعا و امّنوا يعني از حضرت ابي‌عبدالله عليه السلام است كه فرمود كه پدر من هر وقت امري او را محزون ميكرد جمع ميفرمود زنها و كودكان را پس دعا ميفرمود و آمين ميگفتند و قال ما من رهط اربعين رجلاً [ص 47] قد اجتمعوا فدعوا الله في امر الا استجاب لهم فأن لم‌يكونوا اربعين فاربعة يدعون الله عشر مرات الا استجاب الله عز و جل لهم فأن لم‌يكونوا اربعة فواحد يدعو الله اربعين مرة يستجيب العزيز الجبّار له يعني فرمود حضرت ابوعبدالله عليه السلام كه نيست جماعتي كه چهل نفر باشند و جمع بشوند پس خدا را بخوانند در امري مگر اينكه خداوند مستجاب ميفرمايد براي آنها و اگر چهل نفر نباشند پس چهار نفر بخوانند خدا را ده مرتبه مستجاب ميفرمايد خداوند عز و جل براي آنها و اگر چهار نفر نباشند و يك نفر چهل مرتبه خداوند را بخواند خداوند عزيز جبار مستجاب ميفرمايد براي او . و بنا بر آنكه اجتماع براي دعا موجب سرعت استجابت آن است و عمل امام عليه السلام هم با آن قربي كه در درگاه خداوند دارد همين بوده است كه هرگاه امري ايشان را محزون ميكرد زنها و بچه‌ها را جمع ميفرمودند و دعا ميفرمودند چرا مؤمنين كه غيبت امام عليه السلام دلهاي همه آنها را محزون كرده جمع نشوند و دعا براي تعجيل فرج نكنند و ذكر خدا و رسول و ائمه عليهم السلام را ننمايند و حال آنكه فرمايش رسول خداست صلي الله عليه و آله ● بادروا الي رياض الجنة قيل يا رسول الله و ما رياض الجنة قال حلق الذكر يعني مبادرت كنيد بباغهاي بهشت عرض شد اي پيغمبر خدا باغهاي بهشت چه هستند فرمود حلقه‌هاي ذكر و از آن حضرت است كه فرمود ملئكه عبور ميكنند بر حلقه‌هاي ذكر پس بالاي سر آنها ميايستند و بر گريه آنها گريه ميكنند و بر دعاي آنها آمين ميگويند و از آن حضرت است كه فرمود نمي‌نشينند قومي كه ذكر خداوند را بكنند مگر اينكه منادي از آسمان ندا ميكند ايشانرا [ص 48] برخيزيد پس بتحقيق گناهان شما را تبديل به حسنات كردم و آمرزيدم براي شما همه و نمي‌نشينند عده‌اي از اهل زمين كه ذكر خدا را ميكنند مگر آنكه عده‌اي از ملئكه با آنها مي‌نشينند و روايت شده است ● كه رسول خدا صلي الله عليه و آله بيرون آمد نزد اصحابش و فرمود گردش كنيد در باغهاي بهشت عرض كردند اي رسول خدا باغهاي بهشت چه هستند فرمود مجالس ذكر صبح برويد و شام برويد و ذكر كنيد و شنيده شد كه حضرت ابوعبدالله عليه السلام به داود بن سرحان ميفرمود اي داود از من بدوستان من ابلاغ كن سلام مرا و اينكه ميگويم خداوند رحمت كند بنده‌اي را كه جمع شود با ديگري پس مذاكره كند امر ما را پس هراينه در اجتماع شما و مذاكره شما زنده كردن ما است و بهترين مردم بعد از ما آنانند كه مذاكره امر ما را ميكنند و دعوت بذكر ما ميكنند . و بنا بر اين احاديث اجتماع براي خواندن دعاي ندبه كه مشتمل بر ذكر خدا و رسول و ذكر فضايل ائمه اطهار عليهم السلام و دعا براي تعجيل فرج امام زمان عجل الله فرجه است عبادت پروردگار و امري مرغوب فيه است و از سنت است نه بدعت و نميدانم چرا بعضي از آن منع ميكنند و حال آنكه منع از ذكر خدا عمل شيطان است و در حديث است از حضرت ابي‌عبدالله عليه السلام قال ماقعد قوم قطّ يذكرون الله تعالي الا بعث اليهم ابليس شيطانا فيقطع عليهم حديثهم يعني فرمود نمي‌نشينند قومي هرگز كه ذكر خداوند تعالي را بكنند مگر اينكه ابليس شيطاني را بسوي آنها ميفرستد و حديث آنها را بر آنها قطع ميكند .
[ص 49] و اما ساختن مهديّه يعني جائي كه در آنجا دعا براي فرج حضرت حجت عصر عجل الله فرجه بكنند و ذكر خدا و رسول و ائمه عليهم السلام را بنمايند از امور مباحه است و منعي از آن نرسيده و اگر به نيت ريا و سمعه و محل كار نباشد ميشود گفت كه مستحسن هم هست چه اسباب احياء ذكر محمد و آل‌محمد عليهم السلام را فراهم آورده و خانه‌اي ساخته كه در آن ذكر خداوند ميشود و در حديث است از حضرت ابي‌عبدالله عليه السلام ● كه خانه‌اي كه در آن قرائت قرآن و ذكر خداوند عزوجل ميشود بركت آن زياد ميشود و ملئكه در آن حاضر ميشوند و شياطين از آن دور ميشوند و روشني ميدهد براي اهل آسمان همان طور كه روشني ميدهد ستاره درخشان براي اهل زمين . و نميدانم فرق مهديه با حسينيه چيست كه سالهاي سال معمول شيعيان است و همه علما و بزرگان دين براي شنيدن مناقب و مصائب حضرت سيدالشهداء عليه السلام و ائمه اطهار عليهم السلام در آنها حضور يافته و مييابند و هيچ انكاري بر آن نكرده‌اند و منع از بناي آن ننموده‌اند و آنرا بدعت نشمرده‌اند ، مهديه هم مثل حسينيه در آن جا ذكر خدا و رسول و ائمه اطهار سلام الله عليهم و خاصةً ذكر حضرت حجت عصر عجل الله فرجه ميشود و شايد علت اينكه آقاي موسوي ذكر حسينيه را ننموده‌اند آن بوده كه آنجاها محل كار خودشان بوده و نخواسته‌اند كساد شود و الا سياق استدلال ناصحيحشان شامل حسينيه هم ميشود .
و اما اينكه نوشته‌اند « كساني كه مردم را سگ امام زمان كرده و عوعو [ص 50] ميكنند اهل بدعت و دشمن امامند » اگر آن كسان از روي صدق و صفاي نيت چنين تعبيري از خضوع و خشوع و حقارت خود بالنسبه بامام عليه السلام آورده‌اند و مرادشان تشبيه حالت خود بآن حيوان بوده كه نزد صاحب خود ذليل است و مطيع او است و ريزه‌خور احسان او است و درِ خانه او را ترك نميكند و به درِ خانه ديگران نمي‌رود و بصاحب خود وفادار است و او را دوست مي‌دارد و دشمنان او را از او دفع ميكند ، چه ايرادي بر آنها ميشود داشت كه خود را در مقابل خداوند و خليفه و حجت او چنين ذليل گرفته‌اند و يقيناً هم نيتشان همين بوده ولي آقاي موسوي از استكباري كه دارند و خضوع و خشوع در مقابل اولياء خدا را نمي‌پسندند از غيظي كه داشته‌اند خواسته‌اند عمل آنها را ببدترين وجهي تعبير كنند و بگويند قصد گوينده اين بوده كه مردم از انسانيت رو بحيوانيت بروند و مثل آن حيوان نيش و چنگال و پشم و دم داشته باشند و ابدا چنين مرادي نه گوينده داشته نه شنوندگان و قصد آنها خضوع و خشوع بوده و اصل خضوع و خشوع خاصةً نسبت بامام عليه السلام از بدعت نيست بلكه از سنت است و بهترين تعبير براي اين خضوع و خشوع همان است كه در بسياري از ادعيه و زيارات تعليم فرموده‌اند كه بگوئيم عبد و بنده ايشانيم يعني عبد طاعت نه عبد عبادت و هيچ تعبيري براي خضوع و خشوع از اين مناسب‌تر نيست . و اينكه نوشته‌اند « و عوعو ميكنند » اگر حكايت از عمل مردم است كه بتعليم آن كسان چنين صدائي ميدهند بسيار كار ناپسنديده‌اي است و اگر تعبيري است كه خود آقاي موسوي از دعاي ندبه خواندن آن كسان يا مردم آورده‌اند بسيار وقاحت كرده‌اند و سبّ مؤمنين را نموده‌اند و خداوند اشخاص فحّاش را دوست نمي‌دارد .