* * * * *

)٦٩٨( رساله - در اصول فقه كه اغلب آن در مباحث الفاظ است

و بطوري كه در اول آن مرقوم فرموده‌اند ملخص رساله حجة القاطعه مرحوم آقاي اول اعلي الله مقامه در اصول است ولي ناتمام است و ظاهر است كه قبل از سنه ١٢٨٨ مرقوم فرموده‌اند

- ١١٤٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١ )

- تاريخ تحرير در زمان حيات مرحوم آقاي اول (اع) يعني قبل از شعبان ١٢٨٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 712] )٦٩٩( رساله - در تقليد ميت بطور استدلال

- ١٣٦١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٣ )

- تاريخ تحرير ٢٨ صفر ١٢٨٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 713] )٧٠٠( حجة الساطعه

در ادله اربعه اصول

- ٦٢١٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٢٨ )

- تاريخ تحرير شوال ١٢٨٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

)٧٠٠ (ملحق) دروس در اصول

الف - دروس در شرح كتاب مبارك شرح نتايج كه نسخه‌اي از آنها در دست نيست لكن در كتاب زينة المجالس تأليف مرحوم آقاي عبدالعلي خان آقازاده نوشته شده كه در حدود ماه ذيقعده سال ١٣٠٠ اين دروس ايراد ميشده است

ب - از ١٦ صفر تا ٢٢ ربيع الاول ١٣٠٧ كه جمعا ٢٣ درس و ٩٠٢٦ بيت ميشود و از خارج درس فرموده‌اند

ج - از ١٤ ذيحجه ١٣١٧ تا ٢٤ ربيع الاول ١٣١٨ كه جمعا ٢٣ درس و ٧٣٢٨ بيت ميشود كه از خارج درس فرموده‌اند

- ١٦٣٥٤ بيت جمعا

- فارسي

- تاريخ دروس موجود از ١٦ صفر تا ٢٢ ربيع الاول ١٣٠٧ و از ١٤ ذيحجه ١٣١٧ تا ٢٤ ربيع الاول ١٣١٨

- ٢ مجلد خطي شامل ٤٦ درس جمعا

* * * * *

[ص 714] )٧٠١( رساله - در رد عمل بمظنه

- ٣٥٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١ )

- تاريخ تحرير ربيع الثاني ١٢٨٣

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 715] )٧٠٢( فائده در تعيين واضع الفاظ بر معاني

بادله ثلثه حكمت ، موعظه حسنه ، مجادله

- ٣٠٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٦ )

- تاريخ تحرير ١٥ ذيقعده ١٣٠٤

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 716] )٧٠٣( فائده در علم و شك و ظن

- ٥٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٩ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 717] )٧٠٤( فائده در علوم ثلثه شرعي و عادي و عقلي

- ١٥٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٩ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٣ )

* * * * *

[ص 718] فصل هفتم - در ذكر كتب فقهيه

* * * * *

)٧٠٥( ترجمه مناسك حج

كه سابقا بعربي مرقوم فرموده بودند

- ١٣١٥ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٥ )

- تاريخ تحرير ٢٠ رجب ١٣٠٣

- خطي

* * * * *

[ص 719] )٧٠٦( ترجمه مكاسب جامع

كه مرحوم آقاي اول اعلي الله مقامه مرقوم فرموده‌اند

- ١٧٢٣ بيت

- فارسي

- ناتمام

- نسخه اصل ( د ١٥ )

- خطي

* * * * *

[ص 720] )٧٠٧( ترجمه وجيزه

كه سابقا بعربي مرقوم فرموده بودند در احكام عمليه

- ٣٩٣٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٣٨ )

- تاريخ تحرير ٢٠ رجب ١٣٠٣

- چاپ تبريز ١٣٤٧

* * * * *

[ص 721] )٧٠٨( رساله - در خمس كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ١٥٨٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٦ )

- تاريخ تحرير ١٨ جمادي الاولي ١٢٨٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

)٧٠٨ (ملحق) دروس در فقه

از دروس فقهي ايشان آنچه موجود است به شرح ذيل است :

الف - دروس در شرح كتاب حج شرح لمعه از ٩ شوال ١٣٠١ تا ٨ ذيحجه ١٣٠١ كه جمعا ٢٨ درس و ١٢٥٨٥ بيت ميشود

ب - دروس در شرح مبحث تجارت كتاب رياض از اول رجب ١٣١٢ تا جمادي الثانيه ١٣١٣ كه پنج درس از اول آن به حجم ٢٣٦٥ بيت موجود است و بقيه نيست

- ١٤٩٥٠ بيت قسمت موجود

- فارسي

- خطي

* * * * *

[ص 722] )٧٠٩( دوانيه

در جواب ملا محمد علي دواني از وجوب صلوة جمعه در غيبت امام عليه السلام يا عدم وجوب و از جواز تقليد ميت سؤال كرده

- ٣٠٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٦ )

- تاريخ تحرير ٨ جمادي الثانيه ١٣٠٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 723] )٧١٠( كتاب شركت

كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ٢٨٨ بيت

- عربي

- ناتمام

- نسخه اصل ( د ٢ )

- تاريخ تحرير در زمان حيات مرحوم آقاي اول (اع) يعني قبل از شعبان ١٢٨٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 724] )٧١١( كتاب شفعه

كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ٦٢٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٢ )

- تاريخ تحرير ظاهرا در زمان حيات مرحوم آقاي اول (اع) يعني قبل از شعبان ١٢٨٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 725] )٧١٢( كتاب صوم

كه بطور استدلال بعض مسائل صوم را بيان فرموده‌اند

- ١٢٢٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١ )

- تاريخ تحرير در زمان حيات مرحوم آقاي اول (اع) يعني قبل از شعبان ١٢٨٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 726] )٧١٣( رساله - در جواب آقا شيخ عالي دواني از مسائل زير :

١ و ٢ و ٣ - سؤال از بيان اقوال فقها و دليل بر فتواي خودشان در چند مسئله از كتاب وجيزه

٤ - فتواي بدون علم و يقين و خالي از كتاب و سنت جايز است يا نه

٥ - عمل سركار در امر اصول و فروع جاري فرمودن بر چه نحو است

- ٣٥٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٣ )

- تاريخ تحرير ٦ شوال ١٢٩٩

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

[ص 727] )٧١٤( رساله - در جواب حاج عباس بوشهري از مسائل زير :

١ - تثليث خمس واجب است يا خير و هر گاه سه فرقه در بلاد نباشند چه بايد كرد

٢ - در اين مدت كه خمس ميدادم نميدانستم كه تثليث واجب است الحال تكليف حقير چيست

٣ - اخراج سهم امام را عزيمه ميدانند يا خير و چه معني دارد قول معصوم عليه السلام : و اما الذي لهم فقد اباحوا لشيعتهم و لهم المن

٤ - در اين مدت متمكن از حساب نشدم و منفعت كرده‌ام و ضرر هم ديده‌ام و علي الحساب هم قدري معين خمس داده‌ام بسادات بدون توزيع ، الحال تكليف حقير چيست

- ٢٤٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٠ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 728] )٧١٥( رساله ديگر - در جواب حاج عباس بوشهري

در اينكه سهم امام عليه السلام در زمان غيبت آيا حلال ميشود از براي شيعه يا نه

- ١٤٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٠ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 729] )٧١٦( كتاب عده

در ايام عده زن كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ١٨٦٩ بيت

- عربي

- ناتمام

- نسخه اصل ( د ٢ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 730] )٧١٧( فائده در آنچه كه بآن هلال ثابت ميشود

- ٢٨٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٦ )

- تاريخ تحرير ١٨ ذيقعده ١٣٠٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 731] )٧١٨( فقه الزكوة

كه بطور استدلال در احكام زكوة مرقوم فرموده‌اند

- ٧٧٩٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٨ )

- تاريخ تحرير ربيع الاول ١٢٨٦

- چاپ كرمان ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 732] )٧١٩( كتاب لقطه

كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ٩٣٨ بيت

- عربي

- ناتمام

- نسخه اصل ( د ٢ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 733] )٧٢٠( رساله - در جواب حاج سيد محمد باقر هندي از مسائل زير :

١ و ٢ و ٣ و ٤ و ٥ - از بعض احكام لواط در نشر حرمت

٦ - از سر حقيقي در تحريم اخت و ام و بنت

- ٥١٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٠ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 734] ( جواب محمد علي دواني در دوانيه گذشت )

* * * * *

)٧٢١( رساله - در جواب سائلي در مصالحه حق الرجوع

- ٢٩١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٣ )

- تاريخ تحرير ٤ شوال ١٢٩٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 735] )٧٢٢( مناسك حج

- ١٤٨٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٥ )

- تاريخ تحرير ١٦ رجب ١٣٠٣

- خطي

* * * * *

[ص 736] )٧٢٣( رساله - در منجزات مريض كه بطور استدلال مرقوم فرموده‌اند

- ١٣٠٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٥ )

- تاريخ تحرير دهه آخر ذيحجه ١٢٩٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 737] )٧٢٤( وجيزة الاحكام

در مسائل عمليه در طهارت و صلوة و صوم و اعتكاف و خمس و زكوة و احكام مرضي و موتي

- ٣٢٠٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٢٦ )

- تاريخ تحرير ١٢ شعبان ١٢٩٦

- خطي

* * * * *

[ص 738] )٧٢٥( رساله - در جواب يكي از اخوان در سهم امام عليه السلام

- ٦٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٤ )

- تاريخ تحرير ٢٧ ربيع الثاني ١٢٨٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 739] )٧٢٦( رساله - در جواب يكي از اهل همدان از مسائل زير :

١ - در حديث است « انا قد احللنا شيعتنا من خمسنا » مراد كل سهام است يا سهم امام عليه السلام

٢ - اگر خمس واجب نباشد مستحب هست يا نه

٣ - قبول هداياي حكام و سلاطين جايز است يا نه

٤ - كسي كه با اشخاصي كه مال مختلط بحرام دارند مثل گمركچي معامله كند چگونه از حرام مستخلص شود

٥ - فاقد آب اگر مسح احليل با خاك نمايد و تيمم كند و نماز كند و بعد آب ببيند نماز را اعاده ميكند يا نه

- ٨٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٣ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥٣ ) ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 740] )٧٢٧( رساله - در جواب بعض اهل بوشهر

در شرح و جواب چند مسئله از مسائل كتاب وجيزة الاحكام و مسائل ديگر كه مورد خودش اختراع كرده و نسبت بايشان داده است ، شش مسئله را خودشان جواب فرمودند و بقيه را امر فرمودند آقا علي اكبر تبريزي جواب بنويسد

- ٣٢٨ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٨ )

- تاريخ تحرير محرم سنه ١٣١١

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

[ص 741] فصل هشتم - در ذكر كتبي كه در فلسفه و رياضيات و طب و بعض حكم طبيعي مرقوم فرموده‌اند

* * * * *

)٧٢٨( انموذج الحساب

كه بزبان فارسي در علم حساب و كشف مجهول مرقوم فرموده‌اند

- ١٧٦٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٢ )

- تاريخ تحرير سلخ رجب ١٢٨٧

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

[ص 742] )٧٢٩( رساله - در جواب حاجي خان گيلاني از مسائل زير :

١ - برهان هندسي بر اينكه زواياي مثلث همواره دو قائمه است چه داريد و جواب از مغالطه كه بعضي در اين باب كرده‌اند چيست

٢ - برهان هندسي بر امكان احداث هفت‌ضلعي در دايره چيست

٣ - برهان هندسي بر تثليث زاويه چه داريد

٤ - حكماي فرنگ كره نار را منكرند دليل بر اثباتش از طبيعيات چه داريد

٥ - اورانوس و نبطون در كدام فلكند

٦ - كواكب صغار سياره بين مدار مريخ و مشتري در كدام فلكند

٧ - عدد مفروضي را به نسبت ذات وسط و طرفين چگونه تقسيم ميكنند

- ٧٠٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٢ )

- تاريخ تحرير ١٦ جمادي الاولي ١٢٩٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 743] )٧٣٠( رساله - در جواب ميرزا علي طالقاني از بعض مسائل فلسفه در عمل شعر

- ٦٢٨ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٥ )

- تاريخ تحرير ١٥ محرم ١٣٠٣

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 744] )٧٣١( رساله فلاحت

كه بخواهش بعضي از دوستان بزبان فارسي مرقوم فرموده‌اند و مشتمل است بر مقدمه و ابوابي :

مقدمه - در تحريص و ترغيب بزراعت

باب اول - در بعض مسائل كه ذكر آنها لازم است

باب دوم - در شروط قبل از زراعت كردن است

باب سوم - در آداب زراعت كردن است

باب چهارم - در آبياري كردن است

باب پنجم - در كود

باب ششم - در زراعت شتوي و صيفي

باب هفتم - در حصادي

باب هشتم - در آداب انبار ساختن و انبار كردن اجناس

- ١١٩٤ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٣٢ )

- تاريخ تحرير ٢ ذيحجه ١٢٩٠

- چاپ كرمان ١٣٨٠ ، چاپ دوم كرمان

* * * * *

)٧٣١ (ملحق) رساله در قوس الرحمن در جواب آخوند ملا محمد صادق گوكي

- ١٦٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٣ )

- تاريخ تحرير ٩ صفر ١٢٨٩

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

)٧٣١ (ملحق) رساله در پيشگيري و معالجه وبا

- ٢٥٦ بيت

- فارسي

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

[ص 745] فصل نهم - در ذكر كتبي كه در علوم غريبه مرقوم فرموده‌اند

* * * * *

)٧٣٢( رساله - در اختلاج اعضاء

و حكمت كليه اختلاج و تأثيري كه بواسطه اختلاج هر عضوي پيدا ميشود و وجه مناسبت آن در جواب يكي از اهل همدان مرقوم فرموده‌اند

- ٥٩٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٧ )

- تاريخ تحرير ٢١ محرم ١٢٩٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 746] )٧٣٣( رساله - جواب آقا سيد حسين جندقي

در شرح عبارتي از سيد مرحوم اعلي الله مقامه در علم تكسير حروف

- ٢٣٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٣ )

- تاريخ تحرير ٧ رجب ١٢٩٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 747] )٧٣٤( رساله - در علم خيوط كه باصطلاح ماسه ميگويند

- ٦٩٠ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٤ )

- تاريخ تحرير ٥ جمادي الثانيه ١٢٨٩ لنگر

- خطي ( مجمع الرسائل ١٩ )

* * * * *

[ص 748] )٧٣٥( رساله - در علم قيافه

كه در جواب يكي از اخوان مرقوم فرموده‌اند مشتمل است بر مقدمه و چهار باب :

مقدمه - در بيان اينكه ظاهر عنوان باطن است

باب اول - در كيفيت خلقت از ابتداء تا انتها بقدري كه در اين علم بآن احتياج است

باب دوم - در بعض حكم و اسراري كه لابد از ذكر آنهاست

باب سوم - در بعض شروط و حكمتها در حكم بقيافه

باب چهارم - در بيان بعض احكام قيافه كه ذكر آن ضرري ندارد

- ١٣٦٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٥ )

- تاريخ تحرير ٢٨ جمادي الاولي ١٣٠٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 749] )٧٣٦( رساله - در جواب حاج عبدالحميد شيشهٔ از يكي از مسائل متعلقه بعلم ماسه

- ٢٣٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٣ )

- تاريخ تحرير ٢ ماه رمضان ١٢٨٩ كرمان

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 750] )٧٣٧( رساله - در جواب بعض اهل همدان از مسائل زير :

١ - استخراج اسم در علم رمل چگونه است

٢ - كيفيت تعيين طول و عرض و عمق دفين در علم رمل چگونه است

٣ - مراد از رمل باطن چيست

٤ - قاعده تعمير مربع ذي الاربعه باسم باسط و جاعل و وهاب بقاعده ذي الكتابه چگونه است

- ١٥٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٢ )

- تاريخ تحرير ١٢ شعبان ١٢٩٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٥ )

* * * * *

[ص 751] فصل دهم - در ذكر كتبي كه در جواب سؤالات متفرقه مرقوم فرموده‌اند

* * * * *

)٧٣٨( رساله - در جواب آقا سيد ابرهيم همداني از مسائل زير :

١ - مرحوم آقا اعلي الله مقامه در مقدمه جامع درباره سيد مرحوم (اع) ميفرمايند « ماكان يجوز ان يجعل الواسطة بين حيين ميتا و لايجوز تقليد الميت ابتداءً و بقاءً علي تقليده الاول » و در آخر مقدمه ميفرمايند « و ان يجعل كتابي هذا صدقة جارية مدي الدهر و منتهي الايام » وجه جمع بين اين دو فقره را بيان فرمائيد

٢ - معني فرمايش پيغمبر صلي الله عليه و آله چيست : اذا وقع الولد في جوف امه صار وجهه قبل ظهر امه ان كان ذكرا و ان كان انثي صار وجهه قبل بطن امه

٣ - از شرح حديث جابر كه بعد از آنكه پيغمبر (ص) بيان كيفيت خلق ولد را فرمودند عرض ميكند « هذه حالنا فكيف حالك و حال الاوصياء » الخ

٤ - سؤال از معني اينكه فرموده‌اند قل هو الله احد ثلث قرآن است و اگر كسي آن را سه مرتبه بخواند مثل اين است كه همه قرآن را خوانده

٥ - استفسار از باطن بروج اثني‌عشر و اينكه آيا جميع اسماء معروفه آنها مأثور از صادقين (ع) است يا نه و وجه مناسبت بين ظاهر با باطن آنها

٦ - از تفسير آيه كريمه « أولم‌ير الذين كفروا ان السموات و الارض كانتا رتقا ففتقناهما » برميآيد كه قبل از هبوط آدم علي نبينا و آله و عليه السلام چيزي از نباتات و حيوانات نبوده است رتق بودن آسمان و زمين از جهت نقص آن دو بوده يا چيزي ديگر

٧ - در اين آسمان و زمين آيا وقتي بوده است كه چيزي مذكور نباشد

٨ - مراتب شيء كه از آنها به ستة ايام تعبير ميآورند زماني هستند يا نه

٩ - استفسار از ابوين عالم كبير در نشأتين

١٠ - استفسار از طول عمر دنيا كه اول آن كي بوده و آخر آن كي خواهد بود و آيا اندازه‌گيري آن با ليل و نهار است يا بطور ديگر

١١ - استفسار از احوال برزخ

١٢ - كواكبي كه پيش از اين نبوده‌اند ممكن است بعد از اين متكون شوند

١٣ - حكمت طبيعي اين چيست كه عقربه مقناطيس هر طرف آن مايل بجهتي ميشود

- ١٥٣٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٧ )

- تاريخ تحرير ٢٨ رجب ١٢٩٢ لنگر

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٦ ) ، سؤالات ٤ و ٦ و ٧ و ٨ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 752] )٧٣٩( رساله - در جواب ميرزا اسحق خان ● از مسائل زير :

١ - سؤال از سرايت وجود و فرق مذهب شيخ مرحوم اعلي الله مقامه و ملا صدرا

٢ - اگر در اين امور نزاع لفظي باشد كه از شأن اهل حكمت نيست

٣ - اگر مدركي از سنخ خداوند در خلق هست كه همان مبدء خلق است و همين اطلاق وجود است و اگر نيست چه اثبات ميشود و چه شايسته پرستش است

٤ - معني « انا لم‌اعبد ربا لم‌اره » چيست

٥ - اگر كسي بگويد « خود اوست ليلي و مجنون و وامق و عذرا » معني اين است كه او اوست و جز او نيست منتهي تعبير بدي آورده

٦ - در عرصه شرع فخر از براي فعليات است و خداوند داراي جميع كمالات است بالفعل پس هر كس بالفعل احكي و اجمع باشد او را بايد پسنديد و اسوه قرار داد

٧ - بدليل عقل اثبات نبوت عامه ميشود ولي اثبات نبوت خاصه چگونه خواهد بود

٨ - زيد كه در اين دنيا متشرع شده و بقول شارع عمل كرده در آن دنيا چگونه جزا مييابد

٩ - معني قيامت صغري و كبري چيست

١٠ - پس از مرگ ، بدن اصلي زيد كه صورت زيد است و زيد بآن قائم است و آن بزيد قائم چيست

١١ - اگر خللي در اخلاط بدن زيد پيدا شود زيد واجد هيچ چيز از آنچه درك كرده بود و درك ميكرد نيست پس چگونه است وقتي كه بنيان اين بدن از هم بپاشد

١٢ - چرا بفساد بدن نباتيت و حيوانيت برطرف ميشود و انسانيت باقي ميماند

١٣ - تالي مشايخ را بچه بايد شناخت بعلم يا تقوي يا چيز ديگر

١٤ - اگر جمعي مدعي اين مقام باشند بين آنها بچه نحو بايد تميز داد و اگر همه در يك عرصه باشند ناطق بايد يكي باشد يا همه

- ٤٦٨١ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٩ )

- تاريخ تحرير ١٣ ذيقعده ١٢٩٥ كرمان

- چاپ كرمان ١٣٧٨ ، چاپ دوم كرمان

* * * * *

[ص 753] )٧٤٠( رساله - در جواب سؤالات مبهمه سيد باقر :

١ - كدام ثلثه است كه بدون سبعه ده تا است

٢ - « يا من عبده العاصي بعصيانه و ذكره الناسي بنسيانه » اگر حديث است معني آن را بفرمائيد

٣ - دكة القضاء مكان چيست و بيت طشت كيست

٤ - اسم بلبلي كه در صدرة (كذا) المنتهي دائما مشغول ترنم است چيست و ذكرش چيست

٥ - سبب ثقيل از براي آن چند حركت است سبب خفيف چند حركت دارد

٦ - طمثاثيله اسم كدام سلطان است

٧ - تثليث بچه طريق تربيع است

٨ - سفر از حق الي الخلق كه كليات آن هزار هزار است چگونه بايست طي شود بعض منازل آن را بفرمائيد طوري باشد كه باقي را خود بفهميم

- ٤٣٤ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٤ )

- تاريخ تحرير ١٤ شعبان ١٣٠٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦ ) ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 754] )٧٤١( رساله - در جواب ميرزا جليل پسر ملاباشي از مسائل زير :

١ - سر وجوب غسل ميت و غسل مس ميت چيست

٢ - معني خلق خداوند اشياء را بر حسب قابليات چيست و قابليات از كجا آمده‌اند

٣ - حقيقت طي الارض را بيان فرمائيد

٤ - پيغمبر (ص) كه مبعوث بر جميع خلق است زبانش مخصوص عربي است پس معني « ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه » چيست

٥ - در حديث است « ان علم النجوم لايعلمه الا نحن و اهل بيت في الهند » مراد از اهل بيت در هند چيست

- ٥٠٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٥ )

- تاريخ تحرير شعبان ١٣٠٢ لنگر

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٦ ) ، سؤال ٤ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 755] )٧٤٢( جنگ - مشتمل بر مطالب متنوعه مختلفه

- ٢٤٠٠ بيت تقريبا

- نسخه اصل ( د ٢٩ )

- خطي

* * * * *

[ص 756] )٧٤٣( رساله - در جواب ميرزا حسن اصفهاني از مطالب زير :

١ - ميگويند شما ادعاي تالي بودن مشايخ را داريد اگر راست است چرا اظهار نميفرمائيد و همه را آسوده نميفرمائيد

٢ - سؤال از حقيقت سفينه در قصه خضر و موسي عليهما السلام

٣ - سؤال از حقيقت غلام كه ميفرمايد : كان ابواه مؤمنين

٤ - سؤال از حقيقت جدار در قصه خضر عليه السلام

٥ - سؤال از حقيقت ذوالقرنين و حقيقت سير او و معني مطلع و مغرب شمس و عين حمئه

٦ - سؤال از حقيقت يأجوج و مأجوج

٧ - سؤال از معني حديث رأس الجالوت كه خدمت امام عليه السلام عرض ميكند « اخبرني ما الكفر و ما الايمان » الخ

٨ - سؤال از حقيقت كبد ثور و حوت كه اول طعام اهل جنت است

٩ - سؤال از حقيقت كافور و زنجبيل كه اهل جنت بعد از طعام مي‌نوشند

- ١٢٧١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٧ )

- تاريخ تحرير ١٨ صفر ١٢٩٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٦ ) ، سؤالات ٢ تا ٦ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 757] )٧٤٤( رساله - در جواب سائلي از اصفهان ( ظاهرا ميرزا حسن اصفهاني بوده )

از مسائل زير كه از رسائل ايشان بر او مشكل شده بوده :

١ - آنچه در مقناطيس فرموده‌ايد اهل مقناطيس كه در اين بلده هستند بالاتفاق برخلاف ميگويند

٢ - فرموده‌ايد نسبت دفع بافلاك خطا است ، آقاي مرحوم اعلي الله مقامه نسبت داده‌اند

٣ - در سوانح فرموده‌ايد واهمه درك نسب ميكند ، مرحوم آقا فرموده‌اند متفكره درك نسب ميكند

٤ - فرموده‌ايد عقل كلي مدرك جزئيات است و عقل جزئي مدرك كليات و حال آنكه مشايخ فرموده‌اند عقل بذاته درك كليات و معاني ميكند و عقل كلي بواسطه احاطه بچشم هر چيز درك آن چيز ميكند

٥ - لفظ ايناث و اذكار در جائي استعمال فرموده‌ايد معني آن چيست

٦ - فرموده‌ايد تولد كوكب تازه در ملك ممكن است ، طبيعيين و منجمين بر خلاف ميگويند

٧ - در جائي فرموده‌ايد « حتمت علي نفسي ان لاارد سائلا » اين عبارت با « سلوني قبل ان تفقدوني » چه فرق دارد

٨ - در بعض رسائل بعد از اظهار سائل سركار فرموده‌ايد « اللهم اجعلني فوق ما يظنون » ظن آنها كمال است و فوق آن امامت و نبوت

- ٤٦٨ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٠ )

- تاريخ تحرير ١٦ ماه رمضان ١٢٩٤

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦ ) ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 758] )٧٤٥( رساله - در جواب حاج سيد حسين يزدي از مسائل زير :

١ - در حديث فرموده‌اند « فان فينا اهل البيت في كل خلف عدولا ينفون عنه تحريف الغالين و انتحال المبطلين و تأويل الجاهلين » معني تحريف و غلو و انتحال و مبطل و تأويل و جاهل چيست

٢ - در حديث عرض ميكند « و كم تكون الحيرة و الغيبة » فرمودند « ستة ايام او ستة اشهر او ستة سنين » مراد از اينها چيست

٣ - در حديث خدمت حضرت باقر عليه السلام عرض ميكند شما قائم آل‌محمد (ص) هستيد ميفرمايند « كيف اكون انا و قد بلغت خمسا و اربعين » الخ ، معني اين چيست

٤ - معني اين حديث چيست : انا صبر و شيعتنا اصبر

٥ - سؤال از معني حديث مروي در عيون در كيفيت عقد بيعت و فسخ بيعت كه چگونه ميشود از اعلاي خنصر تا اعلاي ابهام عقد باشد و از اعلاي ابهام تا اعلاي خنصر فسخ باشد

٦ - آل مشتق از اول است يا اهل

- ١٢٨٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٢ )

- تاريخ تحرير ١٠ ذيحجه ١٢٩٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٦ )

* * * * *

[ص 759] ( رساله جواب آقا سيد حسين در شرح چهل حديث در درّ ثمين ذكر ميشود )

* * * * *

)٧٤٦( رساله - در جواب آقا سيد حسين كربلائي از مسائل زير :

١ - سؤال از معراج و كيفيت آن و علت آن و اينكه نماز ظهر را چگونه در عرش فرمودند و در حيني كه معراج فرموده بودند اگر كسي در منزل ايشان ميرفت ايشان را ميديد يا نه

٢ - اناسي در عالم نفس بچه قسم بودند و بچه لغت با يكديگر صحبت ميكردند

٣ - اناسي در بهشت باسم و صفت از هم ممتازند مثل اين دنيا يا نه

٤ - در وقت گفتن « اياك نعبد » خطاب نمازگزار بكيست

٥ - لباس مؤمن در برزخ و رجعت چگونه است

٦ - اين حديث را كه در ارشاد روايت فرموده‌اند در اطاعت بنده تا اينكه ميفرمايد پاي پوياي او ميشوم گويا شيخ مرحوم رد كرده‌اند و فرموده‌اند از طرق عامه است

٧ - اينكه در ارشاد فرموده‌اند هر چه در وجود مقدم است در ظهور مؤخر است لازم ميآيد ركن رابع كه مؤخر است مقدم بر همه اركان باشد جواب از اين چيست

٨ - امت بعد از پيغمبر (ص) چند فرقه شده‌اند ناجي كدام است و عقايد آنها چه و علامت هالكين چيست و با آنها چگونه بايد رفتار كرد

- ١٠٩٠ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١١ )

- تاريخ تحرير ٢٣ ربيع الاول ١٢٩٣

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦ ) ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 760] )٧٤٧( خلّيه

در جواب يكي از اهالي رشت كه از شرح حديث « لايفتقر اهل بيت عندهم الخل » سؤال كرده مخصوصا در عالم فلسفه

- ٤٠٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٢ )

- تاريخ تحرير ٨ شعبان ١٢٩٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٦ )

* * * * *

[ص 761] )٧٤٨( رساله - در جواب ميرزا محمد حسن خان خبير الملك از مسائل زير :

١ - كافر كيست و معني كفر چيست

٢ - ما ميگوئيم « كل مولود يولد علي الفطرة » پدر و مادر را در مواليد تأثيري قبل از تربيت نيست و حال آنكه فن و تجربه خلاف اين را نشان ميدهد

٣ - وجه اعتراض حكما و متكلمين مخصوصا شيخيه بر مثل افلاطونيه چيست

٤ - تسلسل را كه حكما محال دانسته‌اند در بيضه و مرغ چه ميگويند و سر اين سلسله بكجا ميكشد

٥ - حكما ميگويند هيولي جوهر و قوه است قوه از اعراض است و با جوهر بودن منافات دارد

٦ - صورت جسميه كه ميگويند جوهر است و از آن طرف نفس اتصال است چه معني دارد

٧ - چرا مقولات را ده شمرده‌اند

٨ - زمان اگر مبدء زماني دارد خلاف فرض است و اگر ندارد چطور اسم حادث و مخلوق بر آن نهاده‌اند

٩ - در كتب شيخيه مي‌نويسند بايد ذات باري را از هر چيزي منزه دانست حتي از وصف تنزيه و تقديس و اين مثل قول زنادقه اروپا است كه ميگويند ذات باري بايد مجهول مطلق يعني معدوم مطلق باشد

- ٢٤٢٩ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٨ )

- تاريخ تحرير غره صفر ١٣١٣

- چاپ كرمان ١٣٥١ ش

* * * * *

[ص 762] )٧٤٩( رساله - در جواب حكيم دانيال همداني از مسائل زير :

١ - از معني : لا رطب و لا يابس الا في كتاب مبين

٢ - در جميع كتب ثبت است كه عزير پسر يوذي كاهن است و كسي معتقد نيست او پسر خداست چطور خداوند فرموده : قالت اليهود عزير ابن الله

٣ - خداوند ميفرمايد « تنزل الملئكة و الروح فيها باذن ربهم من كل امر » پس هميشه بايد حجتي از خداوند قائم باشد كه همه امور بر او نازل شود و الا شب قدر بي‌ثمر ميشود

- ٤٩٦ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٣ )

- تاريخ تحرير ١٦ شوال ١٢٩٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦ ) ١٣٥٢ ش ، چاپ دوم كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

)٧٤٩ (ملحق) درر

مجموعه‌اي بطريقه كشكول مشتمل بر مطالب و اشعار

- ٣٠٠ بيت تقريبا

- عربي

- نسخه اصل ( د ٣٠ )

- خطي

* * * * *

[ص 763] )٧٥٠( درّ ثمين

در شرح چهل حديث كه مرحوم آقا سيد حسين يزدي سؤال نموده

١ - از معني حديث حضرت موسي بن جعفر عليه السلام « يقول ان الله عز و جل خلق بيتا من نور و جعل قوامه اربعة اركان » الخ

٢ - از معني عمودي كه در حديث ميفرمايند بين خداوند و امام عليه السلام است

٣ - از معني باب و معني نور كه در حديث ميفرمايند بين علي عليه السلام و بين نور خداوند بابي است كه بخداوند نظر مينمايد و خداوند باو نظر ميفرمايد

٤ - از معني حديث وارد در تفسير « عالم الغيب و الشهادة » فقال « الغيب ما لم‌يكن و الشهادة ما قد كانت »

٥ - از شرح مشكلات حديث شريف كه شخصي خدمت حضرت پيغمبر (ص) عرض ميكند « ينفعني حب علي في معادي ؟ » و پيغمبر صلي الله عليه و آله فرمود « لااعلم ، اسئل جبرئيل » تا آخر حديث شريف

٦ - از جمع بين اخبار ميثاق و فرمايش حضرت صادق (ع) : ان الله تعالي ينقل العبد من الشقا الي السعادة و لاينقله من السعادة الي الشقا

٧ - از شرح حديث شريف كه پيغمبر (ص) فرمودند : اسماء اهل بهشت در دست راست من است و اسماء اهل جهنم در دست چپ من

٨ - از معني حديث شريف « رأي المؤمن و رؤياه في آخر الزمان علي سبعين جزءا من اجزاء النبوة » و وجه اختصاص اين امر بآخر الزمان چيست

٩ - از معني نظر بچشم هيبت و رشح و نفس در حديث خلقت عالم

١٠ - استفسار از معني فرمايش حضرت صادق عليه السلام و بيان آن حضرت كيفيت دخول اعداء آل‌محمد (ع) را در آتش و مخلوط شدن شيعيان ايشان با ايشان

١١ - سؤال از وجه جمع بين اخبار وارده در خلود اهل نار و فرمايش حضرت باقر (ع) بجابر « لاتستعن بعدونا في حاجة و لاتستعطه و لاتسأله شربة ماء انه ليمر به المؤمن في النار فيقول يا مؤمن الست فعلت بك كذا و كذا فيستحيي منه فيستنقذه من النار » الخ

١٢ - سؤال از معني حشر سقط و مناسبت لفظ « محبنطئا » كه در حديث در صفت سقط ميفرمايند

١٣ - از معني حديث شريف « سئل رسول الله صلي الله عليه و آله عن اسم الله الاعظم فقال كل اسم من اسماء الله اعظم ففرغ قلبك عن كل ما سواه و ادعه بأي اسم شئت » الخ

١٤ - سؤال از معني حديث وارد در علامات محبين

١٥ - از معني فرمايش حضرت باقر (ع) « كان علي عليه السلام يعمل بكتاب الله و سنة رسوله فاذا ورد عليه شيء و الحادث ليس في الكتاب و لا في السنة الهمه الله الحق منه الهاما و ذلك والله من المعضلات » و معني حديث ابوجعفر عليه السلام « ان عليا اذا ورد عليه امر ما نزل به كتاب و لا سنة رجم فاصاب قال عليه السلام و هي من المعضلات » و معني حديث ابي‌عبدالله عليه السلام « علم القرآن و الحلال و الحرام يسير في جنب العلم الذي يحدث في الليل و النهار »

١٦ - سؤال از معني قطب بودن ولايت آل‌محمد (ع) از براي قرآن و جميع كتب كه در حديث شريف ميفرمايند

١٧ - سؤال از معني حديث : الجهل صورة ركبت في الدنيا اقبالها ظلمة و ادبارها نور

١٨ - سؤال از معني فرمايش حضرت صادق عليه السلام « الحزن من شعار العارفين لكثرة مواردات الغيب علي سرائرهم » الخ

١٩ - استفسار از سر اسماء مذكوره در حديث و وجه مناسبت و اختصاص آنها و آن اين است « ان اسم النبي صلي الله عليه و آله في سماء الدنيا المجتبي و في الثانية المرتضي » الخ

٢٠ - وجه جمع بين اينكه هر چيزي در كتاب ثابت است و فرمايش پيغمبر (ص) كه « عشرة اسماء خمسة منها في القرآن و خمسة ليس في القرآن » الخ چيست

٢١ - از شرح فرمايش پيغمبر (ص) : ان الله يكره البخيل في حيوته و الكريم في مماته

٢٢ - از معني حديث : بين المرء و الحكمة نعمة العالم و الجاهل شقي بينهما

٢٣ - از شرح حديث : من عرف الفصل من الوصل و الحركة من السكون فقد بلغ مبلغ القرار في التوحيد

٢٤ - از معني حديث : ان الميت يعذب في قبره ببكاء الحي عليه

٢٥ - از معني حديث « كان كل شيء ماءا و كان عرشه علي الماء فامر الله عز ذكره الماء فاضطرم نارا » الخ

٢٦ - از معني تخفيف و تشديد كه در حديث فرموده‌اند قبل از چهل سال بنده در فسحه است و بعد از آن خداوند بملئكه ميفرمايد « قد عمرت عبدي عمرا فغلظا و شددا و تحفظا و اكتبا عليه قليل عمله و كثيره و صغيره و كبيره » و وجه اين اختصاص چيست

٢٧ - سؤال از معني اصبعين در حديث : ان قلوب بني آدم كلها بين اصبعين من اصابع الرحمن يصرفها كيف يشاء

٢٨ - استفسار از معني حديث « ان الله تعالي لم‌يجعل للمؤمن اجلا في الموت يبقيه ما احب البقاء » الخ و ظاهر اين حديث با اخبار آجال منافي است

٢٩ - سؤال از وجه جمع بين « كل شيء احصيناه في كتاب » و اينكه فرموده‌اند كه هر عملي ثوابش در قرآن است جز نماز شب كه ثواب آن بيان نشده است از جهت بزرگي آن

٣٠ - در حديث است قرآني در دريا افتاد و جز آيه « الا الي الله تصير الامور » همه‌اش از بين رفت وجه اختصاص اين آيه بعدم محو چيست

٣١ - سؤال از معني اتساع احاديث كه در حديث است « ذاك سلمان المحمدي ان سلمان منا اهل البيت كان يقول للناس هربتم من القرآن الي الاحاديث » تا اينكه ميفرمايد « و هربتم الي الاحاديث التي اتسعت عليكم »

٣٢ - در حديث از پنج نفس مقدس به شمس و قمر و زهره و فرقدان تعبير آورده‌اند وجه اختصاص اين اسماء چيست

٣٣ - سؤال از معني حديثي كه فرموده‌اند درختي است كه اسم هر بنده روي برگي از آن است و وقتي كه اجلش برسد آن برگ در دامن ملك الموت ميافتد و جانش را ميگيرد

٣٤ - در حديث شريف است « الائمة من آل‌محمد عليهم السلام اولياؤه المقربون و امره بين الكاف و النون » مراد از امر بين كاف و نون چيست

٣٥ - در حديث است كه براي خداوند چهار هزار اسم است و در حديث ديگر فرموده‌اند نود و نه اسم است وجه جمع بين آنها چيست

٣٦ - سؤال از معني و علت اينكه در حديث ميفرمايند : ان الله عز و جل يقسم من خلقه بما شاء و ليس لخلقه ان يقسموا الا به عز و جل

٣٧ - اينكه بمقداد فرمودند « لو عرض صبرك علي سلمان لكفر » با افضليت سلمان نسبت بمقداد منافات دارد

٣٨ - از معني پنج جزء در فرمايش پيغمبر : ليس من امام يمضي الا و اوتي الذي من بعده مثل الاول و زيادة خمسة اجزاء

٣٩ - از معني حديث : القرآن كله ظاهره تقريع و باطنه تقريب

٤٠ - از وجه جمع بين اخبار وارده در اطفال و كساني كه حجت بر ايشان قائم نشده با اينكه فرموده‌اند : اولاد المشركين مع آبائهم في النار و اولاد المسلمين مع آبائهم في الجنة

- ٦٩٥٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١١ )

- تاريخ تحرير روز غدير سنه ١٢٩٣

- چاپ كرمان ١٣٥٥ ش

* * * * *

[ص 764] )٧٥١( رساله - در جواب عباسقلي ميرزا از مسائل زير :

١ - دليل عقلي و شرعي و حكمي بر قرائت سوره روم و عنكبوت در شب بيست و سوم شهر رمضان چيست و وجه مناسبت و اختصاص اين دو سوره چيست

٢ - ملئكه چهارگانه كدام‌يك اشرفند و كدام‌يك اخس

٣ - تكبيرات ثلثه بعد از نوافل و ساير نمازهاي مندوبه جايز است يا نه

- ٧٥٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٩ )

- تاريخ تحرير ٥ ذيحجه ١٢٩٥

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 765] )٧٥٢( رساله - در جواب ميرزا عبدالحسين اصفهاني از مسائل زير :

١ - سؤال از معني اينكه فرمودند بنا بود ظهور در سنه هفتاد باشد بعد بدا شد

٢ - بيان مراد از خوردن آدم (ع) از شجره و عصيان او و اينكه خداوند ميفرمايد خواستم و كردند مراد عصيان شرعي است يا كوني

٣ - سؤال از تعليم دعائي جهت وسعت و عزت

- ٧٩٨ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٨ )

- تاريخ تحرير غروب سه‌شنبه ٩ ماه رمضان ١٣١٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 766] )٧٥٣( رساله - در جواب حاج عبدالحميد شيشهٔ از دو مسئله زير :

١ - از كيفيت اصلاح نفس و سير سالك بسوي خداوند

٢ - از كيفيت استخراج ملئكه از اسماء موضوعه در الواح

- ٨٦٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ٣ )

- تاريخ تحرير ٢٥ صفر ١٢٩٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥ ) ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 767] )٧٥٤( رساله - در جواب ميرزا عبدالعلي هندي از مسائل زير :

١ - جسم ظاهري دنيوي امام عليه السلام متلاشي ميشود يا نه

٢ - در حديث است هر كه چهل جمعه متصل غسل نمايد بدن او از تلاشي محفوظ ميماند پس ميبايست انبياء بدنشان نپوسد چون در اين باب جد دارند

٣ - ملك الموت چه چيز قبض ميفرمايد روح فقط يا روح با جسم اگر با جسم است جسم برزخي است يا اخروي

٤ - ملك نقاله چه چيز ميت را نقل ميكند

٥ - معني اين اخبار را بفرمائيد « شيعتنا منا خلقوا من فاضل طينتنا » و « شيعتنا منا كشعاع الشمس من الشمس »

٦ - در عيد غدير و نهم ربيع الاول كه گناه بر شيعه نمينويسند يعني چه

٧ - زني در اول سال بلوغ در ماه مبارك از روي جهالت آب خورده در اين ايام متذكر شده و از همه جهت ضعيف البنيه است چه بكند

- ١٤٦ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( د ١٤ )

- تاريخ تحرير ٢٩ ربيع الاول ١٣٠٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦ ) ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 768] )٧٥٥( رساله - در جواب آقا عبدالله بهبهاني از مسائل زير :

١ - سؤال از وحدت ناطق

٢ - تقليد اعلم واجب است يا نه

٣ - مقصود از قراي ظاهره نوع علما و رواتند يا قطب و مركز

٤ - حكم ظاهري با حكم اولي در موضوع وحدت ناطق فرق دارد يا نه

٥ - جسد انبياء و مؤمنين در قبر ميپوسد يا نه

٦ - سؤال از تأويل آيه : لاتدخلوا من باب واحد

٧ - معرفت كامل واجب است يا نه

٨ - ضروريات اربعه ميزان معرفت كامل ميباشند يا نه

- ٧٣٨ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٧ )

- تاريخ تحرير ٧ جمادي الاولي ١٣٠٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ ) ، سؤال ٦ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 769] )٧٥٦( رساله - در جواب آخوند ملا علي اسكوئي ● از مسائل زير :

١ - از شرح فرمايشي از شيخ مرحوم (اع) در شرح الزياره در باب معراج

٢ - از بيان وجه تردد در قول خداوند : ماترددت في شيء انا فاعله كترددي في قبض روح عبدي المؤمن

٣ - از وجه تعدد عوالم و آدميين كه در اخبار ميفرمايند

٤ - سؤال از تفسير ظاهر و ظاهر ظاهر و باطن آيات وارده در ذي‌القرنين

٥ - معني « انا المرئي و المسمع » چيست

٦ - علت چه بود كه سليمان ندانست آنچه مورچه دانست و موسي (ع) ندانست آنچه خضر (ع) دانست

٧ - حواس خمسه باطنه و خواص و افعال و صفت ادراك آنها را مفصلا بيان فرمائيد

٨ - سؤال از وجه تردد در فرمايش امام (ع) « صوموا الدهر الا العيدين لان الحسين عليه السلام قتل في يوم الجمعة او الاثنين » و اشاره باسرار آن هم بفرمائيد

٩ - سؤال از وجه تناقض بين ثالث الثلث و ثالث اثنين در عبارت لوامع الحسينيه

١٠ - سؤال از معني فرمايش امام عليه السلام در باب غدير : يرفع القلم ثلثة ايام من اعمال الناس و افعالهم

١١ - سؤال از عدد كبير و صغير و وسيط و فرق بين آنها

١٢ - سؤال از زبر و بينه و فرق آنها

١٣ - سؤال از معني فرمايش سيد مرحوم (اع) در رساله سير و سلوك در ترقي آحاد بسوي عشرات و همچنين بسوي مآت و الوف و وجه ترقي عشرات بسوي آحاد

١٤ - كسي كه حضرت امير عليه السلام در حال ركوع خاتم خود را باو عطا فرمودند سائل بود يا ملك

١٥ - سؤال از معني فرمايش سيد مرحوم (اع) : مادة الحمد بيان الشكل المربع و صورته شكل المثلث

١٦ - سؤال از تركيب نحوي : الحمام يوم و يوم لا ، يكثر اللحم

١٧ - سؤال از معني آيه : فاضرب بعصاك الحجر فانفجرت منه اثنتاعشرة

١٨ - سؤال - از آيه « و لقد ارسلنا رسلا من قبلك منهم من قصصنا عليك و منهم من لم‌نقصص » مفهوم ميشود كه بعد از آن حضرت هم انبيائي ميآيند و حال آنكه فرموده است « لا نبي بعدي »

١٩ - سؤال از معني فرمايش شيخ (اع) در سلسله طوليه در كون و شرع و فرمايش مرحوم آقا (اع) در شرع

٢٠ - اگر زيد از عمرو نماز و روزه خريد و عمرو قادر نشد كه بجا بياورد ميتواند بجاي آن نماز و روزه چيزي عوض دهد

٢١ - سؤال از شرح فرمايش مرحوم آقا اعلي الله مقامه در اول جامع « و ان الحاكم لا بد و ان يكون مشهودا محسوسا يقوم مقام الله في خلقه » الخ

- ٣٨٢٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٥ )

- تاريخ تحرير ٢٤ جمادي الاولي ١٢٩١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ ) ، سؤال ٤ و ١٧ و ١٨ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 770] )٧٥٧( رساله - در جواب آقا مير علي زنوزي از مسائل زير :

١ - سلسله طوليه در شرع و كون و امكان همه است يا در شرع و كون است يا در شرع تنها

٢ - فرق بين اثر و مؤثر و قطب و دايره چيست

٣ - معني كون و شرع چيست

٤ - حقيقت سلسله طوليه چيست

٥ - چرا مشايخ (اع) مشيت را از جمله مراتب ثمانيه نشمرده‌اند

٦ - چرا مراتب هشت است نه كمتر نه بيشتر

٧ - در اين ايام عمل برساله جامع و هداية العوام جايز است ، يا واجب است فحص از كسي كه اهل باشد براي روايت

٨ - حد فحص چه اندازه است

- ١٠٧٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ٩ )

- تاريخ تحرير ١٧ شوال ١٢٩٥

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 771] )٧٥٨( رساله - در جواب آقا ملا علي طالقاني از مسائل زير :

١ - از اثبات وجود افلاك بدليل عقل و نقل

٢ - از اقامه دليل بر اثبات تعدد افلاك

٣ - استفسار از دليل بر حركت افلاك

٤ - از اثبات سكون ارض

٥ - استفسار از حقيقت كلفي كه در قمر مشاهده ميشود

٦ - از شرح حديث : حق علي الله ان يدخل الضلال الجنة لان الناطق يموت و الصامت لاينطق

- ١٢٤٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٢ )

- تاريخ تحرير جمادي الثانيه ١٢٩٧ كرمان

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 772] )٧٥٩( رساله - در جواب آقا شيخ علي اكبر ملايري از دو مسئله زير :

١ - سؤال از حديثي در تسميه امام عليه السلام

٢ - سؤال از معني : تناكحوا تناسلوا فاني اباهي بكم يوم القيمة و لو بالسقط

- ١٩٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٤ )

- تاريخ تحرير ٢٨ محرم ١٣٠٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 773] )٧٦٠( رساله - در جواب حاج علي محمد نراقي از مسائل زير :

١ - از حقيقت يأجوج و مأجوج و ظاهر و باطن و تفسير و تأويل آنها

٢ - از معني ظاهر و باطن و تأويل فرمايش امام عليه السلام : حرمة القرآن علي الله كحرمة الوالد علي ولده

٣ - در سجده عزائم استقبال و طهارت شرطند يا نه

- ٦٥٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٧ )

- تاريخ تحرير ١٦ ربيع الثاني ١٣٠٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 774] )٧٦١( كشكول

در سه مجلد و بطوري كه در اول آن مرقوم فرموده‌اند همه آنچه در آن است از مجربات نيست و مقصود يادداشت بوده و بفارسي يا عربي مرقوم فرموده‌اند

جلد اول - مطالب و اخبار و حكايات

جلد دوم - مسمي به روضه اشعار و احاديث

جلد سوم - در مطالب علميه

- ٩٢٠٠ بيت تقريبا ( حجم هر جلد جداگانه بترتيب ١٤٠٠ ، ٢٨٠٠ و ٥٠٠٠ بيت تقريبا )

- عربي و فارسي

- نسخه اصل سه جلد به ترتيب ( د ٣٥ ، د ٣٧ ، د ٣٣ )

- خطي

* * * * *

[ص 775] )٧٦٢( لؤلؤ منثور

كشكول مانندي است كه در آن اخبار و اشعار فارسي و عربي و حكايات نقل فرموده‌اند

- ١٧٠٠ بيت تقريبا

- نسخه اصل ( د ٣٤ )

- خطي

* * * * *

[ص 776] )٧٦٣( رساله - در جواب آقا محمد همداني از مسائل زير :

١ - سؤال از شرح حقيقت انسان

٢ - سؤال از شرح ثواب و عقاب كه آيا باين بدن عرضي ميرسد يا ببدن اصلي و مشكلاتي كه در اين موضوع داشته

٣ - سؤال از معني فرمايش شيخ مرحوم (اع) در تحقيق معراج

٤ - سؤال از معني لفظ معاد

٥ - تقليد مرحوم آقا اعلي الله مقامه را در فروع اذن ميفرمائيد يا نه

٦ - لفظ آغا را چرا با غين مينويسند و حال آنكه مشهور با قاف است

- ٥١٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( د ١٠ )

- تاريخ تحرير ١٣ جمادي الاولي ١٢٩٤

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٧ )

* * * * *

[ص 777] )٧٦٤( رساله - در جواب آقا شيخ محمد طالقاني از مسائل زير :

١ - استفسار از فرمايش سيد مرحوم اعلي الله مقامه كه فرموده‌اند در آيه : فاذا اراد شيئا ان يقول له كن فيكون ، واوي كه در كن مستتر است داراي شهادت حضرت حسين عليه السلام است در تكوين و تشريع

٢ - چرا خداوند در آيه « و اذ اخذ ربك من بني آدم » نفرمود آدم و بني آدم فرمود و فرق « ظهورهم » و « ذريتهم » در اين آيه چيست

٣ - مراد از « شهدنا » در آيه فوق چيست

٤ - چرا در سوره « قل اعوذ » بعد از « رب الناس » ، « اله الناس » ذكر شده و حال آنكه الوهيت بر ربوبيت مقدم است

٥ - چرا خداوند در بعض آيات مثل « لا اله الا هو الحي القيوم » نفي و اثبات فرموده و در آيه « هو الله الخالق » اختصار فرموده

٦ - اسم « الله » مقدم است بر جميع اسماء خداوند چرا در سوره توحيد « قل » بر « هو » مقدم شده و « هو » بر « الله » مقدم شده

٧ - در قرآن يك جا ميفرمايد « شهد الله انه لا اله الا هو » و جاي ديگر ميفرمايد « الم الله لا اله الا هو » ، و سائل چندين آيه ديگر از همين قبيل در توحيد ذكر كرده و سؤال از فرق بين آيات نموده