چو گوي و چوگان بازيچه دينشان در دست نموده منع ز فرمان خالق اكبر
وَ بَعْدَ ذٰا فَلَّقُوا هٰامَ الْوَصِيِّ وَ قَدْ دُلُّوا عَلَيْهِ وَ عَهْدَ اللّٰهِ قَدْ خَفَرُوا
سپس مخالف عهدي كه با خدا بستند شكافتند ز كين فرق حيدر صفدر (ع)
ثُمَّ اعْتَدَوْا وَ سَقَوْا سِبْطَ النَّبِيِّ لَهُمْ سَمّاً فَذٰابَتْ لَهُ الْاَحْشٰاءُ وَ السَّحَرُ
بحيله زهر بسبط نبي (ص) بنوشاندند گداختش همه احشاء و پاره گشت جگر
وَ كُلُّ ذٰا كٰانَ لٰكِنْ مٰا تَكٰادُ بِهِ الْجِب آلُ تَنْهَدُّ وَ الْاَفْلٰاكُ تَنْفَطِرُ
بُد اين مصائب ليك آن غمي كه شد نزديك كز آن چو كوه شكافد سپهر نيلوفر
وَقِيْعَةُ الطَّفِّ يٰا خُسْراً لِصَفْقَتِهِمْ فَقَدْ تَزَلْزَلَ مِنْهَا الْجِنُّ وَ الْبَشَرُ
غم طف است كه لرزيده جن و انس از آن در اين معامله دشمن بسي ببرد ضرر
يٰا آلَ اَحْمَدَ اَيّاً مِنْ مَصٰائِبِكُمْ اُبْدِيْ وَ قَدْ حٰارَ فِيْهَا اللُّبُّ وَ الْفِكَرُ
كدام يك غمتان را شمارم ، آل رسول (ص) كه گشته حيران در هر يكي عقول و فكر
ذَكَرْتُ عٰاشُورَ وَ الْكُفّٰارُ مُحْدِقَةٌ بِآلِ اَحْمَدَ بِالضَّوْضٰاءِ تَعْتَكِرُ
بيادم آمد عاشور و آن احاطه خصم بشور و غلغله بر گرد آل پيغمبر (ص) [ص 121]
قَدْ حُوصِرُوا بَيْنَهُمْ مٰا بَيْنَ مُنْجَدِلٍ عَلَي التُّرٰابِ وَ مَجْرُوحٍ لَهُ عِبَرٌ ●
شدند عترت محصور و پارهاي مجروح بچشم گريان ، برخي ز خاكشان بستر
وَ ثٰاكِلٍ وَ مَرِيْضٍ فِيْ مَلٰاحِفِهِ وَ صِبْيَةٍ بِالْبُكٰا وَ النَّوْحِ قَدْ زَفَرُوا
يكي بماتم ، افتاده ديگري بيمار بآه و زاري اطفال با دو ديده تر
وَ عٰاطِشٰاتٍ تَلَظَّتْ فِي الْهَوٰاجِرِ مِنْ اُوٰامِهٰا وَ مِنَ الْاَحْزٰانِ تَزْدَفِرُ
زنان تشنه بتاب اندر از حرارت روز ز بانگ ماتمشان كرده گوش گردون كر
قٰامَ الْحُسَيْنُ يُصَلِّيْ حِيْنَ قَدْ حَضَرَ الصَّ لٰوةُ بِالْقَوْمِ يٰا زُلْفٰي لِمَنْ حَضَرُوا
بايستاد كه آرد بپا نماز حسين (ع) خوش آن گروه كه بردند آن نماز بسر
وَ النَّبْلُ مٰاطِرَةٌ مِنْ كُلِّ نٰاحِيَةٍ وَ الْقَوْمُ خِلْتَهُمُ عَطْشٰي بِهٰا مُطِرُوا
گرفت شدّت ، باران تير از هر سوي ز شوق ياران گفتي به تشنه ريخت مطر
حَتّٰي غَدٰا بَعْضُهُمْ مُصْمٰي بِحَضْرَتِهِ يٰا طِيْبَ مُسْتَشْهَدٍ فِي اللّٰهِ اِحْتَضَرُوا
كه تا شدند گروهي بخون طپان چون صيد خوش آن شهادتشان و آن مناي جانپرور
وَ هُمْ يُصَلُّونَ صَفّاً لَيْسَ يَشْغَلُهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ بَأْسُ اَهْلِ الْبَغْيِ وَ الْخَطَرُ
بصف گذارده اينان نماز و باز نتافت ز ذكر ايزدشان روي ، بأس آن لشكر [ص 122]
حَتّٰي قَضَوْا مٰا عَلَيْهِمْ مِنْ صَلوٰتِهِمِ قٰامَ الْحُسَيْنُ خَطِيْباً كَيْ لِيَدَّكِرُوا
اداء حق بنمودند چون بحقّ ادا بخطبه استاد آن شاه و گشت يادآور
يَقُولُ يٰا صَحْبِ هٰاتِيْكَ الْجِنٰانُ لَكُمْ تَزَيَّنَتْ فَبِدٰاراً يٰا لَهٰا ظَفَرٌ
كه اي گروه من اينك بهشت در رهتان گرفته زيور و پيشي سزد بيكديگر
اَنْهٰارُهَا اتَّصَلَتْ رَوْضٰاتُهٰا زَهَرَتْ اَثْمٰارُهٰا طَلَعَتْ وِلْدٰانُهٰا غُرَرٌ
نهاده سر بهم انهار و باغها خرّم شكوفه رسته و غلمان بچهره رشك قمر
اَبْوٰابُهٰا فُتِحَتْ اَشْجٰارُهٰا بَذِخَتْ قُصُورُهٰا تَلِعَتْ قَدْ زٰانَهَا الثَّمَرُ
گشوده درها ، اشجار سر كشيده باوج قصور برشده را برفزوده زيب ، ثمر
هٰذٰاكُمُ الْخَيْرُ مُشْتٰاقٌ وَ وٰالِدَتِيْ قُدُومَكُمْ وَ اَبِيْ فِي الْخُلْدِ يَنْتَظِرُ
بود رسول (ص) هم اكنون در اشتياق و بتول قدومتان را ، چونان كه در جنان حيدر (ع)
اِذاً خَرَجْنَ النِّسٰاءُ الطّٰاهِرٰاتُ مِنَ الْخُ دُورِ مَهْتُوكَةً يٰا فَزْعَةً بَصُرُوا
شدند پردگيان ناگهان برون ز خيام بچشم مردان ، بس بيم خصم ، برهنهسر
جٰاءَتْ تُشَجِّعُ اَصْحٰابَ الْحُسَيْنِ عَلٰي حَرْبِ الْعُدٰاةِ وَ مِنْهَا الْعَيْنُ تَنْفَجِرُ
بيامدند به تشجيع دوستان حسين (ع) بجنگ دشمن و جوشان بسان چشمه بصر
يَصِحْنَ اِيْهاً اَيٰا لَلْمُسْلِمِيْنَ اَيٰا يٰا عُصْبَةَ الْحَقِّ حٰانَ الْحِيْنُ وَ الْخَطَرُ
زدند بانگ كه اي مسلمين و فرقه حق نمود چهره و نزديك شد هلاك و خطر [ص 123]
ذُبُّوا اَعٰانَكُمُ الرَّحْمٰنُ عَنْ حَرَمِ ال رَّسُولِ هَجْمَةَ ذِي الْفُجّٰارِ وَ انْتَصِرُوا
بدفعه حمله فجّار از حريم رسول (ص) كنيد ياريشان اي خدايتان ياور
حٰامُوا حَرِيْمَ نَبِيِّ اللّٰهِ اِذْ طَفِقَتْ يُؤسَرْنَ اِيْهاً فَاِنَّ الْقَوْمَ قَدْ طَغَرُوا
حمايتي ز حريم نبي (ص) كه شد نزديك فتند در كف دشمن كه گشته زورآور
فَهٰاجَ غِيْرَتُهُمْ حَتّٰي تَقٰارَبَ اَنْ يَصُولَ اَرْوٰاحُهُمْ مِنْ كُثْرِ مٰا نَغَرُوا
شرار غيرتشان آنچنان فروخت كه خواست برد روانشان بر حمله پيشي از پيكر
مِنْ قَبْلِ اَنْ تَبْرُزَ الاَبْدٰانَ فَاقْتَحَمُوا مَهْوَي الْقِتٰالِ وَ هُمْ كَالْاُسْدِ اِذْ طَبَرُوا
ز فرط خشم فكندند خود بورطه جنگ بحمله هر يك بر خصم چيره چون قسور
وَ لٰايُبٰالُونَ مِنْ سَيْفٍ وَ لٰا سُمْرٍ وَ لَيْسَ يَرْدَعُهُمْ قَتْلٌ وَ لٰا شَتَرٌ
ز طعن نيزه و از زخم تيغ ، بيپروا نه بيم قتل و نه از شتم داشتند حذر
خٰاضُوا بِحٰارَ الْعِدٰي كَالْاُسْدِ حِيْنَ رَأَتْ شاءاً بِوٰادٍ وَ لٰا حِصْنٌ وَ لٰا وَزَرٌ
زدند خويش بانبوه خصم چون شيران كه در فلات بر اغنام آورند گذر
لَمْيَشْعُرُوا بِهُجُومِ الْقَوْمِ حِيْنَ سَطَوْا وَ لٰا بِكَثْرَةِ ضَوْضٰاءٍ اِذٰا زَئِرُوا
نه باكشان ز هجوم عدو بوقت نبرد نه گاه همهمه هر چند شور افزونتر
فَاَلْبَسُوهُمْ ثِيٰابَ الْمَوْتِ خِلْتَهُمُ خَيّٰاطَ مَوْتٍ وَ لٰا خَيْطٌ وَ لٰا اِبَرٌ
لباس مرگ چو خياط موت پوشاندند بدون رشته و سوزن سپاه را در بر [ص 124]
بِالرُّمْحِ قَدْ ذَرَعُوا بِالسَّيْفِ قَدْ قَطَعُوا بِالسَّهْمِ خاطُوا فَلٰا وَاللّٰهِ مٰاقَصَرُوا
به نيزه ذرع نمودند و قطع كرده به تيغ به تير دوخته نامد قصورشان ز هنر
اَوْ هُمْ بَيٰاطِرَةٌ بِالرُّمْحِ قَدْ فَصَدُوا بِالسَّيْفِ قَدْ حَجَمُوا يٰا كُثْرَ مٰا فَزَرُوا
و يا بنيزه چو بيطار رگ زدند ز خصم به تيغ ريخته خون ، بس زدندشان نشتر
اَوْ هُمْ غَمٰامٌ رُؤُسُ الْخَصْمِ حَبُّهُمُ وَ الْبِيْضُ بَرْقُهُمُ وَ الرَّعْدُ مٰا شَخَرُوا
و يا چو ابري بارانشان سر دشمن چنانكه صارمشان برق و بانگشان تندر
حَتّٰي اِذٰا نَزَلَ الْمَقْدُورُ طٰافَ بِهِمْ مِنْ كُلِّ اَوْبٍ جُمُوعٌ طالَ مٰا كَفَرُوا
به گير و دار چنين تا قضا نمود نزول نمود روي ز هر سوي عدّهاي بيمر
كَمْ بٰارِقٍ رَفَعُوا كَمْ طٰاعِنٍ وَضَعُوا كَمْ نَبْلَةٍ نَزَعُوا كَمْ فِتْنَةٍ حَدَرُوا
چه تيغها و سنانها كه شد فراز و فرود چه تيرها بشد از كيش و خاست فتنه و شر
كَمْ فٰارِسٍ قَتَلُوا كَمْ رٰاجِلٍ صَرَعُوا كَمْ حُرْمَةٍ هَتَكُوا كَمْ سَيِّدٍ حَقَرُوا
بسي سوار فكندند و بس پياده بخاك دريده حرمت و كوچك شمرده بس سرور
كَمْ خَيْمَةٍ حَرَقُوا كَمْ مٰالٍ انْتَهَبُوا كَمْ مُطْفِلٍ ثَكِلُوا كَمْ صِبْيَةٍ اَسَرُوا
بسا سرادق و اموال و مُطفل و اطفال بحرق و نهب و بكاء و اسارت آمد در
كَمْ جُثَّةٍ وَطِئُوا كَمْ اَرْؤُسٍ قَطَعُوا كَمْ ثَوْبٍ انْتَهَبُوا كَمْ مُهْجَةٍ هَدَرُوا
بسي بدنها پامال و قطع كرده رؤس ربوده جامه و خونهاي پاك كرده هدر [ص 125]
اَبْكِيْ لِأَيِّ مُصٰابٍ نٰالَهُمْ حَزَناً وَ كٰادَ يَعْجِزُ عَنْ اِحْصٰائِهِ الْبَشَرُ
كدام ماتمشان را بگريم از اندوه كه رو بعجز ز احصاء آن نهاده بشر
وَ كُلُّ رُزْءٍ لَهُمْ تَاللّٰهِ مُشْتَمِلٌ عَلٰي مَصٰائِبَ لَمْيَسْتَقْصِهَا الْفِكَرُ
بحقّ يزدان داراست هر غمي ز آنان مصائبي را بيرون ز كنجكاو فكر
مِنْ كُلِّ وَجْهٍ اُصِيْبُوا بِالْبَلٰاءِ فَمٰا ضُعْفٌ اَصٰابَهُمُ كَلّٰا وَ لٰافَتَرُوا
ز هر طرف شده آماج تيرهاي بلا بپايمرديشان همچنان نداشت اثر
حَتّٰي قَضَوْا نَحْبَهُمْ عَطْشٰي عَلٰي نَهَرٍ صَرْعٰي وَ حَسْرٰي حُيٰارٰي نالَهُمْ قَتَرٌ
كه تا ز جان بگذشتند تشنه بر لب نهر قرين حسرت و حيرت بخاكشان پيكر
فَظَلَّ فَرْداً وَحِيْداً ثٰاكِلاً بِهِمِ قَدْ مَضَّهُ حُزْنُ اَسْرِ الْاَهْلِ وَ الضَّجَرُ
دچار ماتمشان شه بجاي ماند وحيد هم از اسارت اهلش ز غم بجان آزر
يَرْنُو اِلَي الْقَوْمِ اِذْ هُمْ كَالسِّبٰاعِ غَدَوْا لِنَهْشِهِ وَ لَهُمْ فِيْ قَتْلِهِ اَشَرٌ
پي دريدنش آورده چون سباع هجوم بشادماني از اين سو سپاه بدگوهر
فَسَلَّ بَتّٰارَهُ مُسْتَكْفِياً ثِقَةً بِاللّٰهِ قَدْ خِلْتَهُ لَيْثاً لَهُ نَغَرٌ
چنين چو ديد كشيد از نيام قهر حسام بسان شيري غژمان بقوّت داور
فَشَتَّ جَحْفَلَهُمْ كَالشّٰاءِ اِذْ جَفَلَتْ مِنْ صَوْلَةِ اللَّيْثِ لٰايُبْقِيْ وَ لٰايَذَرُ
سپاهشان بپراكند همچنان كه هژبر پراكند رمهاي گوسفند را در بر [ص 126]
حَتّٰي اِذٰا جٰاءَهُ الْمَقْدُورُ سَلَّمَ لِلْاِلٰ هِ اِذْ سَبَقَ الْمِيْثٰاقُ وَ الْقَدَرُ
شنيد تا كه ز حق « ارجعي » و شد تسليم كه بسته بود بدين گونه عهد عالم ذر
فَكٰانَ مٰا كٰانَ لٰا سَقْياً لِرَبْعِهِمِ بِذِمَّةِ اللّٰهِ فِي الذَّرّٰاتِ قَدْ خَفَرُوا
شد آنچه شد كه نبارد خدا بر آنان فيض ز نقض عهد الستي و قتل آن سرور
اَعْجِبْ بِقَوْمٍ يَرَوْنَ الْقَوْمَ مُسْلِمَةً وَ لَيْسَ اَغْنٰاهُمُ الْآيٰاتُ وَ النُّذُرُ
شگفت از آنان كاين قوم مسلم انگارند ز حق نيامده وعد و وعيدشان باور
اَلَيْسَ قَتْلُ حُسَيْنٍ قَتْلَ اَحْمَدَ بَلْ بِثٰارِهِ ثٰارَ رَبِّ الْعَرْشِ قَدْ هَدَرُوا
مگر نه قتل حسين است قتل شخص رسول (ص) نريختند از آن خون كردگار مگر ؟
يٰا قَوْمِ مَا الْكُفْرُ اِلّٰا بُغْضُ خٰالِقِنٰا وَ هَلْ بِلٰا حُبِّهِ الْاِيْمٰانُ يُعْتَبَرُ
بجز عداوت حق كفر چيست هان اي قوم درخت دين را بي مهر او كجاست ثمر ؟
اَلَيْسَ بُغْضُ حُسَيْنٍ بُغْضَ رَبِّكُمُ مٰا بَعْدَ مٰا شَهِدَ الْقُرْآنُ وَ الْاَثَرُ
مگر نه بغض حسين است عين بغض خداي ؟ پس از گواهي قرآن بدين مفاد و خبر
فَلٰا جَزٰاءَ لَكُمْ اِلّٰا الدُّعٰاءُ بِاَنْ حُشِرْتُمُ مَعَهُمْ يٰا سُوۤءَ مٰا حُشِرُوا
هماره حشر شما تا بحشر با ايشان كه اين عقيده ندارد بغير از اين كيفر
يٰا آلَ طٰهٰ كَرِيْمٌ مُذْنِبٌ اَثِمٌ وَ قَدْ اَحٰاطَ بِهِ الْآثٰامُ وَ الْخَطَرُ
اثيم و مذنب آمد كريم ، آل رسول (ص) تباهكار و بحصر اندر از گناه و خطر [ص 127]
مٰاكٰانَ مُتَّكَلِي الْاَعْمٰالُ قَطُّ فَاِنْ اَسَأْتُ اَقْنَطُ اَنِّيْ لَسْتُ اُغْتَفَرُ
عمل نه تكيهگهم شد كه گر برفت خطا گمان كنم گنه خويش ذنب لايغفر
بَلِ اتِّكٰالِيْ عَلَيْكُمْ اَهْلَ مَغْفِرَةٍ وَ اَهْلَ تَقْوٰي بِكُمْ فِي الْحَشْرِ اَفْتَخِرُ
مراست بل بشما اتكا بعفو گناه باهل جود و تقي ، بس بحشرم اين مفخر
قَدْ جٰاءَ عَبْدُكُمُ الْعٰاصِيْ بِتُحْفَتِهِ يَرْجُو الْقَبُولَ وَ اَصْحٰابُ السَّخٰا غُفُرٌ ●
غلام مجرمتان راست تحفهاي ناچيز پي قبول ، كه بخشندهاند اهل نظر
اِنَّ الْهَدٰايٰا عَلٰي مِقْدٰارِ مُهْدِيْهٰا فَمٰا لِمَنْ لٰا لَهُ قَدْرٌ وَ لٰا خَطَرٌ
نشان هديه ز اهداكننده است پديد چه هديه است كسي را كه نيست نامآور ؟
مِنِّي الَّذِيْ جٰازَ مِنِّيْ ثُمَّ يَلْزَمُكُمْ مٰا جٰازَ مِنْكُمْ وَ كُلٌّ تِبْعُهُ اَثَرٌ
ز من هر آنچه سزا وز شما همانكه رواست كه بر صفات مؤثر اثر بود رهبر
صَلَّي الْاِلٰهُ عَلَيْكُمْ طُولَ مُلْكِكُمُ وَ مُلْكُكُمْ دٰائِمٌ لَمْيُنْهِهِ الْاُخُرُ
درودتان ز خدا تا كه ملكتان برجاست كه ملك سرمدتان از كرانه است بدر
* * *
و از آن جمله قصيده ديگري است در سوگواري :
[ص 128]اَمٰا لَكَ عَنْ رَبْعِ الْبَلٰاءِ صُدُودٌ وَ كُلُّ حَبِيْبٍ كٰانَ فِيْهِ فَقِيْدٌ
نيست زين منزل آلام ترا روي نفور ؟ همگي ياران گم گشته در اين دار غرور
فَلَيْسَ بِهِ لَيْلٰي وَ لٰا هِنْدُ بَعْدَهٰا وَ لَيْسَ بِهِ قَيْسٌ وَ لَيْسَ حَمِيْدٌ
نه ز ليلي و نه از هند در آن مانده نشان نه بود نامي از قيس و حميدش مذكور
وَ سُكّٰانُهُ وَحْشُ الْفَلٰاةِ وَ طَيْرُهٰا وَ غِيْلٰانُ اَكْنٰافِ الْقِفٰارِ وُفُودٌ
واردينش همه غولان براري و قفار ساكنانش نگري جمله وحوشند و طيور
فَلَا الدّٰارُ تِلْكَ الدّٰارُ لَا الْاَهْلُ اَهْلُهٰا كَأَنْ لَمْيَكُنْ لِلْحَيِّ فِيْهِ عُهُودٌ
اين نه آن خانه كه بوده است و نه اهلش آن اهل زندهاي هرگز گوئي نه در آن جسته حضور
فَأَيْنَ اَخِلّٰائِيْ وَ اَيْنَ خِيٰامُهُمْ وَ اَيْنَ مَحَطُّ دُورِهِمْ وَ حُتُودٌ
دوستانم بكجايند و كجا خرگهشان چه شد آن بنگه و بنياد سراي معمور ؟
« خَلَتْ دُورُهُمْ مِنْهُمْ وَ اَقْوَتْ عِرٰاصُهُمْ » وَ سٰاقَهُمُ نَحْوَ الْفَنٰاءِ عُصُودٌ
ساحت از آنان پرداخته و خانه تهي همه را رانده اجل سوي فنا داده عبور
فَهُمْ فِيْ بُطُونِ الْاَرْضِ رَمَّتْ عِظٰامُهُمْ وَ ضَمَّهُمُ بَعْدَ الْقُصُورِ لُحُودٌ
هم عظام همه در بطن زمين گشته رميم هم مقام همه از بعد قصور است قبور
فَلٰاتَطَأَنْ مِنْ بَعْدِهِمْ تُرْبَ دُورِهِمْ لِاَنَّهُمُ تَحْتَ التُّرٰابِ رُقُودٌ
خاكشان را پس از آنان بقدم رنجه مدار خفتگانند در اين خاك و لكن مستور [ص 129]
فَدُونَكَ ذِي الْاَطْلٰالَ تَبْكِيْ عَلَيْهِمِ وَ دُونَكَ ذِي الْاَطْيٰارَ كَيْفَ غَرِيْدٌ
بين بدين اطلال اكنون كه بر ايشان گريند هم بدين مرغان كز نغمه بپرداخته شور
اَبٰادَ صُرُوفُ الدَّهْرِ مِنْهُ رُسُومَهُمْ فَكَمْ لَكَ فِيْهِ بَعْدَ ذٰاكَ لُبُودٌ
گردش دهر برانداخته ز آنان آثار تا از اين گونه ترا زيست چه باشد مقدور
قَدِ اسْتَخْلَفَتْ رَيْحٰانَهُ سَبْخَةٌ بِهِ وَ غِزْلٰانَهُ غُولُ الْفَلٰا وَ فُهُودٌ
شورهزارش همه بر جاي گل و لاله ببين جاي غزلان همه غولان نگر و كلب عقور
فَلٰا غَرْوَ اِنْ خٰانَ الزَّمٰانُ بِاَهْلِهِ وَ قَدْ خٰانَ مَنْ لِلْعٰالَمِيْنَ عَمُودٌ
غدر با اهل خود از دور زمان نيست شگفت كه بود غدرش با ركن عوالم مشهور
بِاَحْمَدَ وَ الذُّرِّيَّةِ الطّٰاهِرِيْنَ مِنْ اَطٰائِبَ مِنْهُمْ قٰائِمٌ وَ حَصِيْدٌ
احمد و عترت او (ص) ، بعضي از آنان بر جاي بعض ديگر ببرِ داس حوادث مقهور
فَمِنْهُمْ كَسِيْرُ الْجَنْبِ قَدْ ضٰاعَ حَقُّهٰا عَلٰاهٰا بِسَوْطِ الْاِقْتِرٰافِ مَرِيْدٌ
پهلوي آن يك بشكسته و حقّش پامال جسته با سوط جفا قهر بر او خصم جسور
وَ مِنْهُمْ بِسَمِّ الْخٰائِنِيْنَ مُقَتَّلٌ وَ مِنْهُمْ بِسَيْفِ الظّٰالِمِيْنَ شَهِيْدٌ
آن يكي مقتول از زهر عدوي غدّار و آن دگر كشته تيغ ستم قوم كفور
وَ مِنْهُمْ بِاَغْلٰالِ الْاَعٰادِيْ مُكَبَّلٌ وَ مِنْهُمْ لِاَرْجٰاءِ الْقِفٰارِ طَرِيْدٌ
آن يكي بسته زنجير جفاي دشمن در قفار آن دگري رانده اطراف و ثغور [ص 130]
وَ مِنْهُمْ لَمَحْبُوسٌ بِسِجْنٍ مُطَبَّقٍ يُدِيْمُ عَلَيْهِ بِالسِّيٰاطِ عَنُودٌ
پارهاي مظلوم افتاده بزندان ظلام دايم از سوط عدو پيكر پاكش رنجور
وَ مِنْهُمْ غَرِيْبٌ سِيْقَ فِيْ دٰارِ غُرْبَةٍ وَحِيْداً وَ بِالسَّمِّ النَّقِيْعِ كَمِيْدٌ
گونه برخي از زهر ، دگرگونه برنگ پس از آن كآمده آواره ز موطن مهجور
وَ ذٰلِكُمُ قَدْ كٰانَ لٰكِنْ مُصِيْبَةٌ لَدَيْهٰا مُصٰابُ الْعٰالَمِيْنَ زَهِيْدٌ
اين مصائب همه بوده است و لكن آن غم كه غم عالميان را برِ آن نيست ظهور
مُصٰابُ حُسَيْنٍ يٰا لَهٰا مِنْ مُصِيْبَةٍ بِنٰاهٰا عَلٰي مَرِّ الدُّهُورِ مَشِيْدٌ
غم جانسوز حسين (ع) است و فغان زين اندوه كه مشيّد شده بنيادش بر سير دهور
فَذٰاكَ مُصٰابٌ لٰا سُلُوَّ بِمَرِّهِ وَ ذٰاكَ مُصٰابٌ ذٰابَ مِنْهُ كُبُودٌ
اين غمي هست كه از آن بگدازد اكباد وين غمي هست كه تسكين نپذيرد بمرور
وَ اَنّٰي سُلُوُّ الْمَرْءِ مِنْ طُولِ مِحْنَةٍ اَسٰاهٰا عَلٰي كَرِّ الدُّهُورِ جَدِيْدٌ
سوز آن غم كه شود تازه ز ايام كجاست مرد را تسليت از طول زمانش ميسور
وَ اَنّٰي سُلُوُّ الْمَرْءِ مِنْ عُظْمِ مَأْتَمٍ اَبٰادَ جَمِيْعَ الدَّهْرِ وَ هْوَ اَبِيْدٌ
چون تسلي برد از عظم مصابي كه نمود عالمي فاني و خود باقي تا نفخه صور
وَ كُلُّ فُؤٰادٍ مِنْ شَجٰاهُ مُقَطَّعٌ وَ كُلُّ مُحَيّاً مِنْ اَسٰاهُ كَمِيْدٌ
هر دلي پارهاش از حزن و هم از سوزش آن گشته ديگرگون هر چهره تابنده چو هور [ص 131]
فَمٰا اَنْسَ لٰااَنْسَ الَّذِيْ جَمَعَ الْوَرٰي وَحِيْداً فَرِيْداً اَحْدَقَتْهُ جُنُودٌ
نبرم هر چه برم از ياد ، آن جامع خلق فرد و تنها بكف لشكر دشمن محصور
يُنٰادِيْ اَلٰا هَلْ مِنْ مُغِيْثٍ يُغِيْثُنٰا وَ هَلْ ذٰائِدٌ عَنَّا الْبَلٰاءَ يَذُودُ
گفتي آيا بود آنكس كه بفرياد رسد يا بود آنكه ز ما شرّ بلا دارد دور ؟
وَ هَلْ مَنْ يَخٰافُ اللّٰهَ فِيْنٰا وَ هَلْ بِكُمْ لِيَمْنَعَ عَنْ آلِ الرَّسُولِ رَشِيْدٌ
باشد آن كس كه ز حق در حق ما آرد بيم يا حراست كند از آل نبي (ص) فرد غيور
فَلَمْيَأْتِهِ مِنْهُمْ جَوٰابٌ وَ اِنَّمٰا اَتٰاهُ رِمٰاحٌ شُرَّعٌ وَ حَدِيْدٌ
ز آنچه فرمود بجز نيزه و شمشير ستم نفرستادند آن قوم جوابي منظور
بَلٰي قَدْ اَجٰابَتْ فِرْقَةٌ هٰاشِمِيَّةٌ وَ طٰائِفَةٌ حَظٌّ لَهُمْ وَ جُدُودٌ
فرقهاي هاشميش ، آري ، گفتند جواب بودشان و آنان كز بخت نصيبي موفور
رِجٰالٌ تَوَلَّي اللّٰهُ اِجْلٰالَ شَأْنِهِمْ وَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْعٰالَمِيْنَ عَدِيْدٌ
رادمرداني ، حق خواستهشان رفعت قدر وز جهانشان نكند مثل ، در انديشه خطور
بِهِمْ تَنْثَنِيْ فِيْ كُلِّ خَيْرٍ خَنٰاصِرُ بِهِمْ يَبْتَدِي الْوَصّٰافُ ثُمَّ يُعِيْدُ
عطف ، انگشت اشارت سويشان در هر خير وصف را جانبشان روي رجوع است و صدور
نُجُومُ سُعُودٍ فِيْ سَمٰاوٰاتِ خَيْلِهِمْ وَ فِيْ تَحْتِ آجٰامِ الرِّمٰاحِ اُسُودٌ
چرخ توسن را آراستگان اختر سعد در نيستان رماح آمده شيران غيور [ص 132]
وَ قَدْ اَوْقَدُوا لِلْحَرْبِ نٰاراً لَهِيْبُهٰا يَسُوقُ لِاَجْنٰادِ الْعِدٰي وَ يَقُودُ
رزم را آتشي افروخته كز شعله آن جيش دشمن را راندند و كشاندند بگور
اَقٰامُوا حِرٰاباً ذٰلِكَ الْيَوْمَ دُونَهُ جَمِيْعُ حُرُوبِ الْعٰالَمِيْنَ قُعُودٌ
داشتند آنروز آنگونه مصافي ستوار كه مصاف همه عالم برِ آن جسته فتور
اَقٰامُوا عَلَيْهِمْ فِي الطُّفُوفِ قِيٰامَةً ضَجِيْجٌ لَهُمْ مِنْ هَوْلِهٰا وَ صَدِيْدٌ
محشري در طف بر خصم نمودند بپاي كز هراس آمدشان ضجّه چو از بيم نشور
وَ قَدْ ثٰارَ فِيْهٰا عِثْيَرٌ اَطْبَقَ الْفَضٰا تَقُولُ عَلٰاهُمْ فِي السَّمٰاۤءِ رَدِيْدٌ
گردي آن معركه انگيخت كه پوشاند فضا بر فلك گفتي ابري است چو شامي ديجور
فَاَمْطٰارُهُ رَأْسُ الْعِدٰي وَ بُرُوقُهُ لُمُوعُ سُيُوفٍ وَ الصِّيٰاحُ رُعُودٌ
صيحه خصم و سر دشمن و برق شمشير رعد و باران بد و برقي كه از آن داشت ظهور
اُكَبِّرُ رَبَّ الْبَيْتِ فِيْ شِبْلِ حَيْدَرٍ وَ قَدْ صٰالَ كَالضِّرْغٰامِ وَ هْوَ ضَهِيْدٌ
ميستايم حق درباره شبل حيدر (ع) حملهور گشت چو شيري بشجاعت مفطور
وَ قَدْ جَفَلُوا مِنْ بَيْنِ اَيْدِيْهِ خِلْتَهُمْ كَشٰاءٍ اَتٰاهٰا فِي الْفَلٰاةِ رَصِيْدٌ
لشكر از پيش رميدند ز بيمش گفتي برده در باديه درّنده بر اغنام عبور
يَقُولُ وَ بَيْتِ اللّٰهِ اَوْلٰي جَمِيْعِكُمْ بِاَحْمَدَ نَحْنُ مٰا بِذٰاكَ جُحُودٌ
گفت اولي برسوليم حق كعبه قسم منكري نيست و گر هست نباشد معذور [ص 133]
وَ اِنِّيْ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ وَ شِبْلُ مَنْ عَنِ الْحَوْضِ فِيْ يَوْمِ الْقِيٰامِ يَذُودُ
شبل حيدر منم اي قوم ، عليّ بن حسين (ع) كه كند منع عدو در حشر از شرب طهور
وَ قَدْ قٰامَ بَيْنَ الْعَسْكَرَيْنِ وَ وَجْهُهُ كَبَدْرٍ تَمٰامٍ قٰارَنَتْهُ سُعُودٌ
با رخي رخشان استاد ميان دو سپاه بدر را ماندي كز اخترش افزون شده نور
يُرٰي وَجْهُهُ فِيْهِمْ كَأَنَّ مُحَمَّداً بِخَيْبَرَ قَدْ دٰارَتْ عَلَيْهِ يَهُودُ
ماه رخسارش در هاله دشمن گفتي كه رسول (ص) است بخيبر ز يهودان محصور
كَفٰاهُ الَّذِيْ قٰالَ الْحُسَيْنُ لِفَخْرِهِ اِلٰهِيْ جَلٰا مَنْ لِلرَّسُولِ نَدِيْدٌ
فخر بس قول حسينش كه بگفتا يا رب شبه احمد (ص) بغزا داشته همت مقصور
وَ ذٰلِكَ قَدْرٌ عَنْ اَدٰانِيِ حَدِّهِ اَعٰالِيُ وَهْمِ الْعٰالَمِيْنَ بَعِيْدٌ
وين بود جاهي كز پستترين رتبه آن برترين پايه افكار بشر باشد دور
وَ لَمْاَنْسَهُ اِذْ قٰالَ يٰا اَبَتِ انْتَصِرْ فَاَجْهَدَنِيْ حَرُّ الظِّمٰا وَ حَدِيْدٌ
نبرم گفتهاش از ياد كه درياب اي باب كز تف تشنگي و آهنم اينك رنجور
فَقٰالَ لَهُ صَبْراً بُنَيَّ هُنَيْهَةً سَيَسْقِيْكَ مِنْ اَوْفَي الْكُؤُسِ حَمِيْدٌ
گفت زود است كه پيغمبرت از ماء معين جام لبريز دهد ، باش كه گردي مسرور
فَظَلَّ ظَمِيْئاً سٰاغِباً مُتَضَرِّجاً بِرَمْضٰاۤءَ مِنْ حَرِّ الْهَجِيْرِ يَفِيْدُ
تشنه و گرسنه فرجام و تن آغشته بخون اندر آن دشت سوي ظلّ جنان شد ز حُرور [ص 134]
وَ ثَنِّ بِذِكْرٰي ذِي الْجَنٰاحَيْنِ عَمِّهِ سُلٰالَةِ مَنْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ عَمُودٌ
دومين ، نام بر از عمّش داراي دو بال آنكه آمد ز شرف خسرو ايمان را پور
جَزَي اللّٰهُ عَبّٰاساً عَنِ الدِّيْنِ خَيْرَهُ فَكٰانَ اَبِيَّ الضَّيْمِ وَ هْوَ جَلِيْدٌ
حق بعباس (ع) دهد از دين بهتر پاداش درندادي بستم تن ، كه قوي بود و صبور
« وَ وٰاسَي الرِّجٰالَ الصّٰالِحِيْنَ بِنَفْسِهِ » وَ لَيْسَ سِوٰي وَجْهِ الْاِلٰهِ يُرِيْدُ
رادمردان را فرمود مواسات بجان ز آن نبد هيچ بجز وجه خدايش منظور
فِدٰاؤُكَ نَفْسِيْ يَا ابْنَ سٰاقِيِ كَوْثَرٍ اَتَقْضِيْ عَلٰي نَهْرٍ وَ اَنْتَ مَجُودٌ
زاده ساقي كوثر (ع) ، بفداي تو روان كي سزد درگذري عطشان در نزد نهور ؟
وَ ثَلِّثْ بِسِبْطِ الْخَيْرِ اَعْنِي ابْنَ قٰاسِمٍ فَذٰلِكَ اَيْضاً فِي الطُّفُوفِ شَهِيْدٌ
سوم ، از سبط نبي (ص) كاظم قاسم كن ياد بود او نيز شهيد طف و ز آنان مذكور
قَضٰي فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ رُوحِيْ فِدٰاؤُهُ وَ لَيْسَ لَهُ فَوْقَ الْبَسِيْطِ عَدِيْدٌ
داد جان در ره حق جان من او را بفدا شبهي او را نبود در همه عالم مأثور
وَ قَدْ عٰاشَ مٰا قَدْ عٰاشَ لِلدِّيْنِ حٰامِياً بِسَيْفٍ حَدِيْدٍ لَيْسَ فِيْهِ بُيُودٌ
تا روان داشت بتن ، حامي دين بود مدام با لب تيغي برّنده و عاري ز فتور
وَ يَضْرِبُ مِنْ يَوْمِ انْتَضٰاهُ عَلَي الْعِدٰي اِلٰي مَحْشَرٍ لٰايُؤْوِيَنْهُ غُمُودٌ
زند آن تيغ از آن روز كه بر دشمن آخت در نيامش نه قرار آيد تا روز نشور [ص 135]
وَ مَنْذٰا رَأٰي سَيْفاً وَ قَدْ مٰاتَ رَبُّهُ وَ يَقْطَعُ اَدْبٰارَ الْعِدٰي وَ يُبِيْدُ
اين چنين تيغ كه ديده است كه دارنده آن خفته در خاك و بود خصم هنوزش مقهور
فَسَيْفُكَ سَيْفٌ لَيْسَ فِيْهِ تَفَلُّلٌ وَ سَهْمُكَ سَهْمٌ لَيْسَ عَنْهُ مَحِيْدٌ
هان بود تيغ تو تيغي كه نه كندي است در آن تيرت آن تير كز او نيست گريزي مقدور
اُولٰئِكَ ذٰاقُوا مُرَّةَ الْحَرْبِ سٰاعَةً وَ اَدْرَكَهُمْ مِنْ بَعْدِ ذٰاكَ جُدُودٌ
تلخي جنگ چشيدند زماني آنان بختشان افكند آنگاه در آغوش سرور
وَ كٰابَدْتَ لِلْاَنْذٰالِ عُمْراً مُجٰاهِداً وَ بَلْوٰاكَ فِيْ كُلِّ الْاَوٰانِ جَدِيْدٌ
ليك عمري تو ببردي ز خسان رنج جهاد هر زمان تازه شدت محنت اعوام و شهور
فِدٰاؤُكَ رُوحِيْ كَمْ تَجَرَّعْتَ مُرَّةَ الْحُ قُودِ اِلٰي اَنْ قَدْ اَتٰاكَ عُصُودٌ
برخيت جان ، كه چشيدي چه بسا تلخي كين آمدت تا كه ز دادار ، قضاي مسطور
وَ عِشْتَ حَمِيْداً طُولَ مٰا دُمْتَ عٰايِشاً وَ قَدْ مِتَّ مَظْلُوماً وَ اَنْتَ سَعِيْدٌ
زيستي تا كه بدت زيست ، پسنديده خصال رفته مظلوم و شهيد آخر از اين دار غرور
كَذٰا كُلُّ شَخْصٍ قَدْ قَضٰي نَحْبَهُ بِهٰا وَ لَمْيَنْتَظِرْ اَحْرٰارُهُمْ وَ عَبِيْدٌ
هم از اين گونه بشد دور يكايك سپري خواند هر بنده و آزاد اجل را منشور
فَعٰادَ بِهٰا رُوحِيْ فِدٰاهُ عَمِيْدُهُمْ غَرِيْباً فَقِيْدَ الصَّحْبِ وَ هْوَ فَرِيْدٌ
بازگشت آنگه ، جان برخي او ، سرورشان داده ياران ز كف و مانده غريب و محسور [ص 136]
فَلٰا نٰاصِرٌ يَفْدِيْ لَهُ بِفِدٰائِهِ وَ لٰا ذٰائِدٌ عَنْهُ الْجُنُودَ يَذُودُ
نه ورا يار كه جان سازدش از مهر فدا نه كسش حامي ، از صدمه آن قوم جسور
فَيٰا لَيْتَنِيْ فِيْ ذٰلِكَ الْيَوْمِ كُنْتُ اِذْ دَعٰاهُمْ وَ مَنْعِيْ عَنْ حِمٰاهُ عَتِيْدٌ
بودم اي كاش در آن روز و چو ياران را خواند منع خصمش را آماده ز خرگاه و خدور
وَ فٰادَيْتُهُ نَفْسِيْ وَ اَهْلِيْ مُبٰادِراً فَصٰالِحُ مٰا اَعْطٰي اِلَيْهِ يَعُودُ
جان و اهلم برهش باختمي پيش قدم ز آنچه بخشوده ، گزين بردمي او را بحضور
فَثَمَّ اعْتَذَرْتُ مِنْهُ بَعْدَ فِدٰائِهِ بِاَنَّ لَكُمْ مٰا عِنْدَنٰا وَ نَجُودُ
معذرت خواستمي بعد فدا كردن جان كه شمائيد در هستي ما را گنجور
فَلَيْسَ لِعَبْدٍ مِنْ نَقِيْرٍ وَ اِنَّمٰا يَكُونُ لِرَبٍّ مٰا حَوَتْهُ عَبِيْدٌ
بنده را نيست نقيري و بدست آنچه وراست خواجهاش داشته از داشتن آن مسرور
فَصٰالَ عَلَيْهِمْ صَوْلَةً حَيْدَرِيَّةً وَ ذَبَّ عَنِ الْاَهْلِيْنَ وَ هْوَ وَحِيْدٌ
حمله آورد بر آن قوم چو حيدر (ع) كه بخصم منفرد آخت بپاس حرمش بازوي زور
فَيَفْرِيْ وَ يَرْمِيْ مِنْ رُؤُسٍ وَ جُثَّةٍ اِلٰي قُرْبِ اَنْ يُفْنِي الْعِدٰي وَ يُبِيْدُ
بس ببرّيد و بيفكند ز دشمن سر و تن خواست گفتي كه كند ريشه آن قوم كفور
تَجَلّٰي لَهُ الْجَبّٰارُ فِيْ وَجْهِ اَحْمَدٍ كَئِيْباً حَزِيْنَ الْقَلْبِ وَ هْوَ كَمِيْدٌ
جلوه فرمود بدو در رخ احمد (ص) دادار رنگ ديگرگون ، زخم دلش از غم ناسور [ص 137]
فَقٰالَ اِلٰي مٰا يٰا حُسَيْنُ فَآثِرَنْ جِوٰارِيْ كَفٰي مٰا نٰالَ مِنْكَ ضَدِيْدٌ
گفت تا چند كشي خصم و كشي رنج ، حسين خصم را رزم تو بس ، جوي مرا قرب حضور
فَلَمّٰا رَأٰي وَجْهَ الْاِلٰهِ تَفَتَّرَتْ جَوٰارِحُهُ ثُمَّ اعْتَرٰاهُ سُجُودٌ
ديد چون چهر حق افتاد پي سجده بخاك داد رخ در همه اعضاء وي از شوق فتور
فَخَرَّ صَرِيْعاً فِي التُّرٰابِ لِوَجْهِهِ فَخٰالَ الْعِدٰي اَنْ قَدْ عَرٰاهُ خُمُودٌ
شد بتعظيم لقايش بزمين نقش ز زين خصم مدهوشش پنداشت در آن فتنه و شور
فَبٰادَرَ اَقْوٰامٌ اِلَيْهِ بِطَعْنَةٍ وَ اُخْرٰي بِضَرْبِ السَّيْفِ وَ هْوَ جَرِيْدٌ ●
سوي او برخي با نيزه ببردند هجوم حملهور بعضي با تيغ و تن پاكش عور
وَ اُخْرٰي بِاَحْجٰارٍ وَ اُخْرٰي بِأَسْهُمٍ وَ اُخْرٰي لَهُمْ سَوْطُ الْعِنٰادِ وَ عُودٌ
كينهجو جمعي با سنگ و گروهي با تير فرقهاي سوط و بكف چوب گروهي منفور
لَقَدْ قَتَلُوهُ قَتْلَةً لَوْ تَقَدَّمَ ال رَّسُولُ اِلَيْهِمْ لَيْسَ ثَمَّ مَزِيْدٌ
ور پيمبرشان فرمود ، ستم مينفزود ز آنچه با جور نمودند مر او را منحور
وَ مِنْ عَجَبِ الْاَيّٰامِ اَنَّ عَمِيْدَهٰا يُضٰامُ وَ يَعْلُو بِالْجَفٰاءِ عَبِيْدٌ
عجب از گردش ايام كه سردار جهان ظلم را گردد مقهور و غلامان مغرور [ص 138]
اَيُقْتَلُ سِبْطُ الْخَيْرِ فِي الطَّفِّ ظامِئاً وَ فِي النَّهْرِ وُحْشٰانُ السَّوٰادِ وُرُودٌ
كي سزد تشنه شود كشته بطف سبط رسول (ص) شرب آب آنگه بر وحش بيابان ميسور ؟
اَيُقْتَلُ مَنْ لَوْلٰاهُ مٰاجُمِعَ الْوَرٰي مَجٰامِعَهٰا بِالْغَوْلِ وَ هْوَ فَرِيْدٌ
كشته تنها به بيابان نسزد آنكه نگشت گر نبود او نه بشر جمع و نه گيتي معمور
وَ يَجْمَعُ بِالْاِفْضٰالِ شَمْلَ عَدُوِّهِ وَ يُهْلَكُ ظُلْماً شَمْلُهُ وَ يَبِيْدُ
او كند جمع ، پراكندگي خصم ز لطف جمعش از دشمن بر تفرقه آيد مجبور !
وَ يُسْدِيْ يَداً لِلْعٰالَمِيْنَ بِجُودِهِ وَ يُنْهَبُ مِنْهُ طٰارِفٌ وَ تَلِيْدٌ
دست احسان و عطايش بعوالم همه باز رفته بر نهب نو و كهنه مالش دستور
بِنَفْسِيْ حُسَيْنٌ فِي التُّرٰابِ مُعَفَّراً جَرِيْداً جَرِيْحاً بِالظَّمٰاءِ يَفِيْدُ
جان من برخي بر خاك طپان جسم حسين (ع) بي كس و تشنه روان جانب جنات و قصور
بِنَفْسِيْ حُسَيْنٌ حِيْنَ يَنْظُرُ تٰارَةً يَمِيْناً وَ اُخْرٰي لِلشِّمٰالِ يَحِيْدُ
جان فدايش چو نظر كرد گهي جانب راست گه بچپ تا كه شود ياري و نامد منصور
فَحَسْبُكَ مٰا اَحْرَقْتَ مِنْ كُلِّ مُهْجَةٍ وَ حَسْبُكَ مٰا قَدْ ذٰابَ مِنْهُ كُبُودٌ
بس بود ز آنچه بجانها زدي آتش ز بيان و آنچه بگداخت جگرها همه تا نفخه صور
وَ حَسْبُكَ مٰا اَجْرَيْتَ مِنْ كُلِّ مٰاطِرٍ وَ حَسْبُكَ مٰا قَدْ نٰاحَ مِنْهُ رُعُودٌ
بس بود ز آنچه بيفشاندي از چشم سحاب و آنچه ز آن رعد خروشيد و برآورد ثبور [ص 139]
فَعُدْ فِيْ صَلٰوةٍ فِيْهِمِ وَ لَعٰائِنَ عَلٰي كُلِّ مَنْ فِيْهِمْ اَتٰاهُ ● حُسُودٌ ●
گوي بدرود بدين گفته و بازآ بدرود گفتن ايشان را وز لعن عدو جوي سرور
عَلَيْهِمْ صَلٰوةُ اللّٰهِ مٰا ذٰابَ مُهْجَةٌ لَهُمْ وَ عَلَي الْاَشْجٰارِ نٰاحَ غَرِيْدٌ
تا گدازد جان در ماتمشان ، ايشان را رحمت ايزد و تا مرغ بپردازد شور
وَ لَعْنَةُ رَبِّ الْبَيْتِ وَ الْخَلْقِ كُلِّهِمْ عَلٰي قٰاتِلِيْهِمْ مَا السَّمٰاءُ تَمِيْدُ
قاتلينشان را چندان كه زند دور ، سپهر لعنت خانه خدا ، لعن خلايق جمهور
فَيٰا آلَ طٰهٰ مٰا لِعَبْدِ عَبِيْدِكُمْ اِلٰي غَيْرِكُمْ فِي الْعٰالَمِيْنَ سُنُودٌ
آل طٰهٰ (ص) نبود عبد عبيدي چو مرا جز شما تكيهگهي در همه عالم منظور
فَدُونَكُمُ هٰذَا الْقَصِيْدَ وَ اِنَّهُ بِكُمْ وَ اِلَيْكُمْ فِي الْمَآلِ يَعُودُ
از من اين نظم ثمين را بپذيريد كه هست بازگشتش بشما چون ز شما جسته صدور
فَمَا الْحُسْنُ اِلّٰا مِنْكُمُ وَ اِلَيْكُمُ وَ كُلُّ قَبِيْحٍ مُنْتَهٰاهُ عَنُودٌ
نيست حسني مگر آنرا بشما بدء و رجوع و آنكه خصم آمدتان ختم بدو جمله شرور
كَرِيْمُ بْنُ اِبْرٰهِيْمَ يَطْمَعُ فِيْكُمُ سَوٰاءٌ لَهُ اَنْ تَمْنَعُوا وَ تَجُودُوا
چشم دارد بشما پور براهيم ، كريم خواه منعي رسدش خواه عطائي موفور [ص 140]
وَ لَسْتُ اُرِيْدُ الْاَهْلَ وَ الْجٰاهَ وَ الْغِنٰي وَ اَنِّيْ عَلٰي بَعْضِ الْعِبٰادِ اَسُودُ
جان و مالم نبود مقصد و ني اهل و عيال همت خويش ندارم برياست مقصور
جَزٰائِيْ ثَبٰاتٌ فِيْ وِلٰاكُمْ وَ دَفْعُكُمْ عُدٰاتَكُمُ عَنِّيْ بِذٰلِكَ جُودُوا
خصمتان دفع كنيد از من و بخشيد ثبات مهرتان را ، بود اين بهتر پاداش امور
فَصَلُّوا عَلَيْهِمْ اَيُّهَا السّٰامِعُونَ لِيْ عَلَيْهِمْ صَلٰوةُ الْعٰالَمِيْنَ وَ عُودُوا
سامعين ، جمله بر ايشان بفرستيد درود رحمت عالميانشان همه در سير دهور
وَ قُولُوا كَمٰا اَدْعُو الْاِلٰهَ وَ اَمِّنُوا عَلٰي دَعْوَتِيْ عَلَّ الْكَرِيْمَ يَجُودُ
بازآئيد و بر اين دعوتم آمين گوئيد شايد از لطف ببخشايد دادار غفور
اِلٰهِيْ وَ خَلّٰاقِيْ وَ رَبِّيْ وَ سَيِّدِيْ وَ مَنْ كُلُّ مُحْتٰاجٍ اِلَيْهِ يَعُودُ
داورا ، خالق من ، ربّ من و سيّد من و آنكه رو سوي وي آرند ز نزديك و ز دور
تَجٰاوَزْ بِلُطْفٍ عَنْ مُحِبِّيْ مُحَمَّدٍ وَ عِتْرَتِهِ الْقُرْبٰي وَ اَنْتَ مَجِيْدٌ
بگذر از مرحمت از جرم محبان رسول (ص) با ذوي القربي ، اي يافته مجد از تو ظهور
* * *
و از آن جمله قصيده ديگري است در سوگواري :
اِلَي اللّٰهِ اَشْكُو لَوْعَةَ الْكُرُبٰاتِ وَ فُرْقَةَ اَحْبٰابِيْ وَ فَقْدَ حُمٰاتِيْ
برم از سوزش غم شكوه بسوي دادار غصه دوري ياران ، غم فقد انصار [ص 141]
اِلَي اللّٰهِ اَشْكُو فَقْدَ اَحْمَدَ اِنَّهُ مُصٰابٌ اَمَضَّ الْقَلْبَ بِالْحُرَقٰاتِ
شكوه آرم بحق از فقد رسول مدني (ص) كه غمش رنجه نموده است دلم را ز شرار
وَ فَقْدَ وُلٰاتِيْ وٰاحِداً بَعْدَ وٰاحِدٍ وَ غَيْبَةَ شَمْسِ الْحَقِّ فِي الظُّلُمٰاتِ
روي بنهفتن اخيار يكي بعد دگر غيبت شمس حق اندر افق تيره و تار
وَ خِفْيَةَ اَعْلٰامِ الْهِدٰايَةِ وَ التُّقٰي وَ خَفْوَةَ اَهْلِ الْكُفْرِ وَ التَّبِعٰاتِ
و آن نهان بودن رايات رشاد و تقوي و آشكاري و تبهكاري خيل كفار