[ص 1]

[ص 2] بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله و سلام علي عباده الذين اصطفي .

و بعد اين مجلد دوم است از كتاب فهرست كه فقط تعداد كتب مشايخ عظام اعلي الله مقامهم در آن ذكر ميشود و در آن مقدمه‌ايست و پنج باب ، و مجلد اول در مختصري در شرح احوال و اخلاق آن بزرگواران بود و براي اينكه حجم كتاب زياد نشود ذكر كتب را در آنجا ننموديم .

مقدمه

در ذكر مآخذي است كه اين فهرست را از آنها اقتباس كرده‌ايم و ترتيب ثبت نام كتب و رسائل .

اما مآخذ اين فهرست :

يكي فهرست مختصري است به خط سيد امجد مرحوم حاج سيد كاظم رشتي اعلي الله مقامه كه فهرستي از كتب شيخ مرحوم اعلي الله مقامه و كتب خودشان مرقوم فرموده‌اند و شرح مختصري هم راجع به مطالب كتابها در ذيل اسم هر كتاب مرقوم داشته‌اند و ما اسم بعض كتب را فقط در اين فهرست ديديم و اصل آن كتب فعلا در دست ما نيست و همانقدر كه از مندرجات آن كتب در فهرست سيد ذكر شده ما هم در اين فهرست ذكر ميكنيم و در ذيل آن اشاره ميكنيم كه از ( فهرست سيد ) اقتباس شده است .

و ديگري فهرست مفصلي است كه مرحوم مبرور حاج سيد عبدالمجيد آقا فائقي طاب ثراه در سال هزار و سيصد و چهل و پنج قمري شروع به تأليف آن نموده و تقريبا تمام كتب مشايخ عظام را اعلي الله مقامهم كه تا آن زمان در دسترس بوده به تفصيل عين مطالب سؤالات سائلين و فرمايشات ايشان را در [ص 3] مقدمه كتب ضبط نموده و عده ابيات كليه كتب را تعيين كرده است جز اينكه كتب را بدون ترتيب معيني هر چه كه به دست آورده ضبط نموده و عمر شريفش وفا بتنظيم و ترتيب ذكر كتب نكرده جزاه الله عن المسلمين خيرا و الحق مجموعه بسيار نفيسي است كه در نوع خود بي‌نظير است و نسخه منحصر بفرد آن كه بخط آن مرحوم است در نزد ماست و صفحات آن متجاوز از هزار و پانصد صفحه است و ما در اين فهرست خلاصه سؤالات يا مطالب كتب و همچنين عدد ابيات را از آن كتاب گرفته‌ايم .

و ديگري فهرست مختصري است كه در زمان مرحوم مبرور عم بزرگوار آقاي حاج محمد خان اعلي الله مقامه به امر ايشان تأليف شده و مشتمل بر ذكر كتب شيخ مرحوم و سيد مرحوم و مرحوم آقاي حاج محمد كريم خان و قسمتي از كتب مرحوم آقاي حاج محمد خان كه تا آن زمان تصنيف شده بوده ميباشد ولي نام جمع‌آورنده آن معلوم نيست و چند نسخه از آن در دست است كه خالي از اغلاط و اشتباهاتي نيست ● و ما اگر چه متن آن را اساس اين فهرست قرار داده‌ايم ولي هر جا كه اختصار بيش از حد بوده تفصيل داديم و هر جا كه شرح زيادي بوده مختصر كرديم و همه را با فهرست مرحوم فائقي تطبيق كرديم و بعد از اين هر جا كه از آن اسم ببريم به نام ( فهرست كوچك ) اسم خواهيم برد .

[ص 4] و ديگري رساله شرح احوال شيخ مرحوم اعلي الله مقامه است كه مرحوم مبرور عم اكرم آقاي محمد طاهر خان طاب ثراه تأليف نموده‌اند و در آن فهرستي از اسم كتب شيخ ذكر كرده‌اند و ظاهرا مأخذ آن همان فهرست مرحوم سيد اعلي الله مقامه بوده جز اينكه از فهرست سيد كه فعلا در دست است اوراقي سقط شده و ما آنچه در آن نبود از آن رساله اقتباس كرديم ● .

و مأخذ ديگر عين كتب آن بزرگواران است كه در دست داريم هر جا كه لزوم پيدا ميكرد به عين نسخ اصل يا نسخه‌هاي آنها كه در دست است مراجعه كرديم مخصوصا كتب مولاي بزرگوار والد عاليمقدارم اعلي الله مقامه كه اغلب در آن فهرستها مذكور نيست .

و پوشيده نماند كه تعداد كتب مشايخ بزرگوار بيش از اين است كه در اين فهرستها موجود است و مرحوم آقاي اول در بعض رسائل خود مرقوم فرموده‌اند كه متجاوز از هشتصد جلد از كتب مشايخ در اطراف منتشر است و حال آنكه آنچه امروز از كتب شيخ و سيد و ايشان در دست ماست خيلي كمتر از اين است .

و اما ترتيب اين فهرست اين است كه آن را بر پنج باب تقسيم نموديم در هر يك كتب يكي از مشايخ اعلي الله مقامهم را ذكر كرده‌ايم و هر باب را به فصولي تقسيم كرديم و در هر فصلي كتبي كه در يك موضوع معيني نوشته شده ثبت كرديم و فصل آخر هر باب را اختصاص به ذكر كتبي داديم كه شامل موضوعات مختلفه بوده و در هر فصلي نام كتب را به ترتيب حروف الفبا ذكر كرديم و اگر كتاب اسمي نداشته به ترتيب حروف اول اسم سائلين آن را ذكر كرديم و هر كتابي كه نه اسمي داشته و نه اسم سائل آن معلوم بوده در آخر فصل ذكر كرديم و اگر كتابي اسم معيني داشته و سائل آن هم معلوم بوده [ص 5] اسم كتاب و شرح آن را در محل خود ذكر كرده و در محل اسم سائل حواله بمحل اسم كتاب كرده‌ايم ، مثلا كتاب قدريه كه سائل آن شيخ عبدالله بوده در حرف ( ق ) نام كتاب و شرح مطالب آن را نوشته‌ايم و در حرف ( ع ) نوشته‌ايم ( رساله جواب شيخ عبدالله در قدريه ذكر ميشود ) و معذلك در آخر كتاب ، فهرست مفصلي از اسم كليه كتب مندرجه در اين فهرست و اسم سائلين آنها براي تسهيل نوشته‌ايم . و پوشيده نماند كه اسم بسياري از كتب را خود مصنفين نگذارده‌اند و بمناسبتي باسمي مشهور شده‌اند و ما كتبي را كه در شرح حديث يا عبارتي بوده و اسمي نداشته در حرف ( ش ) تحت عنوان ( شرح حديث فلان ) مثلا ضبط كرده‌ايم .

و اما مطالبي كه در تحت عنوان هر كتابي نوشته‌ايم فهرست مختصري از مطالب كتاب است و اگر چنانچه كتاب در جواب سائلي بوده خلاصه تمام سؤالات را نوشته‌ايم و سعي نموده‌ايم كه كليه مطالب سؤال در آن گنجانيده شده باشد و در آخر هم عدد ابيات كتاب اگر در دست بوده و تاريخ فراغ از تصنيف اگر معلوم بوده و چاپي بودن يا خطي بودن آن را نوشته‌ايم و چون همه كتب نسخ اصل آنها در دست ما نيست هر كدام كه نسخه اصل آنها در دست نيست در كنار تاريخ كتاب تذكر داده‌ايم كه معلوم باشد نسخه آن در دست نيست و شايد خداوند بخواهد كه بعض خوانندگان محترم واقف بر آن نسخه‌ها باشند و بر ما منت بگذارند و ما را از محل آنها مطلع فرمايند باشد كه از فضل خداوند همه را انشاء الله جمع كنيم همچنانكه در سالهاي اخير چند جلد از كتب خط شيخ مرحوم و سيد مرحوم اعلي الله مقامهما را خداوند نصيب فرمود .

[ص 6] و عمده كتابهائي كه نسخه اصل آنها در دست نيست كتب شيخ و سيد است و بقيه بحمد الله جز يكي دو تائي در كتابخانه ما نسخه اصل آنها موجود است و از كتب شيخ و سيد چند جلدي نسخه اصل آنها هست و تعدادي هم هست كه ما فقط اسم آنها را از فهرست مرحوم سيد يا فهرست كوچك ميدانستيم و هيچ نسخهٔ از آنها در دست نداشتيم و در ذيل آنها فقط به ذكر مأخذ اكتفا كرديم مثلا نوشتيم ( فهرست سيد ) يا ( فهرست كوچك ) و اين قبيل اگر نسخه اصل آن هم نباشد و نسخهٔ از آن را خوانندگان محترم سراغ داشته باشند و ما را مطلع فرمايند بي‌اندازه ممنون خواهيم شد .

و اينك شروع ميكنيم بذكر كتب ايشان :

[ص 7] باب اول

در ذكر كتب و مصنفات شيخ اجل اوحد مرحوم شيخ احمد احسائي اعلي الله مقامه كه در ضمن نه فصل بيان ميشود :

فصل اول - در بيان كتب و رسائل حكميه الهيه و فضائل ( صفحه ٨ )

فصل دوم - در بيان كتب و رسائل اعتقادات و رد ايرادات ( صفحه ٥٦ )

فصل سوم - در بيان كتب و رسائل سير و سلوك ( صفحه ٧٤ )

فصل چهارم - در بيان كتب و رسائل اصول فقه ( صفحه ٧٩ )

فصل پنجم - در بيان كتب و رسائل فقهيه ( صفحه ٨٨ )

فصل ششم - در بيان كتب و رسائل تفسير ( صفحه ٩٦ )

فصل هفتم - در بيان كتب و رسائل فلسفه و حكمت عملي ( صفحه ٩٩ )

فصل هشتم - در بيان كتب و رسائل ادبيه ( صفحه ١٠١ )

فصل نهم - در بيان كتب و رسائل متفرقه ( صفحه ١٠٥ )

و چون اغلب كتب شيخ مرحوم چاپ شده است و قريب نود و دو جلد از آنها در دو مجلد كبير بنام ( جوامع الكلم ) در سالهاي ١٢٧٣ و ١٢٧٦ قمري در تبريز چاپ شده است براي تسهيل كار مراجعه كنندگان هر كتابي كه در آن دو مجلد چاپ شده در زير شرح كتاب مينويسيم ( جوامع الكلم ) و چون همه كتب شيخ عربي است لازم ندانستيم كه در ضمن شرح كتب اشاره بعربي بودن آنها بكنيم .

* * * * *

[ص 8] فصل اول - در ذكر كتب و رسائل حكميه الهيه و فضائل

* * * * *

)١( رساله - جواب سيد ابوالحسن جيلاني مشتمل بر پنج سؤال :

١ - سؤال از حقيقت عقل و روح و نفس و مسميات آنها و فرق مابين آنها

٢ - سؤال از كيفيت تمايز در عالم ارواح

٣ - آيا نفوس موجودند قبل از ايجاد بدن و خود را ادراك مينمايند يا نه

٤ - سؤال از معني حديثي كه وارد شده : ان العقل وسط الكل

٥ - سؤال از معني حديثي كه ميفرمايد : ليس للنفس الناطقة انبعاث ، و حديث ديگر كه ميفرمايد : مقرها العلوم الحقيقية الدينية ، و جمع بين دو حديث

- ٢٧٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير اول صفر ١٢٢٤

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 9] )٢( رساله - در جواب سيد ابوالحسن جيلاني ●

از اينكه اگر ايمان و كفر در لوح محفوظ ثبت است پس چرا بايد كافر را تكليف كنند با اينكه معلوم است كه ايمان نميآورد و مطالبي كه متعلق باين مسئله است

- ١٢٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ٨ جمادي الثانيه ١٢٢٣ يزد

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 10] )٣( رساله - جواب سيد ابوالقاسم لاهيجاني مشتمل بر سه مسئله :

١ - سؤال از معني اوعيه ثلثه : سرمد و دهر و زمان ، و لوح محفوظ و لوح محو و اثبات

٢ - سؤال از مسئله بدا و حقيقت اجل محتوم و غير محتوم

٣ - سؤال از سر چهار بودن اركان عرش و اينكه اين چهار ركن كيانند و چگونه ميشود كه در روز قيامت هشت نفر حامل داشته باشد

- ٥٨٣ بيت

- نسخه اصل ( ج ١٧ )

- تاريخ تحرير سوم جمادي الثانيه ١٢٣٠

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 11] ( رساله جواب شيخ احمد بن صالح در قطيفيه ذكر ميشود )

* * * * *

)٤( رساله اعتباريه

در تحقيق امور اعتباريه كه در السنه و افواه علما و حكما جاري ميشود و تحقيق اينكه اسماء و صفات الهي از امور اعتباري نيست بلكه اموري هستند متأصله و در اين رساله اقوال بعض علما را بعد از لفظ ( قال ) ذكر فرموده‌اند و رد بر آنها را در ذيل لفظ ( اقول ) بيان فرموده‌اند

- ١٢٢٣ بيت

- ناتمام

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير بعد از ٩ شوال ١٢٣٣ كه شرح فوائد نوشته شده

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 12] ( رساله جواب ميرزا باقر نواب در شرح رساله علميه ميآيد )

* * * * *

)٥( رساله بحرانيه

در جواب سيد حسين بن سيد عبدالقاهر بحراني كه مشتمل بر سؤالاتي چند است از بيان كلام ملا محسن در معني فناء عبد كه مراد فناء ذات است يا فناء جهت بشريت و توجه تام چيست كه شرط فناست و موضوعاتي كه متعلق باين مطلب است

- ١٣١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ماه رمضان ١٢١١

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 13] )٦( رساله جعفريه

جواب آقا ميرزا جعفر نواب مشتمل بر هشت سؤال :

١ - سؤال از حقيقت مكاشفه

٢ - سؤال از حقيقت صلوة و علت تشريع آن و استفسار از اينكه چرا بايد خير موضوع باشد

٣ - استفسار از حديث : سبقت رحمتي غضبي

٤ - سؤال از تفسير آيه : ان الله لايغفر ان يشرك به و يغفر ما دون ذلك ، كه وجه اختصاص شرك چيست و چرا بايد ساير معاصي آمرزيده شود و شرك چنين نباشد

٥ - استفسار از معني : اللهم صل علي محمد و آله كما صليت علي ابرهيم و آل ابرهيم

٦ - در ميانه مخلوقات چرا انسان بايد مخصوص بارسال رسل و انزال كتب باشد

٧ - معني اينكه فرموده‌اند نبي آخر الزمان صاحب ناقه حمراء است چيست و حقيقت ناقه و حمرتش كدام است

٨ - استفسار از معني تقوي و اينكه چرا بايد اعمال بدون آن قبول نشود

- ٣٣٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ٧ شوال ١٢٢٢ در يزد

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ ) ، سؤال ٤ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 14] )٧( رساله حسنيه

در جواب آقا سيد حسن خراساني مشتمل بر سؤالاتي چند از تحقيق علم ازلي و كيفيت آن و استفسار از علوم حادثه و معني آنها و كيفيت علم باري جل شانه باشياء و فرق ميانه علم ذاتي و حادث

- ١٧٦ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ٢٠ رجب ١٢٣٩

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم تبريز ( مجمع الرسائل سيد مرحوم جلد ٢ )

* * * * *

[ص 15] ( رساله جواب سيد حسين بن سيد عبدالقاهر در بحرانيه گذشت )

* * * * *

( رساله جواب سيد حسين بن سيد محمد قاسم در شرح الزياره ذكر ميشود )

* * * * *

)٨( رساله خطابيه

جواب بعض عارفين مشتمل بر سه سؤال :

١ - گوينده : اياك نعبد و اياك نستعين ، كه را قصد ميكند آيا قصد ذات ميكند يا چيز ديگر و نماز غافل چگونه صحيح است و حال آنكه شعور و قصدي ندارد

٢ - استفسار از حديث : ان الله تجلي لعباده في كلامه ، و سؤال از شرح معني حديث معروف : ان الصادق عليه السلام كان يصلي في بعض الايام فخر مغشيا عليه ، الي آخر

- ١٤٧ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ١٧ ربيع الثاني ١٢٢٤

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 16] )٩( رساله رشيديه

در جواب سؤالات آخوند ملا رشيد ● مشتمل بر سه سؤال :

١ - سؤال از اينكه ائمه اطهار (ع) از وجود مقيدند يا وجود مطلق و معني حديث شريف : ان روح القدس في جنان الصاقورة ذاق من حدائقنا الباكورة

٢ - سؤال از اينكه حقيقت محمديه صلوات الله علي صاحبها چگونه نفس مشيت است و اسامي وجود حق مثل ذات بحت و مجهول النعت و عين كافور و ذات ساذج چگونه بر آن حقيقت اطلاق ميشود

٣ - سؤال از اينكه ائمه اطهار عليهم السلام چگونه مقامات الله و ذات ظاهره بصفاتند

- ١٢٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٩ شعبان ١٢٢٥

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 17] )١٠( رساله - جواب شيخ رمضان بن ابرهيم مشتمل بر پنج سؤال :

١ - سؤال از پارهٔ اشكالات در فرمايش شيخ مرحوم اعلي الله مقامه در كتاب فوائد در فائده دوازدهم : قلنا هو سبحانه يعلم ما يكون و ما يشاء ان يغير الي ما شاء فكل طور يمكن ان يكون الممكن عليه فهو يعلم ، الي آخر

٢ - سؤال از وجه جمع بين فرمايش حضرت صادق عليه السلام : فلما احدث الاشياء و كان المعلوم وقع العلم منه علي المعلوم ، با عبارت صدر حديث : العلم ذاته و لا معلوم

٣ - سؤال از معني علم حادث و قديم و بعض مسائل متعلقه بآن

٤ - سؤال از پارهٔ اعتقادات خود در باب توجه و صفات فعليه و ذاتيه كه آن اعتقادات صحيح است يا نه

٥ - استفسار از راه اختلاف اشياء كه چگونه بعضي شقي شدند و بعضي سعيد و وجه باقي اختلافات

- ٤٢٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ٦ )

- تاريخ تحرير ٢٧ جمادي الاولي ١٢٣٥

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 18] )١١( رساله سراجيه

جواب ملا مصطفي شيرواني مشتمل بر چهار سؤال :

١ - سؤال از كيفيت نار غيبي در شعله مرئيه و اين كه آيا دهن محل مشيت نار است يا نه و استفسار از اينكه استضائه مفعول نار است يا مفعول فعل نار و شعله مرئيه آيا ظهور نار است يا ظهور فعل نار و از مطالبي كه متعلق باينهاست

٢ - در اينكه عقل اول و وجود محمد صلي الله عليه و آله آيا اين دو اثر مشيتند يا مفعول آن

٣ - سؤال از اينكه اماكن و وجود و وجود محمد (ص) بمنزله دهنند يا بمنزله دخان يا بمنزله استضائه

٤ - سؤال از مطابقه ممثل با ممثل له

- ١٧٧ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير شب پنجشنبه ١٠ ذيحجه ١٢٣١

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 19] )١٢( رساله - شرح حديث رأس الجالوت

كه از حضرت رضا عليه السلام سؤال كرده : ما الكفر و ما الايمان و ما الكفران و ما الشيطانان ، الخ كه بخواهش بعضي مرقوم فرموده‌اند

- ٣٢١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٦ جمادي الاولي ١٢٢٥

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 20] )١٣( رساله - شرح حديث من عرف نفسه فقد عرف ربه

در جواب شيخ محمد مهدي استرابادي

- ٢٢٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢ صفر ١٢٣٥

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 21] )١٤( رساله - شرح حديث حدوث اسماء

كه اول آن اين است : ان الله تعالي خلق اسما بالحروف غير متصوت و باللفظ غير منطق ، الخ كه در جواب شيخ علي بن شيخ صالح بن شيخ يوسف مرقوم فرموده‌اند ●

- ٢٣١ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ٢٩ صفر ١٢٢٠

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 22] )١٥( رساله - شرح حديث : لولاك لماخلقت الافلاك ،

در جواب سيد مال‌الله بن سيد محمد خطي

- ٧٣ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٨ ربيع الاول ( ربيع الآخر خ ) ١٢١٦

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 23] )١٦( رساله شرح الزيارة

در شرح زيارت جامعه كبيره در چهار جلد كه در آن جمع بين ظاهر و باطن و شريعت و حقيقت فرموده‌اند و مشتمل است بر فضايل عاليه ائمه اطهار صلوات الله عليهم و اسرار كاينات و بيان حقيقت موجودات و در حقيقت كتابي مثل آن در اسلام تصنيف نشده است و آن را بخواهش سيد حسين بن سيد محمد قاسم اشكوري گيلاني مرقوم فرموده‌اند

- ٣٣٦٨٥ بيت ( جلد اول ٩٧٠٨ ، دوم ٨٥٢٠ ، سوم ٨٦٦٥ و چهارم ٦٧٩٢ بيت )

- نسخه اصل جلد دوم تا چهارم ( الف ، ١٤ ، ١٥ ١٦ ) ، نسخه اصل جلد اول در دست نيست لكن نسخه‌اي از آن هست كه ظاهرا بملاحظه مؤلف (اع) رسيده

- تاريخ تحرير ١٠ ربيع الاول ١٢٣٠ ( جلد اول و دوم تاريخ پايان تحرير ندارد و تاريخ پايان جلد سوم اوائل شوال ١٢٢٩ است )

- چاپ قديم ( سه يا چهار مرتبه ) ، چاپ اخير كرمان ١٣٥٥ ش در چهار جلد ، در همه چاپها شرح زيارت وداع نيز در آخر ملحق شده است

* * * * *

[ص 24] )١٧( رساله - در شرح زيارت وداع كه در آخر زيارت جامعه كبيره است

- ١٠١٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ١٦ )

- تاريخ تحرير ١٩ ربيع الاول ١٢٣٠

- چاپ قديم ( سه يا چهار مرتبه ) ، چاپ اخير كرمان ١٣٥٥ ش ، در همه چاپها ملحق به شرح الزيارة شده است

* * * * *

[ص 25] )١٨( رساله - در شرح عبارت شيخ علي بن عبدالله بن فارس

در جواب سؤالي كه شخصي از شيخ محمد بن عبدالله بن فيروز كرده و شيخ مرحوم آن عبارات را شرح فرموده‌اند و اصل سؤال از عقل و آنچه مقابل اوست بوده و در ضمن شرح حروف بيست و هشت گانه را فرموده‌اند بطوري كه با مراتب تكوين مطابقت نمايد و خود شيخ محمد مذكور هم اشعاري در جواب آن سائل گفته كه آن اشعار را هم در آخر رساله شرح فرموده‌اند

- ٦٦٨ بيت

- تصوير نسخه اصل موجود است ( نسخه ١٥٥٠٧ كتابخانه مجلس شورا )

- تاريخ تحرير ٢٩ جمادي ١٢١٠

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، قسمتي از رساله در مجمع التفاسير چاپ شده

* * * * *

[ص 26] )١٩( رساله - در شرح عبارات مشكله شيخ علي بن عبدالله بن فارس در علم حروف

- ٣٣٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٣ شوال ١٢٠٨

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 27] )٢٠( رساله شرح فوائد در حكمت

كه سابقا مرقوم فرموده و بخواهش آخوند ملا مشهد بعدا شرح فرموده‌اند

- ٨٨٢٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٩ شوال ١٢٣٣

- چاپ قديم ( دو مرتبه كه يكي از آنها در سنه ١٢٧٤ بوده است )

* * * * *

[ص 28] )٢١( رساله - در شرح فايده اول از هفت فائده كه برساله فوائد ملحق فرموده‌اند در اشاره بكيفيت تكون موجودات

- ٤٢٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ قديم ملحق به شرح فوائد ( دو مرتبه كه يكي از آنها سنه ١٢٧٤ بوده است )

* * * * *

[ص 29] )٢٢( رساله - شرح مشاعر ملا صدرا

كه در اصول حقايق ايمان و قواعد حكمت و عرفان نوشته و بخواهش آخوند ملا مشهد شرح فرموده‌اند و در آن بطريقه اهل بيت عليهم السلام در معرفت حقايق اشياء و ذوات موجودات جاري شده‌اند و در اين كتاب قول : بسيط الحقيقة ببساطته كل الاشياء ، را مشروحا ابطال فرموده‌اند

- ١٧٨٣٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ١٢ )

- تاريخ تحرير ٢٧ صفر ١٢٣٤

- چاپ قديم ، چاپ دوم كرمان

* * * * *

[ص 30] )٢٣( رساله - شرح رساله علميه ملا محسن فيض در حقيقت علم خداوند

كه بخواهش ميرزا باقر نواب مرقوم فرموده‌اند

- ٢٨١٨ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ٥ ربيع الثاني ١٢٣٠ كرمانشاه

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 31] )٢٤( رساله - جواب شيخ عبدالله بن مبارك قطيفي

در معني قدر در افعال عباد و بيان اشاره بمنزله بين منزلتين و بيان سبب

- ٧٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير سنه ١٢٠٨

- خطي

* * * * *

)٢٤ (ملحق) رساله - در جواب آخوند ملا علي

از مسائلي حكميه درباره قيامت و عود و فناء دنيا

- ٥٥٤ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير شب ٢٢ ربيع المولود ١٢٣٢

- خطي

* * * * *

[ص 32] ( رساله جواب شيخ علي بن شيخ صالح در شرح حديث حدوث اسماء گذشت )

* * * * *

( رساله علميه در شرح رساله علميه گذشت )

* * * * *

( رساله جواب شيخ عبدالعلي بن عبدالجبار كه در جوامع الكلم هست در فهرست سيد (اع) باسم شيخ محمد بن عبدالعلي ضبط شده و ما هم در اسم محمد آن را ذكر ميكنيم )

* * * * *

)٢٥( فائده مختصره در كيفيت تعلق علم خداوند بمعلومات و فائده عجيبي است

- ٤٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٢ ربيع المولود ١٢١٠ ( ١٢١١ خ )

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 33] )٢٦( فائده - در بيان وجودات ثلثه وجود حق و وجود مطلق و وجود مقيد

- ٩١ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير ٢٠ ماه رمضان ١٢٢٣

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 34] )٢٧( فائده - در حروف نورانيه و ظلمانيه و موازين حروف

- ٢٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 35] )٢٨( فوائد ثمانيه

در استدلال از كتاب عزيز و از عالم كبير بطريق كشف و تأويل بر پارهٔ از مسائل كه عارفين را ضرور است در طريق كشف و تأويل مستفاد از نفس و قرآن مشتمل بر هشت فائده بشرح زير :

١ - در وجود خير

٢ - در مراتب نعيم

٣ - در حالات مقربين و عصمت انبياء

٤ - در ذات و صفت الوهيت خداوند

٥ - در اينكه كارهاي خوب و بد صور ثواب و عقابند

٦ - در موازين قسط در روز قيامت

٧ - در اينكه پيغمبران جن از آنها هستند يا نه

٨ - در علم خداوند

- ١٢٥ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 36] ( رساله فارسيه در شرح عبارات شيخ علي بن عبدالله بن فارس گذشت )

* * * * *

)٢٩( فوائد - كه بعد از مراجعت از اصفهان به يزد مرقوم فرموده‌اند

مشتمل است بر دوازده فائده بشرح زير :

١ - در ذكر تفصيل ادله ثلثه

٢ - در بيان معرفت وجود

٣ - در بيان وجود مطلق

٤ - در تقسيم فعل

٥ - در تتمه ملحقات

٦ - در وجود مقيد

٧ - در خلقت اشياء در شش روز

٨ - در اينكه هيچ چيز از وقت خودش تجاوز نميكند

٩ - در اينكه هيچ چيز ماوراء مبدء خود را درك نميكند

١٠ - در اينكه خداوند خالق وجود خارجي و ذهني هر دو هست

١١ - در بيان صدور افعال از انسان

١٢ - در بيان ثبوت اختيار

- ١١٦٥ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ اسلامبول سنه ١٢٨٧

* * * * *

[ص 37] )٣٠( فوائد سبع

كه به دوازده فائده سابق ملحق فرموده‌اند بشرح زير :

١٣ - در اشاره به بيان كيفيت تكون موجودات ●

١٤ - در قول حكما بر اينكه وجودات متكثره همه از يك طينتند

١٥ - در احداث مشيت و امكان

١٦ - در قول حكما كه فعل خداوند بدون مرجح بمفعول تعلق نميگيرد

١٧ - در سر تكليف

١٨ - در انطباق صنع خداوند با دواعي عقول سليمه

١٩ - در اشاره به بيان سر تنعم و ثواب و تألم و عقاب

- ٦٥٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ قديم ملحق به شرح فوائد ( دو مرتبه كه يكي از آنها سنه ١٢٧٤ بوده است )

* * * * *

[ص 38] )٣١( رساله قطيفيه

در جواب شيخ احمد بن شيخ صالح قطيفي مشتمل بر ده سؤال :

١ - ائمه اطهار عليهم السلام چگونه اول ما خلق اللهند و چگونه علت موجوداتند و معني عليت و مراد از وحدت نور ايشان چيست

٢ - حقيقت جسمي كه محل ثواب و عقاب است چيست و بدأش از كجا و عودش بچه عالم است

٣ - برهان بر اينكه خداي تعالي فاعل مختار است چيست و معني مختار در اين مقام چيست

٤ - فاعل مختار چگونه ميشود كه خلقي كند كه محض مصلحت غير باشد و منفعتي عايد او نشود

٥ - حدوث عالم ذاتي است يا زماني

٦ - اگر از واحد كثرت صادر نميشود مبدء اين كثرات چيست

٧ - مبدء شرور و حقيقت شياطين و ملئكه را بيان فرمائيد

٨ - سؤال از حقيقت عالم ذر و كيفيت تكليف آن عالم و فائده در تكليف در اين عالم بعد از معلوم شدن كفر و ايمان هر كس در آن عالم

٩ - در آخرت آيا تكليفي هست يا نه

١٠ - خداوند ميفرمايد : و لهم فيها ما يشتهون ، اگر خلق همه خواهش مقام نبوت بكنند بهمه ميدهد يا نه

- ٧٥٨ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٨ ذيحجه ١٢١٣

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ١٠ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 39] )٣٢( رساله - جواب ملا كاظم سمناني از مطالب زير ● :

١ - چرا آل‌محمد (ع) را ثقل اصغر ناميده‌اند و كتاب را ثقل اكبر

٢ - سؤال از فقرات حديث كميل در حقيقت

٣ - سؤال از فرق بين قلب و صدر و نفس و فرق بين علم و خيال و وهم و فكر و تميز بين ادراكات و مدركات آنها

- ٨٦٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير شب ١٣ صفر ( ربيع المولود خ ) ١٢٣٢

- خطي

* * * * *

[ص 40] )٣٣( رساله - جواب ملا كاظم بن علي‌نقي سمناني از مطالب زير :

١ - از تحقيق اينكه بازاء امداد هر يك از مخلوقات اسمي از اسماء الله مخصوص باوست و حال آنكه اسماء الله بيش از بيست و هشت نيست

٢ - سؤال از برزخ بين دو شيء

٣ - سؤال از مراتب بيست و هشت‌گانه باسماء خاصه مخصوصه آنها

٤ - سؤال از كيفيت معراج جسماني

٥ - سؤال از اينكه عالم مثال و عالم نفوس يكي هستند يا دو تا

- ١٣٥ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

)٣٣ (ملحق) رساله - جواب ملا كاظم بن علي نقي سمناني از دو مسأله :

١ - تأويل فقرات حديث قدر مروي از اميرالمؤمنين (ع) يعني حقيقت ربانيه و قدرت صمدانيه و عظمت نورانيه و عزت وحدانيه چيست

٢ - مراد از استشهاد شما به تأويل آيه شريفه و الله جعل لكم من بيوتكم سكنا الآيه چيست

- ٨٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٢٣٣

- خطي

* * * * *

[ص 41] ( رساله جواب سيد مال‌الله در شرح حديث لولاك گذشت )

* * * * *

)٣٤( رساله - جواب شيخ محمد بن عبدالعلي ● بن عبدالجبار قطيفي

كه از مطالب زير سؤال كرده :

١ - تأويل آيه شريفه : مثل الذين ينفقون اموالهم في سبيل الله ، الخ

٢ - از معني حديثي كه وارد شده است كه حضرت صادق عليه السلام با بعض اصحاب خود گذشتند بر شطي پس موجي خارج شد و با حضرت معانقه كرد

٣ - از معني حديث شريف : لم سميت الزهراء زهراء عليها السلام ، الخ

٤ - جنت مؤمن چنانكه وعده فرموده‌اند بقدر عرض آسمانها و زمين است در چنين جنتي چه خواهد نمود

٥ - سؤال از تأويل و باطن اينكه نهي از مخالطه اكراد ميفرمايند بجهت اينكه ايشان طائفه از جن هستند

٦ - سؤال از معني و سند حديث : ان الله خلق عشرين عالما انتم آخرهم

٧ - سؤال از كيفيت نزول جبرئيل بر پيغمبر صلي الله عليه و آله

٨ - سؤال از دليل عقلي بر وجود نبي و ولي عليهما السلام

٩ - سؤال از اينكه چگونه از امام مثل عبدالله بوجود ميآيد كه درباره او ميفرمايد : ابني عبدالله يحب ان لايعبد الله

١٠ - سؤال از معني فرمايش حضرت صادق عليه السلام : اني سألت الله ان يجعل هذا الامر اي الخلافة في هذا و هو اسمعيل فابي الله ذلك

- ٤٣٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ندارد ولي در متن اسم رساله توبليه برده شده كه تاريخ تحرير آن ٢٢ شعبان ١٢١١ است

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، سؤال ١ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 42] )٣٥( رساله - جواب ملا محمد رشتي

مشتمل بر سؤالاتي چند در اينكه مراد از امكان چيست و ابحاثي كه در اين مقام وارد آورده و جواب هر يك را خواسته

- ٤٩٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ٩ رجب ١٢٣٠

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 43] )٣٦( رساله - جواب ملا محمد دامغاني

از معني بسيط الحقيقة كل الاشياء و بيان حق اين مسئله

- ٢٩٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير ١٩ ربيع الاول ١٢٣٢

- خطي

* * * * *

[ص 44] )٣٧( رساله - جواب سيد محمد بكاء مشتمل بر شش سؤال :

١ - سؤال از تفسير سوره توحيد

٢ - سؤال از تفسير آيه نور و بواطن آن

٣ - استفسار از حقيقت فرق بين نبوت و ولايت مطلقه

٤ - مراد از اينكه ولايت باطن نبوت است چيست

٥ - سؤال از معني حديث شريف در توحيد : داخل في الاشياء لا كدخول شيء في شيء ، الخ

٦ - شرح معني : يا نعيمي و يا دنياي و آخرتي ، در مناجات حضرت سجاد عليه السلام

٧ - طريقه رياضت و تحصيل سعادت چيست ●

- ٦٤٩ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم تمام رساله كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ ) ، سؤال ١ چاپ كرمان ( مجموعه تفسير ) ١٣٧٩ ، سؤال ٢ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 45] )٣٨( رساله - جواب سيد محمد بن سيد عبدالنبي

در شرح حديث اميرالمؤمنين عليه السلام در خلقت ذره‌هائي كه در نور آفتاب ديده ميشوند

- ٧٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير جمادي الثانيه ١٢٠٦

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

)٣٨ (ملحق) رساله - در جواب سيد محمد باقر موسوي رشتي

در شرح دو عبارت از خواجه نصيرالدين طوسي و شريف جرجاني

- ٦٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٢٣٣

- خطي

* * * * *

[ص 46] )٣٩( رساله - جواب شيخ محمد مسعود بن شيخ سعود از مطالب زير :

١ - از مسئله علم خداوند باشياء در وقت ايجاد و بعد از ايجاد

٢ - از معني فرمايش پيغمبر (ص) : انا و الساعة كهاتين و اشار بالسبابة و الوسطي

٣ - از كيفيت فناء معلولات با وجود علت

٤ - از معني حديث : خمرت طينة آدم بيدي اربعين صباحا

٥ - سؤال از كيفيت خروج نفس از بدن دنيوي

٦ - برزخي كه نفس پس از مردن آنجا ميرود همان برزخ است كه از آنجا آمده يا نه

٧ - نفوس ناقصه فاسد ميشوند يا باقي ميمانند

٨ - معني ربوبيت اذ لا مربوب و الوهيت اذ لا مألوه چيست

٩ - سؤال از معني فرمايش پيغمبر (ص) ان الزمان ( كذا ) كهيئة يوم خلق الله السموات و الارض

- ٤٤١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢٠ شعبان ١٢١١

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 47] )٤٠( رساله - جواب ميرزا محمد علي خان خلف محمد نبي خان

كه از مراتب توحيد و مشيت و علت وجود و بعض متعلقات آنها سؤال كرده

- ٣٦٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير روز ٢٤ شعبان ١٢٣٩

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

)٤٠ (ملحق) رساله در جواب ملا محمد مهدي بن ملا شفيع استرابادي از ٢٠ مسأله حكميه درباره توحيد و وجود و ماهيت و امكان و عدم و نسخ و بداء و بعض صفات خداوند و بعض اشكالاتي كه بر كلام ابن سينا و معلم ثاني و ابن كمونه و غير آنها وارد است

- ٨٥٧ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير اواسط جمادي الثانيه ١٢٣٣

- خطي

* * * * *

[ص 48] ( رساله جواب شيخ محمد مهدي در شرح حديث من عرف نفسه گذشت )

* * * * *

)٤١( رساله - جواب شاهزاده محمود ميرزا كه از مطالب زير سؤال كرده :

١ - از سر عصمت انبياء و اوصياء عليهم السلام قولا و عملا و علما

٢ - از معني ولايت و معني آيه كريمه : انا عرضنا الامانة ، الخ

٣ - از معني حديث نبوي (ص) كه بسواده فرمودند : حاشا ان يكون عن عمد هي ، كه مراد سهو است يا چيز ديگر

٤ - از معني حديث : لا جبر و لا تفويض بل امر بين الامرين

٥ - اگر علم رسول خدا بواسطه ملئكه ميرسيد لازم ميآيد كه ملئكه اشرف باشند

٦ - صفات واجب عين ذات هستند يا نه و از كيفيت علم خداوند و اراده او بكفر و ايمان و حال آنكه لايرضي لعباده الكفر

٧ - حدوث عالم با دوام فيض چطور جمع ميشود

٨ - خطبه بيان و خطبه طتنجيه را حضرت امير (ع) فرموده‌اند يا نه

٩ - وجه نسبت تردد و بدا بخداوند عالم چيست

١٠ - شرط استجابت دعا چيست

١١ - امام در حال تناول سم عالم بسم بودند يا نه

- ٥١٢ بيت

- نسخه اصل ( الف ٥ )

- تاريخ تحرير ٢٤ رجب ١٢٣٧

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ ) ، سؤال ٢ و ١٠ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 49] )٤٢( رساله - جواب شاهزاده محمود ميرزا كه از مطالب زير سؤال كرده :

١ - بيان فرمايش حضرت سجاد عليه السلام : فهي بمشيتك دون قولك مؤتمرة

٢ - بيان معني : ان الله خلق آدم علي صورته

٣ - بيان معني حديث كميل در حقيقت معرفت

٤ - بيان حقيقت عالم برزخ و مثال و حشر و بعث و قيامت و ثواب و عقاب

٥ - فرق بين كلام و كتاب چيست و معني اينكه خداوند عالم متكلم است چيست

٦ - معني حديث فرجه مروي از حضرت صادق (ع) در توحيد را بيان فرمائيد

٧ - چرا شجاع با اينكه كمالي است در اسماء خدا وارد نشده

- ٢٤٦ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 50] ( رسائل جواب ملا مشهد در شرح مشاعر و شرح فوائد گذشت )

* * * * *

( رساله ملا مصطفي شيرواني در سراجيه گذشت )

* * * * *

)٤٣( رساله - جواب شيخ يعقوب بن حاجي قاسم شيرواني مشتمل بر سؤالاتي چند از تحقيق ماده و صورت مولود شرعي و كيفيت ذاهب و جائي آن كه آيا ذاهب عين جائي است يا غير آن و اشكالاتي كه در اين مقام از فرمايشات شيخ و اقوال ساير حكما كه مغاير با فرمايش ايشان است براي او حاصل شده

- ٢٦٥ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير شب ٨ شعبان ١٢٣٩

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 51] )٤٤( رساله - جواب يكي از علما ●

در جمع بين حديث : ان موسي عليه السلام اخرج عظام يوسف عليه السلام ، و اينكه ميفرمايند : لاتمكث جثة نبي و لا وصي اكثر من اربعين يوما ، و فرمايش خود شيخ كه فرموده‌اند ائمه در قبرند و لكن مردم ايشان را نمي‌بينند

- ٢٦٧ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 52] )٤٥( رساله - در جواب بعض اهل اصفهان مشتمل بر هفت سؤال :

١ - سؤال از معني حديث : الشمس جزء من سبعين جزءا من نور الكرسي

٢ - سؤال از معني حديث : ان العرش خلقه الله تبارك و تعالي من انوار اربعة

٣ - سؤال از بيان حديثي راجع بطينت عليين و طينت سجين

٤ و ٥ و ٦ - سؤال از معاني فرمايش اميرالمؤمنين عليه السلام : فقبض بيمينه قبضة ، الخ

٧ - سؤال از حديث : خمرت طينة آدم بيدي اربعين صباحا

- ٥٠١ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير سلخ جمادي الاولي ١٢٢٣

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 53] )٤٦( رساله - در جواب بعض از سادات مشتمل بر هشت سؤال از مسائل زير :

١ - از تفسير آيه : انا لله و انا اليه راجعون ، و آيه : الا الي الله تصير الامور

٢ - از وجه صحت : بسيط الحقيقة كل الاشياء

٣ - از معني حديث نبوي (ص) : اللهم ارنا الاشياء كما هي

٤ - از معني رؤيت حق و معني حديث : مارأيت شيئا الا و رأيت الله قبله

٥ - از معني حديث : شر الثلثة ولد الزنا

٦ - از كيفيت كندي فلك در زمان سلطان عادل و سرعت آن در زمان پادشاه جابر كه حقيقت آن چيست

٧ - از اينكه عذاب اهل نار ابدي است يا منقطع

٨ - در جنت داني تمناي رتبه عالي ميكند يا نه و بر فرض تمنا خواهد رسيد يا نه

- ١٥٨ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ ) ، سؤال ١ چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 54] )٤٧( رساله - جواب بعض سادات

در معني حديثي كه شيطان در خواب بصورت انبياء و اوليا درنميآيد

- ١٣٤ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

)٤٧ (ملحق) رساله - در جواب بعض سادات اجلاء از دو مسأله :

١ - خداوند كه خلق را خلق كرد در مكاني غير از مكان خلق بود يا با ايشان بود و اين صورتها مستلزم تحديد يا تجويف است

٢ - اگر قائل به وحدت وجود شويم هر يك از اقوال عرفا و صوفيه از جهتي نقص دارد پس چه طريقي درست است و مثل اعلي براي آن كه نقص نداشته باشد كدام است

- ٦٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)٤٧ (ملحق) رساله - در علم خداوند به اشياء و علم اولياء او به آينده

- ٥١ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير شب جمعه ٢٣ ذيقعده ١٢٢٣

- خطي

* * * * *

[ص 55] )٤٨( رساله - در تفسير بعض مشكلات بر اينكه اميرالمؤمنين عليه السلام را بشكل رابع تشبيه نموده‌اند و مسائل ديگري از اين قبيل ●

- نسخه‌اي در دست نيست ( فهرست سيد )

* * * * *

)٤٨ (ملحق) رساله - در جواب سائلي از اينكه آيا از واحد بيش از واحد صادر ميشود يا نه ، اين رساله در ضمن مجموعه‌اي در ميان كتب شيخ مرحوم (اع) استنساخ شده و باحتمال قوي از آن بزرگوار است لكن در مقدمه و آخر كتاب اسمي ذكر نشده

- ٨٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)٤٨ (ملحق) رساله در جواب سائلي از سه سؤال :

١ - كيفيت صدور موجودات از مبدأ اول چيست

٢ - كيفيت علم خداوند تعالي به جزئيات چيست

٣ - كيفيت معراج و حق قول در آن را بيان فرمائيد

- ٣٩٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٥ ربيع الاول ١٢٣٢

- خطي

* * * * *

)٤٨ (ملحق) رساله مختصره در جواب سائلي از چهار مسأله :

١ - وجود و ايجاد ابدي است يا غير ابدي و اگر ابدي باشد مخالف كل من عليها فان ميشود و اگر نباشد فيض منقطع ميشود

٢ - اگر اراده خداوند بفعل مأمور به تعلق نگيرد فعل از بنده صادر نميشود و در اين صورت مجبور است

٣ - سؤال از معني حديث ان الله خلق آدم علي صورته

٤ - سؤال از معني دو حديث در وصول الي الله و معني انا ديته

- ٣٤ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)٤٨ (ملحق) رساله در جواب سائلي از اين مسائل :

١ - مكمل تكويني بايد مكمل تشريعي هم باشد حال آنكه حضرت فاطمه (ع) مكمل در تكوين هستند و مكمل در تشريع نبودند

٢ - سؤالي درباره فرمايش ايشان در شرح فوائد « و النفس الرحماني الاولي » الخ

٣ - امكان كلي كه مواد اشياء است همان امكان راجح است كه مكان مشيت است يا غير از آن است

٤ - ائمه چرا منحصر در دوازده و معصومين (ظ) چرا منحصر در چهارده‌اند

- ٧٠ بيت قسمت موجود

- ناتمام

- نسخه اصل ( الف ١١ )

- تاريخ تحرير بعد از ٩ شوال ١٢٣٣ كه شرح فوائد نوشته شده

- خطي

* * * * *

)٤٨ (ملحق) رساله مختصره در شرح فرمايش ايشان كه فرموده‌اند خداوند خلق خود را بر مقتضاي حكمت خلق ميفرمايد

- ٥٠ بيت

- نسخه اصل ( الف ١٠ ) ، ( در صفحه ٢٠٥ )

- خطي

* * * * *

[ص 56] فصل دوم - در ذكر كتب عقايد و رد ايرادات

* * * * *

)٤٩( مراسله - در جواب ميرزا احمد در خصوص شبهه آكل و مأكول

- ٤٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

)٤٩ (ملحق) رساله - در جواب آقا جعفر قراگوزلوي همداني كه اعتقادات خودش را ذكر كرده و درخواست نموده كه آنچه موافق حق است مقرر فرمايند و آنچه منافات دارد وجه عدم صحتش را بيان فرمايند

- ١٦٥ بيت

- نسخه اصل ( الف ٥ )

- تاريخ تحرير شب ١٤ جمادي الثانيه ١٢٣٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 57] )٥٠( رساله حيوة النفس

در اصول دين مشتمل بر مقدمه و پنج باب و خاتمه :

باب اول - در توحيد و متعلقات آن

باب دوم - در عدل و متعلقات آن از ثواب و عقاب و اختيار و بطلان جبر و تفويض

باب سوم - در نبوت و متعلقات آن

باب چهارم - در امامت و براهين امامت ائمه اثني‌عشر صلوات الله عليهم

باب پنجم - در اثبات معاد جسماني و كيفيت قيامت

خاتمه - در لزوم اعتقاد برجعت و ظهور و اينكه آجال و ارزاق و اسعار بدست خداوند است

- ٨٨٩ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير شب ١٥ ربيع الثاني ١٢٣١

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم )

* * * * *

)٥٠ (ملحق) رساله مختصره در اصول دين

- ٤٢ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 58] )٥١( رساله خاقانيه

در جواب خاقان مغفور فتحعلي شاه مشتمل بر پنج سؤال :

١ - سؤال از كيفيت موت و مفارقت روح و نزول در جنت مثالي كه آيا با بدن مثالي است يا جسم دنيوي

٢ - تنعم جنت مثل تنعم دنياست يا طور ديگر است

٣ - استفسار از كيفيت نكاح اهل جنت

٤ - استفسار از احوال مختلفه كه بر انسان وارد ميشود از قبيل حزن و سرور و اقبال بر طاعات و معاصي و حال آنكه سبب ظاهري ندارد

٥ - اهل جنت بيش از چهار زن عقدي ميتوانند تزويج نمود يا نه

- ٥٦٣ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- تاريخ تحرير اوايل ماه رمضان ١٢٢٣

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 59] )٥٢( رساله سلطانيه

در جواب خاقان مغفور فتحعلي شاه از دو مسئله زير :

١ - سؤال از تفاضل ميانه ائمه اطهار (ع) و تعيين فاضل و مفضول ايشان

٢ - سؤال از مراتب نبوت و ولايت و آنچه متعلق باينهاست

- ٣٤٣ بيت

- نسخه اصل ( الف ١ )

- تاريخ تحرير شب دوشنبه غره صفر در كرمانشاه ( تاريخ سال ندارد لكن بنا بر عبارتي كه در متن فرموده‌اند احتمالا سال ١٢٣٤ بوده است )

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 60] )٥٣( رساله شرح عرشيه ملا صدرا

كه در معاد نوشته و آن را بر حسب خواهش آخوند ملا مشهد بن ملا حسينعلي شبستري شرح فرموده‌اند و آن سه جلد است مشتمل بر لباب معرفت الهيه و معرفت حقايق اشياء

- ٢٤٠٦٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست ، جزء اول آن در كتابخانه غرب همدان و جزء دوم و قسمتي از جزء سوم در كتابخانه مرعشي قم است

- تاريخ تحرير ٢٧ ربيع الاول ١٢٣٦ كرمانشاه

- چاپ اول تبريز ١٢٧١ ، چاپ دوم تبريز ١٢٧٨ ، چاپ سوم كرمان

* * * * *

[ص 61] )٥٤( رساله - جواب سيد شريف كه از وجه عصمت معصومين عليهم السلام سؤال كرده

- ١٣١ بيت

- نسخه اصل ( الف ٣ )

- چاپ تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٣٠ )

* * * * *

[ص 62] )٥٥( رساله - جواب شيخ عبدالحسين بن شيخ يوسف بحراني مشتمل بر سؤالاتي چند از شرح اقسام كفر و حقيقت ايمان و كفر و از اينكه اصل ايمان چيست كه بي آن دخول جنت محال است و اصل كفر چيست كه اسباب دخول نار است و امثال اينها

- ٧٠٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير شب ١٥ جمادي الثانيه ١٢١٢

- چاپ تبريز ١٢٧٦ ( جوامع الكلم )

* * * * *

[ص 63] )٥٦( رساله - جواب حاج عبدالوهاب قزويني كه از اعتراض يكي از علما جواب خواسته بود از كيفيت معاد جسماني و معني جسد و جسدين و جسم و جسمين

- ٤٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

)٥٦ (ملحق) مراسله شيخ (اع) به آخوند ملا علي رشتي درباره اهل باطل از صوفيه

- ٤٧ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 64] )٥٧( عصمت و رجعت

در جواب شاهزاده محمد علي ميرزا دولتشاه در اثبات عصمت انبيا و اثبات رجعت و حقيقت آن و ذكر علامات ظهور

- ٦٩٠٠ بيت

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢١ ربيع المولود ١٢٣١

- چاپ اول تبريز ١٢٧٣ ( جوامع الكلم ) ، چاپ دوم كربلا ٢٠ صفر ١٣٩٢ ، چاپ سوم بيروت

* * * * *

[ص 65] ( رساله جواب عبدالله بن دندن در قدريه ميآيد )

* * * * *

)٥٨( فائده - در كيفيت تنعم دائمي اهل جنت و تألم دائمي اهل نار

- ٤٨١ بيت