٣١ - چگونه ميشود كه از امام (ع) فاسق تولد كند و ابوبكر از آباء امام باشد

٣٢ - سؤال از معني قبه سيدالشهداء (ع) و اختصاص استجابت دعا زير آن

٣٣ - چرا اغلب توحيد و نبوت را قبول دارند و از قبول ولايت امتناع ميكنند

٣٤ - علت سبقت گرفتن اغلب نفوس بمعصيت چيست

٣٥ - چرا با اينكه انبيا ملئكه را ميديدند ائمه (ع) از آنها افضلند

٣٦ - سؤال از علت جواز تزويج بيش از چهار زن براي پيغمبر (ص)

٣٧ - معني ليلة القدر و نزول ملئكه در آن شب بر امام عليه السلام چيست و آيا علمي بر آن حضرت زياد ميشود

٣٨ - فرق ميانه ناطق و صامت چيست

٣٩ - سؤال از علت افضليت امام زمان عجل الله فرجه از بعض اجداد طاهرين خود و معني حديث « لو اخبرتهم بالاسم اذاعوه او بالمكان دلوا عليه » مراد از مكان چيست

٤٠ - سؤال از معني برگشتن آفتاب از مغرب كه آيا همين آفتاب است

٤١ - سؤال از فرق بين رجعت و ظهور و فرق بين اجسام دنيويه و اخرويه و اينكه آيا قول حكما صحيح است كه افلاك قبول خرق و فساد نميكنند يا نه

٤٢ - سؤال از حقيقت معني انشقاق سماء و طي سموات و تكوير شمس و نسف جبال و مد ارض در قيامت و اينكه چگونه ميشود زمين قيامت مانند نان باشد كه از او بخورند و در پارهٔ اخبار است كه ارض محشر ارض كربلا است

٤٣ - سؤال از معني حديث : تخففوا تلحقوا و انما ينتظر باولكم آخركم

٤٤ - سؤال از معني فرمايش حضرت امير عليه السلام بسلمان : انا خازنها عليهم

٤٥ - سؤال از جمع بين آيه « كلا انهم عن ربهم يومئذ لمحجوبون » و آيه « يا ايها الانسان انك كادح الي ربك كدحا فملاقيه »

٤٦ - سؤال از معني بازگشت بخدا بخصوص از معني بازگشتن كافر و از حقيقت حشر جسماني و سؤال از دليل آن و معني موت طبيعي و موت فجأه و امثال آن

٤٧ - سؤال از ماهيت قبر و حقيقت آن و كيفيت بعد از موت

٤٨ - سؤال از معني صعود و نزول ملئكه ليل و نهار در صبح و شام و معني فرمايش امام عليه السلام بملئكه هنگام تخليه كه : دور شويد از من ، من خود ضامن اعمالم هستم

٤٩ - سؤال از حشر جن و حيوانات و ثواب و عقاب آنها

٥٠ - سؤال از معني نفخ صور و فرق بين نفختين و بعض مسائل متعلقه بآن و معني ذبح موت بصورت كبش و آوردن جهنم بصورت شتر

٥١ - سؤال از معني سلسله كه طول آن هفتاد ذراع است و معني حجابهاي هفتادگانه يا هفتاد هزار گانه

٥٢ - سؤال از معني بودن صراط باريكتر از مو و تندتر از شمشير

٥٣ - سؤال از حديث : حسين مني و انا من حسين ، و وجه اختصاص آن حضرت بجهاد دون باقي ائمه عليهم السلام و معني : كلنا محمد

٥٤ - سؤال از معني امانتي كه انسان حمل كرده

٥٥ - دليل بر ترتيب افضليت انبياي اولوا العزم چيست و چگونه شريعت فاضل ناسخ افضل ميشود

٥٦ - چرا طوفان نوح شامل جميع اهل زمين شد و عذابهاي باقي انبيا چنين نبود

٥٧ - سؤال از كيفيت نزول وحي و عذاب و فرق بين معجز و سحر و كيفيت كهانت

٥٨ - استفسار از عبارت ملا صدرا كه « العالم تدريجي الحدوث » و قول او « ثمار الجنة انما نضجها و حلاوتها بسبب النار »

٥٩ - سؤال از معني رجوع كل بمبدء خود با اينكه ائمه عليهم السلام مبدء كلند

٦٠ - اگر اجسام بسيطه غير قابل براي كون و فساد هستند معني كشط السماء و عود آن چيست

٦١ - چرا جزاي حسنه را ده و سيئه را يكي ميدهند و وجه تضاعف ثواب و عقاب بر نساء نبي (ص) و بني‌هاشم چيست

٦٢ - سؤال از معني عبارت دعا : بالاسم الذي استويت به علي عرشك و استقررت به علي كرسيك

٦٣ - سؤال از معني آيه شريفه « و ماانسانيه الا الشيطان » كه چگونه شيطان بر معصوم مستولي ميشود

٦٤ - سؤال از معني اخباري كه در ظاهر آنها نسبت معصيت بمعصومين است و معني استغفار ايشان

٦٥ - چرا فلك نهم در نهايت سرعت است و فلك هشتم در نهايت بطؤ

٦٦ - سؤال از تفصيل آنچه ميفرمايند « لايكون شيء في السماء و لا في الارض الا بسبعة اشياء » و تفصيل اين مراتب در عالم عقل و آفاق و انفس و در حالات جنين

٦٧ - سؤال از حقيقت بداء و اينكه نسخ آيا از بداء است يا نه و سؤال از كيفيت مأمور شدن ابرهيم (ع) بذبح و واقع نشدن آن

٦٨ - سؤال از معني حديث : ان الصلوة اميرالمؤمنين عليه السلام

٦٩ - طاعت اگر از جانب خداست چرا بنده بايد مستحق ثواب شود

٧٠ - حروف قبل از معاني از مجردات شمرده ميشوند يا نه

٧١ - معني قول ملا صدرا چيست كه عالم حادث زماني است

- ٢٥٨٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢٠ رجب ١٢٢٣

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، سؤالات ٢ و ٩ و ١١ و ٣٧ و ٤٢ و ٤٥ و ٥١ و ٥٤ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 122] )١١٥( رساله قطيفيه

جواب شيخ احمد بن صالح قطيفي مشتمل بر ١٦ سؤال :

١ - موت طبيعي كه نسبت بحيات كمال است كسي كه دفعة بميرد حال او چگونه است و آنان كه انبيا آنها را زنده كرده‌اند چطور از كمال بنقص برگشتند

٢ - چرا سميع و بصير بر خداوند گفته ميشود و ساير مشتقات از حواس ظاهره بر خداوند روا نيست

٣ - فرق بين استطاعت و عزم و اراده و نيت چيست و استطاعت مقارن با فعل است يا قبل از آن

٤ - سؤال از وجه جمع بين دو كلام كه ميفرمايد « لايكون المريد الا و المراد معه » و ميفرمايد « خالق اذ لا مخلوق » چگونه خالق از مخلوق تخلف ميكند و اراده از مراد تخلف نميكند

٥ - قبل از گذشتن زمان عمل ، نسخ صحيح است يا نه و فرق بين نسخ و بدا چيست

٦ - چگونه خداوند امر ميفرمايد بابرهيم كه اسمعيل را ذبح كند و حال آنكه اراده ذبح او را ندارد

٧ - سؤال از معني حديث : لا بد لصاحب هذا الامر من غيبة و لا بد له في غيبته من عزلة و نعم المنزل طيبة و ما بثلثين من وحشة

٨ - سؤال از معني عبارتي از صاحب كشكول

٩ - سؤال از حقيقت عالم ذر و ميثاق و رتبه اين دو در ملك و در انسان

١٠ - سؤال از معني حسبان در آيه « تحسبهم ايقاظا و هم رقود » و آيه « و تري الجبال تحسبها جامدة »

١١ - سؤال از كيفيت انتهاء زمان

١٢ - چرا ابليس بايد قبل از خلقت آدم عليه السلام خلق شده باشد

١٣ - تقابل بين عقل و جهل تقابل ملكه و عدم است يا تقابل نفي و ايجاب

١٤ - جهل بسيط وجود دارد يا نه و فرقش با جهل مركب چيست

١٥ - علماي منطق متفقند كه لازم اخص از ملزوم نميشود پس نسبت مقيدات كه از لوازم مطلقاتند بمطلقات چيست

١٦ - سؤال از تفصيل مراتب هفتگانه فعل

- ٢٥٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٢٢٣

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ١٠ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 123] )١١٦( رساله قطيفيه

در جواب شيخ احمد قطيفي مشتمل بر ١٥ سؤال :

١ - از سر تولد حضرت عيسي عليه السلام بدون پدر

٢ - سؤال از معني حديثي در باب ولادت حجاج

٣ - اگر مجامع بسم الله نگويد چگونه شيطان شركت ميكند

٤ - سؤال از كيفيت حسن و قبح عقلي در احكام شرع

٥ - نسخ قبل از حضور وقت عمل ميشود يا نه

٦ - چرا تا زمين پر از ظلم نشود امام (ع) نبايد ظاهر بشود و چگونه آن بزرگوار با حضور اميرالمؤمنين عليه السلام حاكم خواهند بود و معني : ان لكل مؤمن قتلة و ميتة

٧ - سؤال قبر چرا مخصوص بماحض الايمان و ماحض الكفر است

٨ - معني اين حديث چيست : لاتقوم الساعة الا علي شرار الناس

٩ - سؤال از معني اراضي سبعه و معني جبال برد و ثور و صخره و حوت و فلسهاي آن

١٠ - سؤال از تطبيق مراتب جنين با مراتب عالم

١١ - معني حديث نبوي (ص) « نصرت بالرعب شهرا » چيست

١٢ - سؤال از سر دفن آدم (ع) و نقل عظام آن بزرگوار و علت خوردن زمين گوشت آن حضرت را و معني اينكه هر كس هر جا كه طينتش از آنجاست دفن ميشود

١٣ - مربي نطفه در رحم مزاج ام است يا مزاج خود نطفه

١٤ - معني خاكي كه ملك در رحم بين دو نطفه ميريزد چيست

١٥ - در آيه « لاتعلمهم نحن نعلمهم » معني نفي علم از آن بزرگوار چيست

- ٣٨٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢٤ رجب ١٢٢٣ در كاشان

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ١٥ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 124] )١١٧( رساله - در جواب سؤالات سيد جليل اعلي الله مقامه

- نسخه‌اي در دست نيست و نامش در شرح احوال فارسي شيخ مذكور است

* * * * *

[ص 125] )١١٨( كشكول

مشتمل بر مطالب متفرقه كه بترتيب حروف اول مطالب مدون شده است و همه آن خط مصنف نيست و در دو مجلد است

- ١٩٦٧٦ بيت

- نسخه اصل ( الف ٩ و الف ١٠ )

- خطي

* * * * *

[ص 126] ( رساله لوامع الوسائل در توبليه گذشت )

* * * * *

)١١٩( رساله - جواب سيد محمد بن سيد ابي‌الفتوح مشتمل بر ده سؤال :

١ - سؤال از اراده خداي تعالي

٢ - سؤال از معني تكليف

٣ و ٤ - سؤال از فائده تكليف

٥ - ترك عبادت چرا منشأ عذاب ميشود

٦ تا ١٠ - باعث عذاب اخروي چيست و حال آنكه ضرري است خالي از نفع و سؤال از بعض مسائل متعلقه بعذاب

- ٨١٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير اوائل سنه ١٢٢٧

- چاپ تبريز ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 127] )١٢٠( رساله - جواب شيخ محمد هندجاني

- نسخه‌اي در دست نيست و نامش در شرح احوال فارسي شيخ مذكور است

* * * * *

[ص 128] ( رساله جواب ملا محمد طاهر در طاهريه گذشت )

* * * * *

)١٢١( رساله - جواب شيخ محمد بن شيخ علي ● بن عبدالجبار

مشتمل بر ده سؤال :

١ - سؤال از معني حديث : العلم نقطة كثرها الجاهلون

٢ - در حديث است كه سال ٣٦٠ روز است و شش روز بجهت خلقت زمين و آسمان موضوع شده معني حديث چيست

٣ - معني اينكه مؤمن الم آتش را تا در آتش است احساس نميكند چيست

٤ - جمع بين اخبار داله بر احباط و اخبار مخالف آنها چگونه ميشود

٥ - در پارهٔ از اخبار است كه پاك نميكند ذنوب را مگر نار و در پاره‌ايست كه شفاعت باعث سقوط عقاب ميشود جمع ميان آنها چگونه است و شفاعت چرا مخصوص بهمه نيست

٦ - اول وقتي كه معرفت خدا در آن واجب ميشود چه سن است

٧ - كسي كه قصد چهار فرسخ سفر را بكند و همان روز برنگردد قصر بايد بكند يا تمام

٨ - حد زماني كه غايب ميتواند زوجه خود را طلاق بدهد چقدر است

٩ - زوجه مفقود اگر اراده تزويج دارد چقدر بايد صبر كند

١٠ - علت اينكه كفار ملئكه را اناث ميدانستند و براي خداوند دختراني اثبات ميكردند چه بوده

- ٣٦١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير سلخ عاشوراء سنه ١٢١٤

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 129] )١٢٢( رساله - جواب شيخ محمد بن شيخ عبدالعلي قطيفي مشتمل بر ٨ سؤال :

١ - استفسار از تأويل سبعة ابحر و بيان اسامي آنها

٢ - وجه جمع بين آنچه روايت شده « ان لهم ملكا يسددهم عليهم السلام » و بين اينكه « انهم يزادون في كل جمعة » چيست

٣ - استفسار از مسئله ابرام و قضاء در ليالي قدر

٤ - سؤال از اينكه آيا براي ائمه عليهم السلام ثابت ميشود آنچه براي پيغمبر صلي الله عليه و آله ثابت ميشود

٥ - سؤال از توثيق علماء بعض رجال را و تصحيح بعض اخبار را

٦ - وجه اينكه معصومين عليهم السلام چهارده نفرند چيست

٧ - جهل بسيط مقابل عقل است يا جهل مركب

٨ - سؤال از معني بعض اشعار

- ١٥٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير روز ٧ شوال ١٢٠٨

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ١ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 130] )١٢٣( رساله - در جواب سؤال محمد خان مشتمل بر سه سؤال :

١ - اطفال شيعه كه ميميرند آيا بسن طفوليت داخل جنت ميشوند يا بزرگ ميشوند

٢ - كدام‌يك از زيارات حضرت سيدالشهداء عليه السلام افضل است

٣ - نماز جمعه و عيدين منفردا جايز است يا بايد بجماعت بشود

- ٦٦ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ٨ محرم ١٢٣٩

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

)١٢٣ (ملحق) رساله مختصره در جواب محمد خان ايرواني از دو مسأله :

١ - اطفال شيعه كه ميميرند حال آنها در عالم برزخ و قيامت چگونه است

٢ - اينكه از بعض علما نقل شده كه اطفال شيعه كه گناه نكرده‌اند خداوند حساب آنان را سه روز بعد از مردن ميفرمايد و به قيامت نمي‌اندازد صحيح است يا نه

- ٣٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)١٢٣ (ملحق) دعائي براي عموم دردها و قاعده استنباط در فقه

در جواب حاج ملا محمد كهنوئي

- ٣١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 131] )١٢٤( رساله - در جواب ميرزا محمد علي مدرس ابن سيد محمد در يزد

مشتمل بر ٦ سؤال :

١ - سؤال از معني حديث « كتب الله عز و جل كتابا قبل ان يخلق الخلق بالفي عام » تا آخر حديث ●

٢ - سؤال از فرق بين مبدء و مشتق در اصل وضع

٣ - آنكه وجود را عين موجود دانسته دليلش چيست

٤ - سؤال از حقيقت اينكه گفته‌اند وجود مشترك است بين خلق و خدا

٥ - مراد از كاف مستديرة علي نفسها و مراد از عمق اكبر چيست

٦ - بيان سلسله طوليه و عرضيه را بفرمائيد ●

- ٤٦١ بيت ( چهار سؤال اول )

- نسخه اصل سؤال ١ تا ٤ ( الف ٣ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم سؤال اول تا چهارم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 132] )١٢٥( رساله - جواب ملا محمد مهدي پسر ملا شفيع استرابادي

مشتمل بر ٧ سؤال :

١ - مراد از اينكه ميگويند امر بمعروف و نهي از منكر لطف است و لطف واجب است چيست

(ملحق) سؤال - اگر قرآن بنا بر اخبار معصومين (ع) تحريف شده وجه حجيت و استدلال بآن چيست

٢ - جمع بين حديث « نية المؤمن خير من عمله و نية الكافر شر من عمله » و حديث « افضل الاعمال احمزها » چگونه است

٣ - استفسار از معني آيه ربوا

٤ - مشهور است كه حضرت ايوب (ع) صابر بود پس چگونه جزع ميفرمود

٥ - دليل بر حدوث عالم چيست

(ملحق) سؤال - دليل اهل وحدت وجود يا موجود چيست با آنكه حس آنرا تكذيب ميكند و اعتقاد بآن كفر است

٦ - معني آيه « لا اكراه في الدين » چيست و حال آنكه پيغمبر صلي الله عليه و آله با كفار جهاد فرمود

(ملحق) سؤال - چرا جزاي حسنه ده برابر آن و جزاي سيئه مثل آن است

٧ - در آيه « اذا مرضت فهو يشفين و الذي يميتني ثم يحيين » چرا مرض نسبت بعبد و اماته نسبت برب داده شده

- ٢٧٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٦ ذيقعده ١٢٢٩

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ٣ و ٧ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 133] )١٢٦( رساله - جواب آقا محمد مهدي ابرقوئي مشتمل بر شش سؤال :

١ - ظن در عقايد كافي است يا نه

٢ - فرق بين غنا و اصوات مباحه چيست

٣ - سبب اختلاف احاديث چيست

٤ - سؤال از آيات محكمه قرآنيه داله بر امامت ائمه عليهم السلام

(ملحق) سؤال - در علت ابتلاي اطفال بامراض و دردها

(ملحق) سؤال - طريق استخاره و دعا براي تنگي و مكروهات و حكم كسي كه شبهه براي او پيدا شود

- ٩٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ٤ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 134] )١٢٧( رساله - ملا محمد مهدي پسر ملا شفيع استرابادي

مشتمل بر ده سؤال :

١ - چرا در گل راه اصل را طهارت گرفته‌اند و در غساله حمام اصل را نجاست

٢ - سؤال از معني تعريف اصوليين براي احكام شرعي

٣ - سؤال از معني اينكه لا اله الا الله منطبق است بر جميع مراتب و كيفيت تركيب نحوي كلمه شهادت

٤ - در آيه : و الليل اذا يسر ، چرا ياء بدون جازم حذف شده

٥ - سؤال از معني آيه : و اذا الوحوش حشرت

٦ - سؤال از معني حديث « بنا عرف الله » الخ

٧ - سؤال از معني حديث « العبودية جوهرة كنهها الربوبية » الخ

٨ - جنت و نار جن و انس يك جاست يا جداست

٩ - جمع بين اخبار داله بر تحريف قرآن و آيه « انا نحن نزلنا الذكر و انا له لحافظون » چگونه است

١٠ - سؤال از وجه جمع بين آيه « كل شيء هالك الا وجهه » و حديث « خلقتم للبقاء لا للفناء »

- ١٢٤٠ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير غره جمادي الاولي ١٢٣٠

- خطي ● ، سؤال ٣ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

)١٢٧ (ملحق) رساله - در جواب ملا مهدي استرابادي

از مسائل بسيار در علوم مختلفه و احاديث مشكله

- نسخه‌اي در دست نيست ( فهرست سيد )

* * * * *

[ص 135] )١٢٨( رساله - وسائل الهمم العليا في جواب مسائل الرؤيا

در جواب شيخ حسين بن شيخ محمد آل عصفور مشتمل بر دو مسئله كه سائل خواب ديده بوده كه والدش سؤال كرده :

١ - سؤال از وجه اصابت احكام قرعه

٢ - ظنون بواسطه ظنون مرتفع ميشوند يا باقي ميمانند و آيا ظنون از ظنون پيدا ميشوند و اگر پيدا ميشوند باقي ميمانند يا منقلب بشك ميشوند

- ٣٥٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير شب دوشنبه ٢٩ ربيع الثاني ١٢١١

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 136] )١٢٩( رساله - در جواب سائلي مشتمل بر ١٦ سؤال :

١ - علامت فقيه كامل چيست

٢ - تقليد مجتهد مفضول با وجود فاضل جايز است يا نه

٣ - تجزي در تقليد جايز است يا نه

٤ - اگر شخصي در بيشتر از اوقات عمر خودش تقليد فقيه مجتهد را نكرده باشد تكليف او چيست

٥ - مرافعه نزد كسي كه برتبه اجتهاد نرسيده جايز است يا نه و چنين كسي ميتواند قسم دهد و حكم كند و اقامه حدود نمايد

٦ - اختيار مرافعه و حكم دست مدعي است يا مدعي عليه

٧ - آب قليل بعد از نجاست اگر بحد كر رسيد پاك و پاك‌كننده هست يا نه

٨ - عبادت شخصي كه در اداء دين با تمكن تكاهل ميكند چگونه است

٩ - در تطهير از بول ، ريختن آب دو مرتبه واجب است يا يك مرتبه

١٠ - جامه نجس اگر در كر انداخته شود و عين نجاست زايل شود بدون فشردن پاك است يا نه

١١ و ١٢ - غسل ترتيبي در آب و غسل با لنگ ابريشم صحيح است يا نه

١٣ - آيا صحيح است وضو هر گاه شخص بريزد آب را فوق مرفق يا تحت مرفق خواه عالم باشد يا جاهل بحكم يا بوضوء

١٤ - اگر زيد از عمرو طلبي داشته باشد و بكر بدون بودن عمر آن طلب را قبول كند عمرو بريء الذمه ميشود يا نه

١٥ - سؤال از معني حديث : ان شيعتنا يموتون بعلة البطن و اعداؤنا يموتون بعلة الصرع

١٦ - سؤال از معني حديث : جاء عند سليمن ثلثة رياح فاختار اثنين منها و ترك الثالثة للقائم عليه السلام

- ٣٩٦ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ٢٤ ذيقعده ١٢٣١

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 137] )١٣٠( رساله - در جواب بعض اخوان مشتمل بر سه سؤال :

١ - چرا بعضي رؤياها صادقه است و بعضي نيست

٢ - چرا بعض رؤياي صالحين كذب ميشود و بعض رؤياي طالحين صدق

٣ - انسان در طلب عقايد حقه گاه دچار شبهات ميشود كيفيت خلاصي از آنها چيست

- ١٦٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ١٩ صفر ١٢٢٤

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 138] )١٣١( رساله - جواب يكي از علما ( سيد حسين بن سيد عبدالقاهر ) مشتمل بر ٩ سؤال :

١ - (ملحق) احترام تربت حسينيه چگونه متحقق ميشود

٢ - استفسار از معني آنچه وارد شده كه مؤمن افضل از ملئكه است و سلمان افضل از جبرئيل عليه السلام

٣ - استفسار از اينكه چرا براي خداوند صفات كمال اثبات ميشود و حال آنكه : كمال التوحيد نفي الصفات عنه

٤ - جن بتكاليف اناسي مكلفند يا نه و آيا آنها ميميرند يا كشته ميشوند

٥ - (ملحق) از معني حديثي كه در تفسير عياشي از حضرت صادق (ع) درباره متأخرين از كربلا وارد شده

٦ - (ملحق) دليل عقلي بر اينكه پيغمبر ما (ص) خاتم نبيين است چيست

٧ - (ملحق) از معني حديثي كه در مناقب از حضرت كاظم (ع) وارد شده در كيفيت تولد دواب ارض

٨ - (ملحق) از معني حديثي مروي از حضرت جواد (ع) در فضيلت زيارت حضرت رضا (ع) بر سيدالشهدا (ع)

٩ - سؤال از حديثي در تفسير آيه : سنقرؤك فلاتنسي

- ٢٧٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٩ شوال ١٢٤٠

- سؤال دوم و سوم و چهارم و نهم چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ٤ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير ) ، بقيه سؤالات چاپ نشده

* * * * *

)١٣١ (ملحق) رساله مختصره در جواب سائلي از كيفيت زيارت عاشورا و زيارت ششم و اينكه چگونه سلمان داخل خانه حضرت فاطمه (ع) ميشد و با ايشان تكلم ميكرد و ديگر اينكه آيا طلب رتبه معصوم براي غير معصوم جايز است يا خير

- ١٨ بيت

- نسخه اصل ( الف ١١ )

- خطي

* * * * *

)١٣١ (ملحق) رساله مختصره در جواب سائلي از دو سؤال

- ٢١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 139] )١٣٢( رساله - در بسط و تكسير

- نسخه‌اي در دست نيست ( فهرست سيد )

* * * * *

)١٣٢ (ملحق) رساله در جواب سائلي در معناي عباراتي درباره اشارات حضرت پيغمبر (ص) كه جزئي از حديث مفصلي درباره حالات و صفات ايشان است و آنرا حضرت امام حسن (ع) از دائي خود هند بن ابي‌هالة روايت فرموده‌اند

- ٥٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)١٣٢ (ملحق) رساله در جواب سائلي از سيزده مسأله

- ٨٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)١٣٢ (ملحق) رساله مختصره در جواب سائلي

- ٦٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 140] فهرست اجازات شيخ اجل اوحد مرحوم شيخ احمد احسائي اعلي الله مقامه :

( در اين فهرست تنها اجازاتي كه نسخه آنها موجود بوده ثبت شده است )

اجازات علما به آن بزرگوار (اع) :

- اجازه مرحوم شيخ احمد بحراني دمستاني - غره محرم ١٢٠٥

- اجازه مرحوم ميرزا مهدي شهرستاني - سنه ١٢٠٩

- اجازه مرحوم سيد مهدي بحر العلوم طباطبائي - ٢٢ ذيحجه ١٢٠٩

- اجازه مرحوم شيخ حسين آل عصفور بحراني - ٢ جمادي الاولي ١٢١٤

- اجازه مرحوم شيخ جعفر بن شيخ خضر - ذيقعده ١٢٠٩

- اجازه مرحوم سيد علي طباطبائي

اجازات آن بزرگوار (اع) به ساير علما :

- اجازه به مرحوم سيد امجد سيد كاظم بن سيد قاسم رشتي (اع)

- اجازه به شيخ ملا حكيم يزدي - ١٢ شوال ١٢١٠

- اجازه به ملا علي رشتي - ٢٦ ربيع المولود ١٢٢٧

- اجازه به ملا علي سمناني - ٢٢ جمادي الثانيه ١٢٣٢

- اجازه به ملا احمد مراغي - ٢١ شوال ١٢٣٤

- اجازه به شيخ محمد حسين - ١٣ ربيع المولود

- اجازه به شيخ علي حلي

- اجازه به شيخ محمد حسن نجفي صاحب جواهر ( بين سالهاي ١٢٢٧ تا ١٢٣١ )

- اجازه به ملا عبدالخالق يزدي ( سال ١٢٢٨ )

- اجازه به مرحوم حاج محمد ابراهيم كلباسي ( شب ٢٥ ذيقعده ١٢٢٩ )

- اجازه به سيد محمد بن سيد رحيم حسني

- اجازه به آخوند ملا عبدالله بن ملا محمد قلي تبريزي

- اجازه به شخصي كه در نسخه موجود نام او نوشته نشده

- اجازه به شيخ محمد علي بن الحاج علي القطري ( اواخر رجب ١٢١٢ )

* * * * *

[ص 141] باب دوم

در ذكر كتب عالم جليل و سيد نبيل مرحوم حاج سيد كاظم رشتي اعلي الله مقامه كه در ضمن هفت فصل بيان ميشود :

* * * * *

فصل اول - در ذكر كتب و رسائل حكميه الهيه و فضائل ( صفحه ١٤٢ )

فصل دوم - در ذكر كتب اعتقادات و اجوبه ايرادات ( صفحه ١٩٩ )

فصل سوم - در ذكر كتب و رسائلي كه در سير و سلوك مرقوم فرموده‌اند ( صفحه ٢٢٦ )

فصل چهارم - در ذكر كتب اصول فقه ( صفحه ٢٣٤ )

فصل پنجم - در ذكر كتب فقهيه ( صفحه ٢٥٠ )

فصل ششم - در ذكر كتب تفسير ( صفحه ٢٧٤ )

فصل هفتم - در ذكر كتب و رسائلي كه در جواب سؤالات مختلفه مرقوم فرموده‌اند ( صفحه ٢٨٢ )

و چون اغلب كتب ايشان جز چند تائي همه عربي است هر رساله كه بزبان فارسي مرقوم فرموده‌اند تذكر داده‌ايم كه فارسي است .

* * * * *

[ص 142] فصل اول - در ذكر كتب و رسائل حكميه الهيه و فضائل

* * * * *

)١٣٣( رساله اسطرلابيه

در شرح رساله از شيخ بهائي در شرح احكام اسطرلاب و تطبيق آنها با مراتب باطنه و عالم كبير

- ٥٤٠ بيت

- ناتمام

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 143] )١٣٤( ترجمه قسمتي از اول كتاب مبارك شرح الزياره بفارسي

- نسخه‌اي در دست نيست ( فهرست سيد )

* * * * *

[ص 144] )١٣٥( رساله جنيه

در جواب سائلي از حقيقت جن مشتمل بر چند سؤال :

١ - از حقيقت جن و بدو خلقت و مقام و مرتبه ايشان و كيفيت تكليف ايشان و بيان صحت و سقم قول منطقيين : ان الجن جسم ناري مشكل باشكال مختلفة حتي الكلب و الخنزير

٢ - از مدت عمر ايشان و كيفيت سلوكشان با اناسي و مرتبه ايشان در جنت و نار و نهايت ترقي ايشان و فائده خلقت آنها

٣ - بنا بر تقدير مصور شدنشان باشكال اين تصور حقيقي است يا مجازي و چگونه ارباب تسخير آنها را مي‌بينند و ديگران نمي‌بينند و راه رفع مضرات ايشان چيست و اينكه معروف است ايشان مظاهر قدرت خدايند صحيح است يا نه

- ١٣٢٣ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢١ رجب ١٢٥٧

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 145] ( رساله جواب شيخ جواد در طينيه ذكر ميشود )

* * * * *

)١٣٦( رساله - جواب ميرزا حسن هندي عظيم‌آبادي

در باب اشكالاتي كه در مسئله معاد داشته و رفع اشكالاتي كه در شرح دعاي سمات داشته از بواطن و تحقيق قول در بواطن و ذكر ميزاني بجهت معرفت حق و باطل در بواطن

- ٨٨٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير سنه ١٢٥٠

- خطي

* * * * *

[ص 146] )١٣٧( رساله - در جواب سيد حسن رضا هندي

در شرح بعضي فقرات كه روايت شده است بعد از نماز جعفر طيار و سؤال از معني اشتقاق و اقسام آن و مراد از عظمت و كبرياء و كينونت و جود و عز و كرم و رحمت و رأفت و لطف و بيان مفاهيم و مصاديق آنها لغة و اصطلاحا

- ١٤٧٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 147] )١٣٨( رساله - در جواب آخوند ملا حسين علي مشتمل بر دوازده سؤال :

١ - از حقيقت قول امام عليه السلام :

دواؤك فيك و ما تبصر و داؤك منك و ما تشعر

أتزعم انك جرم صغير و فيك انطوي العالم الاكبر

كه مراد از داء و دواء و عالم اكبر و انطوا چيست

٢ - استفسار از حقيقت صراط

٣ - از شرح حديث « من عبد الاسم دون المعني فقد كفر » تا آخر و بيان معني فرمايش امام عليه السلام « انا الذي لايقع علي اسم و لا صفة » و فرق بين معني و مسمي و مصداق و مفهوم

٤ - بيان حقيقت لوح محفوظ و اينكه چگونه عقل كلي و طبيعت كليه و ماده كليه عرش استواي رحمنند و حال آنكه در مقام كثراتند

٥ - انبياء و كروبيين اگر از فاضل اجساد ائمه اطهار عليهم السلام خلق شده‌اند پس معني اينكه ميفرمايند « ارواحكم في الارواح و انفسكم في النفوس » چيست و آيا انبياء هم مانند ائمه نسبت بمادون خود باب فيض محسوب ميشوند يا نه

٦ - ائمه كه باب فيض انبيا هستند چرا نسبت نبوت بايشان داده نميشود و فرق بين نبوت و ولايت چيست

٧ - مراتب وجود چرا منحصر بهشت است و كيفيت ادراك مدركات چگونه است

٨ - دليل بر بطلان اشتراك معنوي و لفظي چيست

٩ - اعتقاد صفات ذاتيه در ذات و تكليف بآن بجهت چيست با اينكه در تكليف باين معني مغايرت بين ذات و اين صفات احتمال داده ميشود

١٠ - سؤال از فائده شهادت حضرت سيدالشهداء عليه السلام

١١ - حقيقت مصدر و فعل و اسم فاعل و طبايع آنها و سر ضماير را ظاهرا و باطنا بيان فرمائيد

١٢ - غيبت كه اشد از زنا است شروط و كيفيت آن چيست

- ١٩٤٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٠ صفر ١٢٣٧

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 148] )١٣٩( خطبه عربي كه در روز عيد فطر انشاد فرموده‌اند

و مشتمل بر صلوات بر ائمه اثني‌عشر صلوات الله عليهم است و بدوازده امام مشهور شده و اولش اين است : الحمد لله الذي توحد بالكبرياء

- ٣٣٣ بيت

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ ) ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٦ ش

* * * * *

)١٣٩ (ملحق) خطبه عيد فطر منسوب به سيد مرحوم (اع)

و مشتمل است بر ذكر بعض فضايل آل‌محمد صلوات الله عليهم و بعض بلاياي نازله بر ايشان و اول آن اين است : الحمد لله الذي مد نقطة الكينونة في عالم البينونة

- ١٦٦ بيت

* * * * *

)١٣٩ (ملحق) خطبه دوم عيد اضحي منسوب به سيد مرحوم (اع)

كه با اين عبارت شروع ميشود : عباد الله و في مثل هذا اليوم العظيم ابتلي الله ابراهيم الخليل بذبح ولده اسمعيل

- ٥٧ بيت

* * * * *

)١٣٩ (ملحق) دروس - در شرح فقره اول خطبه توحيد حضرت امير عليه السلام « الحمد لله الذي لايبلغ مدحته القائلون » الخ كه قسمت موجود را در ليالي ماه مبارك رمضان ١٢٥٧ بيان فرموده‌اند و مشتمل بر ١٨ درس است

- ٢٣٠٣ بيت

* * * * *

)١٣٩ (ملحق) دروس - در شرح كتاب شرح خطبه طتنجيه كه متن آنها در دست نيست و از نيمه شعبان ١٢٥٩ در كاظمين (ع) ايراد شده و تا ذيقعده همان سال يعني اندكي قبل از رحلت ايشان ادامه داشته و به طلاب امر فرموده بودند كه هر چه استفاده ميكنند بنويسند و از آن خلاصه‌ها دو نسخه در دست است

- نسخه‌اي در دست نيست

* * * * *

)١٣٩ (ملحق) دروس - در شرح كتاب لوامع الحسينيه كه متن اين دروس نيز در دست نيست و تنها خلاصه‌اي از آن موجود ميباشد

- نسخه‌اي در دست نيست

* * * * *

[ص 149] ( رساله جواب ميرزا زين‌العابدين همان شرح حديث عمران صابي است )

* * * * *

)١٤٠( شرح چهل حديث

در حقيقت علم و فائده و مراتب آن و عوالم عاليه و سافله آن و حمله آن ●

- ٣٣٤٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 150] )١٤١( شرح حديث عمران صابي

كه از حضرت رضا عليه السلام سؤال ميكند « اخبرني عن الكائن الاول و عما خلق » در جواب آقا ميرزا زين‌العابدين مرقوم فرموده‌اند

- ٧٠٢٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٧ شوال ١٢٤١

- چاپ تبريز همراه با شرح آية الكرسي و لوامع الحسينيه ١٢٧١

* * * * *

[ص 151] )١٤٢( شرح حديث قدر

كه از حضرت امير عليه السلام روايت شده است و اول حديث اين است كه ميفرمايد « ان القدر سر من اسرار الله و ستر من ستر الله و حفظ من حفظ الله » الخ

- ٨٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 152] )١٤٣( شرح خطبه طتنجيه

اميرالمؤمنين عليه السلام كه در منزلي بين مدينه و كوفه بيان فرموده‌اند و مشتمل است بر حكمتها و فضائل بسيار ، فرمود « الحمد لله الذي فتق الاجواء » الخ

- ٢٦٧٥١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير جلد اول ذيقعده ١٢٣٥ ( جلد دوم ناتمام است )

- چاپ قديم در سنه ١٢٧٠

* * * * *

[ص 153] )١٤٤( شرح دعاي سمات

در جواب آخوند ملا علي اصغر نيشابوري و مشتمل است بر اسرار و حكم بسيار

- ١٥٥٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٥ شعبان ١٢٣٨ در جامع كوفه

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 154] )١٤٥( رساله - در شرح يك فقره از دعاي شعبان

كه اول آن اين است « الهي هب لي كمال الانقطاع اليك و انر بصائر قلوبنا بضياء نظرنا اليك » تا آخر ، كه در جواب بعض سالكين مرقوم فرموده‌اند

- ٥٥٨ بيت

- فارسي

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير آخر شعبان ١٢٣٦

- خطي

* * * * *

[ص 155] )١٤٦( رساله - در شرح دعاي مروي در ربيع الاسابيع ●

و در كيفيت صدور آثار جزئيه از مشيت كليه دهريه يا سرمديه كه آن حقيقت محمديه است صلوات الله علي صاحبها

- ٤٨٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست و در كتابخانه مجلس شورا است

- تاريخ تحرير سنه ١٢٥١

- خطي

* * * * *

[ص 156] )١٤٧( رساله - در شرح بعض فقرات از جزء اول از شرح الزياره شيخ مرحوم اعلي الله مقامه

- ٢٢٣٩ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ب ٥ )

- خطي

* * * * *

[ص 157] )١٤٨( رساله - در شرح بعض فقرات از فائده اولي از فوائد شيخ مرحوم اعلي الله مقامه

- نسخه‌اي در دست نيست ( فهرست سيد )

* * * * *

[ص 158] )١٤٩( شرح قصيده لاميه عبدالباقي افندي

كه در هنگامي كه سلطان عثماني قطعه پوشي از پوشهاي ضريح مطهر حضرت رسول صلي الله عليه و آله را بعنوان تحفه و هديه جهت ضريح محترم حضرت موسي بن جعفر عليهما السلام فرستاده بود در مدح آن حضرت انشاد كرده و اول آن قصيده اين است :

وافتك يا موسي بن جعفر تحفة منها يلوح لنا الطراز الاول

و بخواهش علي رضا پاشا والي بغداد آن قصيده را شرح فرموده‌اند و مشتمل است بر غرايب علوم

- ١٦٥٠٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير جمادي الاولي ١٢٥٨

- چاپ اول تبريز ١٢٦٩ ، چاپ دوم تبريز ١٢٧٢

* * * * *

[ص 159] )١٥٠( شرح قصيده بائيه شذور الذهب علي بن موسي اندلسي

در علم كيميا و اول آن قصيده اين است :

خذ البيضة الشقراء و انزع قشورها فان لها تحت القشور لبابا

- ٤٨٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٤ شوال ١٢٣٩ در قريه ماران از قراء همدان

- خطي

* * * * *

)١٥٠ (ملحق) شرحي مختصر بر قصيده بائيه شذور الذهب

- ١٤٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 160] )١٥١( شرح لوامع الحسينيه

كه بخواهش آخوند ملا مشهد مرقوم فرموده‌اند و نيمه‌تمام است

- ٢٥٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 161] )١٥٢( رساله - در جواب ميرزا شفيع صدر

كه از ضمير فاعل در « زيد ضرب » و مرجع آن كه آيا ذات زيد است يا عنوان او سؤال كرده و از فرق بين مقام بيان و ابواب استفسار نموده

- ٣١٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير غره ماه رمضان ١٢٥٢

- چاپ اول ضميمه شرح فوائد ، چاپ دوم تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 162] ( رساله جواب ملا صالح در غرويه ذكر ميشود )

* * * * *

)١٥٣( رساله طينيه

در جواب شيخ جواد از معني حديث شريف مروي از اميرالمؤمنين عليه السلام كه مردي از ايشان سؤال كرد كه « هل رأيت رجلا في الدنيا فقال عليه السلام رأيت رجلا و انا الي الآن اسأل عنه فقلت له من انت قال انا الطين » تا آخر

- ٤٠٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٩ جمادي الثانيه ١٢٥٨

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 163] )١٥٤( رساله عامليه

در جواب سؤالات يكي از اهل جبل عامل از مطالب زير :

١ - عذاب كسي كه اصل خلقت او از سجين است چگونه صحيح است و حال آنكه براي مخلوق قبل از خلق اختياري نيست

٢ - از معني رب و مراتب او

٣ - از معني حديث شريف « الناس نيام و اذا ماتوا انتبهوا » و تطبيق آن در باقي مراتب صعود

٤ - از فرق بين اهل باطن از حق و باطل

٥ - از معني كبد ثور و كبد حوت

٦ - از معني حديث شريف « كلما في القرآن في الحمد و كلما في الحمد في البسملة » الخ

٧ - از معني حديث شريف : ان لنا مع الله حالات هو فيها نحن و نحن فيها هو الا انه هو هو و نحن نحن

٨ - از معني حديث شريف « العبودية جوهرة كنهها الربوبية » الخ

٩ - پيغمبر صلي الله عليه و آله كه قطب و محل فيض است سر انتظار آن حضرت براي وحي چه بوده

١٠ - بعد از موت متألم و متنعم روح است يا جسد يا هر دو

١١ - براي حصول نور معرفت بفؤاد بچه بايد متوسل شد

- ٦٣١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢٣ شعبان ١٢٣٩

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ ) ، سؤال ٦ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 164] )١٥٥( رساله - جواب عبدالله بيك كه از مسائل زير سؤال كرده :

١ - توحيد و ادله و مراتب و اركان آن

٢ - حقيقت صفات ذاتيه و فعليه

٣ - حقيقت اسماء الله و اقسام آنها

٤ - موضوع له اسماء الهيه چيست

٥ - ائمه اطهار عليهم السلام چگونه محل ظهور آيات خداوند عالمند

٦ - استفسار از بعض رموز حرفيه

٧ - استفسار از مراد از حروف مقطعه در قرآن

٨ - استعلام از ميزان فضيلت پيغمبر صلي الله عليه و آله بر حضرت امير عليه السلام

٩ - استفسار از معني جبر و تفويض و امر بين امرين

١٠ - استفسار از اول وجود و مراتب و محل آن

١١ - استفسار از اينكه كلي منطقي و كلي طبيعي و كلي عقلي در خارج موجودند يا نه

١٢ - عقل چگونه است و كيفيت ادراك آن چيست

١٣ - بين الفاظ و معاني مناسبت ذاتيه است يا نه و دلالت بواسطه مناسبت است يا بمجرد وضع

١٤ - استفسار از وجه تركيب اشياء از ضدين

١٥ - وجه تقسيم اشياء به كثيف و لطيف و الطف چيست

١٦ - وجه بطلان مفهوم براي ذات سبحانه چيست

١٧ - معني « من عرف نفسه فقد عرف ربه » چيست

١٨ - سر ظهور معجزات از حضرت امير عليه السلام چيست و حقيقت اينكه آن بزرگوار آيت پيغمبر است (ص) چيست

١٩ - جزاي طاعت چرا بايد ده برابر جزاي معصيت باشد

- ١٨٧٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٥ محرم ١٢٣٧

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ ) ، سؤال ٧ و ١٩ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 165] )١٥٦( رساله - ديگر در جواب عبدالله بيك از مطالب زير :

١ - اگر رسول خدا (ص) عالم بتفاصيل كربلا بود فايده اخبار جبرئيل چه بود

٢ - معني « خلق الله الاشياء بالمشية و خلق المشية بنفسها » چيست

٣ - صفات حادثه فعليه قبل از مشيت خلق شده‌اند يا بعد

٤ - صادر اول مشيت است يا حقيقت محمديه صلوات الله علي صاحبها

٥ - صادر اول مخلوق بذات خداست يا بامري ديگر

- ١٥٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 166] )١٥٧( رساله - در جواب آخوند ملا عبدالوهاب لاهيجاني از مطالب زير :

١ - ما كه خود را مايل بعمل و تقوي و مجاورت علما مي‌بينيم چرا خداوند ما را بر آنها موفق نميفرمايد و از ما معاصي سر ميزند با اينكه بآنها راضي نيستيم

٢ - علت عدم استجابت دعاها چيست با اينكه خداوند ميفرمايد « ادعوني استجب لكم » و چرا تداوي بادويه اثر دارد و ادعيه اثر نميكند

٣ - راه تأثير اذكار چيست

- ٢٨٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٥ ذيحجه ١٢٣٧

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 167] )١٥٨( رساله - در جواب ميرزا علي اشرف از مطالب زير :

١ - همه ملائكه در رتبه واحده‌اند يا مراتب متكثره دارند

٢ - ملائكه معصومند يا نه و اگر معصومند چگونه اناسي و جن كه فوق آنها شمرده شده‌اند معصوم نيستند

٣ - بعد از فناي عالم و قيام قيامت در دار تكليف مكلفين ديگري هستند يا نه

٤ - فعل اشرف است يا اسم فاعل

٥ - معني حركت جوهريه چيست

- ٥٢٩ بيت

- نسخه اصل ( ب ٣ )

- تاريخ تحرير سلخ محرم ١٢٤٣

- چاپ اصفهان ١٣٧٤ ش

* * * * *

[ص 168] )١٥٩( رساله - در جواب آخوند ملا علي برغاني از مطالب زير :

١ - از ابن‌عباس از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام مروي است « اول ما خلق الله الخلق خلق نورا ابتدعه من غير شيء ثم خلق منه ظلمة » الخ چگونه نور از ظلمت و ظلمت از نور خلق ميشود

٢ - فرق صيغتين در حديث شريف چيست كه حضرت صادق عليه السلام فرمودند : لما امر ابرهيم و اسمعيل ببناء البيت و تمت بناؤه قعد علي ركن ثم نادي هلم الي الحج و لو نادي هلموا الي الحج لم‌يحج الا من كان يومئذ انسيا مخلوقا

٣ - در فرمايش امام عليه السلام :

أتزعم انك جرم صغير و فيك انطوي العالم الاكبر

راه تطبيق تفاصيل عالم كبير با انسان چيست

(ملحق) سؤال - عمر طبيعي محدود در انسان و فصول عمر و مراتب او از نطفه تا تولد و كيفيت انطباق آندو بر يكديگر چيست

٤ - در عالم كبير انبياء محسوس و مشهودند و شرايع آنها ثابت است تفاصيل اينها در عالم صغير چيست

٥ - موت و حشر و حساب كه براي انسان است تفاصيلش در عالم كبير چيست

٦ - ظهور امام عليه السلام و رجعت ايشان در عالم كبير است تفصيلش در عالم صغير چيست

٧ - استفسار از جواب مسائل بطريق باطن و باطن باطن

- ٩٥٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢٥ جمادي الثانيه ١٢٣٨

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 169] )١٦٠( رساله - جواب آقا سيد علي بهبهاني از مطالب زير :

١ - مراد از بينونت عزلت و بينونت صفت در فرمايش حضرت امير عليه السلام چيست كه فرمودند : توحيده تمييزه عن خلقه و حكم التمييز بينونة صفة لا بينونة عزلة

٢ - معني حديث شريف « الجمع بلا تفرقة زندقة و التفرقة بلا جمع تعطيل و الجمع بينهما توحيد » چيست

٣ - وجود امر انتزاعي اعتباري است يا اينكه موجود متأصل است

- ٥٨٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 170] )١٦١( رساله - در جواب آقا سيد علي بهبهاني از مطالب زير :

١ - معني كاف مستديره بر نفس خودش و مراد از عمق اكبر چيست

٢ - معني قصبه ياقوت و معني درياهاي دوازده‌گانه و معني ذر اول و ذر ثاني چيست

٣ - سلسله طوليه و عرضيه چيست

٤ - استفسار از تفسير آيه نور و حديث : العبودية جوهرة كنهها الربوبية

- ٦٣٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

[ص 171] )١٦٢( رساله - در جواب شيخ علي آل عبدالجبار قطيفي از مطالب زير :

١ - استفسار از كيفيت تطبيق آنچه سيد فرموده‌اند كه الف از نقطه صادر شده و باء از الف و دال از باء تا آخر با ترتيباتي كه حكما براي حروف داده‌اند مثل ابتث و ابجد و استفسار از مطالبي كه متعلق باين معني است

٢ - فرمايش امام عليه السلام در دعا « بحق من وصلت طاعته بطاعتك و من جعلت معصيته لمعصيتك » ظاهر اين است كه تشبيه در دو چيز مختلف واقع ميشود و حال آنكه مستفاد از اخبار اين است كه طاعت ايشان عين طاعت خداست چگونه جمع ميفرمائيد

- ١٥١٧ بيت

- ناتمام

- نسخه اصل ( ب ٢ )

- تاريخ تحرير كمي بعد از وفات شيخ (اع) كه در اواخر سنه ١٢٤١ واقع شده

- خطي

* * * * *

[ص 172] ( رساله جواب آخوند ملا علي اصغر نيشابوري در شرح دعاي سمات گذشت )

* * * * *

)١٦٣( رساله غرويه

در جواب ملا صالح از مطالب زير :

١ - استفسار از مراد بعض سالفين در قولش درباره حرف « كان موجودا قبل وجود السماوات و الارضين و الافلاك » تا اينكه گفته « و لايتوهم احداثها ( احد انها ظ ) كانت موجودة كما هي موجودة الآن و انما هي قدرة اخرجها الله تعالي »

٢ - استفسار از معني حديث شريف « ان الله تعالي لما خلق اللوح و القلم و قال له اكتب و قال ما اكتب فنظر اليه بنظر الهيبة » الخ

٣ - استفسار از معني قول آصف بن برخيا « وجود الحرف سر من اسرار مخزون في خزائن علمه » الخ

٤ - استفسار از قول اندلسيين و زماطره كه ميگويند ارواح حروف دائمة الفيض و الهبوطند و تشبيه ميكنند آنها را بارواح اناسي ، و موضوعاتي كه متعلق باين مطلب است

٥ - معني فرمايش آصف بن برخيا چيست كه « ان الاشكال مقناطيس لارواحها متي صورت شكلا جذب روحا » الخ

٦ - ابن‌سينا در باب فعل و ترتيب ميگويد كه علويات فاعل و سفليات مفعولند و اين قول ظاهرا با فرمايش آصف بن برخيا « الاشكال مقناطيس الارواح » منافات دارد بيان مطلب چيست

٧ - معني زمامين در كلام ابن‌سينا در حروف چيست

٨ - استفسار از معني فرمايش آصف بن برخيا « لقد مدت لنا الاحرف النورانية حجابا ( حجبا ظ ) نورية و سرادقات جلالية » الخ

٩ - استفسار از معني قول حكما « ان الفلك حي في ذاته كامل في صفاته » الخ

١٠ - خداوند عالم عموم اسماء را بآدم (ع) تعليم فرمود يا رمل و نجوم را

١١ - كواكب سياره در اجسام تنها مؤثرند يا در اجسام و نفوس هر دو

١٢ - مراد از اين چيست كه ميگويند زحل اثر ميكند در اجسام در ارض بردا و يبسا و تجمدا و اثر ميكند در نفوس پس مستعد ميكند آنها را از براي خيال و وهم و تعقل

١٣ - معني اينكه مشتري قوي و هيئت را حفظ ميكند چيست

١٤ - مراد از اينكه مريخ حرارت غريزيه باجسام افاضه ميكند چيست

١٥ - معني اينكه شمس افاضه ميكند بر نفوس قواي قلب و قهر را و ساير تأثيراتي كه براي آن شمرده‌اند چيست

١٦ - معني اينكه زهره فيض ميدهد باجسام حرارت و رطوبت را و ساير تأثيراتي كه براي آن شمرده‌اند چيست

١٧ - مراد از فيض دادن عطارد قواي ناريه را و ساير تأثيراتي كه براي آن شمرده‌اند چيست

- ١٩١٣ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١١ جمادي الثانيه ١٢٥٣ در كاظمين

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 173] )١٦٤( فائده - در بيان وجود و ماهيت و بيان حكمت احكام خمسه شرعيه

- ١٣٣ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير سنه ١٢٣٢ در كربلا

- چاپ تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ١ )

* * * * *

)١٦٤ (ملحق) رساله - در بيان تشعب علوم از نقطه واحده

اين رساله منسوب به سيد مرحوم اعلي الله مقامه است

- ٥٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)١٦٤ (ملحق) فائده - در اينكه لفظ وجود در مورد خداوند و خلق باشتراك حقيقي معنوي بكار نميرود

- ٤٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 174] )١٦٥( رساله لوامع الحسينيه

در بيان وجودات ثلثه بطوري كه مطابق حكمت آل‌محمد (ع) است

- ٨٩٧٥ بيت

- ناتمام است و تا لمعه دهم نوشته شده

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز همراه با شرح آية الكرسي و شرح حديث عمران صابي ١٢٧١

* * * * *

)١٦٥ (ملحق) مثنوي

شامل اشعاري فارسي كه نسخه آن در دست نيست لكن در رساله مقامات العارفين كه در مجمع الرسائل ١٦ چاپ شده و چند رساله ديگر بعض اشعار آن را نقل فرموده‌اند