مطلب دوم - در ذكر بعض اسرار شهادت حضرت سيدالشهداء عليه السلام

مطلب سوم - در ذكر پارهٔ از مسائل رجعت و حكمتهاي غيبت و ظهور و رجعت

جلد چهارم : مشتمل بر قسمت چهارم در بيان معرفت شيعه است كه در ضمن سه باب بيان فرموده‌اند :

باب اول - در معرفت احوال نقبا و نجبا و اثبات لزوم وجود ايشان بادله ده‌گانه حكم ظاهره ، مجادله بالتي هي احسن ، موعظه حسنه ، حكمت ، آيات قرآن ، اخبار ائمه اطهار عليهم السلام ، آيات آفاق و انفس و اجماع شيعه و سني و اتفاق عقلا و بيان معرفت فضايل ايشان در مقامات اربعه بيان و معاني و ابواب و پيشوائي و اثبات لزوم طاعت و معرفت و محبت ايشان

باب دوم - در معرفت اخوان و فضايل ايشان و لزوم دوستي با ايشان و اداي حقوق ايشان

باب سوم - در معرفت دشمنان ايشان و لزوم تبري و تنافر از ايشان

- ٣٨٨٠٤ بيت ( حجم چهار جلد جداگانه و بترتيب ٩٢٤٥ ، ٨٧٤٠ ، ٩٦٣٩ و ١١١٨٠ بيت )

- فارسي

- نسخه اصل چهار جلد به ترتيب ( ج ٢١ ، ج ٢٢ ، ج ٢٣ ، ج ٢٤ )

- تاريخ تحرير ربيع الاول ١٢٦٧ ( پايان جلد اول ٦ رجب ١٢٦٣ ، جلد دوم ٢٥ جمادي الاولي ١٢٦٤ و جلد سوم ٢٣ ذي‌القعده ١٢٦٥ )

- چاپ اول بمبئي ١٢٦٨ ، چاپ دوم تبريز ١٢٧١ ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٥ ، چاپ چهارم كرمان ١٣٨٠ ، چاپ پنجم كرمان ١٣٥٨ ش

* * * * *

[ص 373] )٣٦٢( ازهاق الباطل ●

در رد باب مرتاب مشتمل بر سه باب :

١ - در اينكه قرآن معجز است و مثل آن را نميتوان آورد و كسي كه ادعا ميكند ميتواند بياورد كافر است

٢ - در اثبات اينكه دعوت اين مرد بجهاد خلاف اجماع شيعه است و باعث فسق ظاهر است

٣ - در علامات نقبا و نجبا

- ٣٣٧٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٦ )

- تاريخ تحرير ١٢ رجب ١٢٦١

- چاپ كرمان ١٣٥١ ش ، اين كتاب توسط جناب آقاي زين‌العابدين خان ابراهيمي به فارسي ترجمه شده و هنوز چاپ نشده

* * * * *

[ص 374] )٣٦٣( الزام النواصب

در جواب ملا محمد باقر رايني مرقوم فرموده‌اند مشتمل است بر ذكر معرفت خداوند و رسول و امام و معرفت ركن رابع و استدلال بر آن از كتاب و سنت و آيات آفاق و انفس و اجماع اسلام و اديان و ملل و ساير فوائدي كه در آن است

- ٣٤٦٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٨ )

- تاريخ تحرير ٢٩ ربيع الاول ١٢٦١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٩١ )

* * * * *

[ص 375] )٣٦٤( تير شهاب

در رد باب خسران‌مآب كه بخواهش آقا محمد شريف كرماني مرقوم فرموده‌اند

- ١٣٠١ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ١٣ )

- تاريخ تحرير ١٢ ربيع الاول ١٢٦٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٨٦ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 376] )٣٦٥( رساله - در جواب ايرادات ملا حسينعلي توسركاني بر سلسله عليه شيخيه

- ١٣١٠ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٢ شوال ١٢٧٨

- چاپ كرمان ١٣٨٠ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ١٥ ) ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 377] )٣٦٦( رساله - در جواب آقا سيد حسين نائيني

كه شبهات و ادله فرقه جبريه را ذكر كرده و جواب از آنها را بطور تفصيل فرموده‌اند

- ١٤٨٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٣ )

- تاريخ تحرير ١٦ ربيع الاول ١٢٦٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

)٣٦٦ (ملحق) دروس در شرح كتاب مبارك الفطرة السليمه

اين دروس را در ماه رجب سال ١٢٦٨ شروع فرموده‌اند و تا اوائل شعبان سال ١٢٨٨ يعني نزديك وفات ايشان ادامه داشته است . بيشتر اين دروس بصورت كامل در دست نيست اما خلاصه بسياري از آنها را بعض تلامذه نوشته‌اند و بعض آنها موجود است و حجم آنها به حدود هفتاد هزار بيت ( حدود سه هزار و پانصد صفحه متوسط ) ميرسد كه بعض آنها مكرر است . آنچه نسخه تقريبا كاملي از آنها موجود است به اين شرح است :

الف - ٥ درس در شرح حديث ادبار عقل كه تاريخ آنها از روز شنبه ٨ رجب ١٢٧٠ تا روز دوشنبه ١٧ ذيحجه همان سال بوده و ٨١١ بيت ميشود

ب - ٤٧ درس در شرح اواخر جلد اول كتاب از شوال ١٢٧٧ تا جمادي الاولي ١٢٧٨ كه ١٠٠٠٠ بيت ميشود

ج - ٧ درس در شرح جلد دوم كتاب در حدود سال ١٢٨٥ كه ١٠٤٣ بيت ميشود

د - ١١١ درس كه ٣ درس آن در شرح انتهاي جلد دوم و باقي در شرح جلد سوم است و ٣٠ درس از آنها تندنويسي ناقصي از درس است ، اين دروس از اوائل سال ١٢٨٦ تا روز چهارشنبه ٢١ محرم ١٢٨٨ ادامه داشته است و ١٨٣٩٥ بيت ميشود

- ٣٥٥٥٤ بيت

- فارسي

- تاريخ اين دروس از ماه رجب ١٢٦٨ تا شعبان ١٢٨٨ بوده و نزديك ٢٠ سال ادامه داشته است

* * * * *

)٣٦٦ (ملحق) دروس در شرح كتاب مبارك الزام النواصب

خلاصه‌هائي از بعض اين دروس به دست آمده ولي متن كاملي از هيچ يك فعلا در دست نيست

- نسخه‌اي در دست نيست

* * * * *

[ص 378] )٣٦٧( رجوم الشياطين ●

كه براي رفع شبهات از دلهاي مؤمنين و اثبات عقايد حقه مرقوم فرموده‌اند مشتمل بر دو اشراق :

اشراق اول - در طرد شياطين از آسمانهاي عقايد مؤمنين است مشتمل بر اقامه براهين بر توحيد و عدل و نبوت و امامت و امر ظهور و رجعت و معاد و آخرت و نار و جنت و فضايل اكابر شيعه و اخوت و طريق سلوك و رفع شبهات شياطين در اين عقايد است و خاتمه آن در رفع بعض وساوس طلبه در مسائل اصوليه متعلق بفقه است

اشراق دوم - در رفع بعض خطرات و وساوس عمليه و تسويلات شياطين در اعمال است

- ٢٩٣٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢ )

- تاريخ تحرير ٧ جمادي الثانيه ١٢٦٨

- چاپ اول تبريز ( سنگي ) ، چاپ دوم كرمان ١٣٢٠ ش ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 379] )٣٦٨( رساله رد باب كه در تهران بخواهش مرحوم ناصرالدين شاه مرقوم فرموده‌اند

- ٩٤٦ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ١٩ ماه رمضان ١٢٨٣

- چاپ اول كرمان ١٣٨٣ ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٦ ش ، ترجمه عربي توسط مرحوم جناب سيد عبدالله موسوي اعلي الله درجته چاپ اول ١٣٨٣ ، چاپ دوم ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 380] )٣٦٩( ركن رابع

در جواب ميرزا محمد خان سپهسالار است كه در خصوص معني و مراد از ركن رابع سؤال كرده

- ٢٧٣ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٧ شوال ١٢٨٢

- چاپ اول بمبئي ، چاپ دوم كرمان ١٣٦٨

* * * * *

[ص 381] )٣٧٠( سي فصل

در جواب سؤالات ميرزا محمد باقر قهي اصفهاني كه سي ايراد را براي ايشان نقل كرده كه نسبت بايشان ميدهند و جواب خواسته است :

١ - ميگويند فرموده‌ايد اصول دين چهار است

٢ - ميگويند فرموده‌ايد دين چهار ركن دارد و ركن رابع شيعه است و مفترض الطاعه و در اين زمان خود سركار ركن رابع هستيد

٣ - ميگويند فرموده‌ايد ركن رابع در هر زمان شخص معيني است و معرفت او بر مردم لازم است

٤ - ميگويند فرموده‌ايد در زمان شيخ مرحوم ايشان ركن رابع بوده‌اند و بعد از آن سيد مرحوم و بعد از آن خود سركار

٥ - ميگويند فرموده‌ايد امروز بايد بابي ميان امام و خلق باشد و آن خود سركار هستيد

٦ - قول بابيه كه ميگويند در زمان غيبت اگر ناصري باشد بايد جهاد كرد حق است يا باطل

٧ - در كتابي كه بجهت اطفال مرقوم فرموده‌ايد فرموده‌ايد در زمان غيبت جمعي از شيعه هستند كه بآنها شرطيين و بدلا و بلها ميگويند

٨ - ميگويند فرموده‌ايد از همه علمائي كه بر طريقه شيخ و سيد نيستند بايد بيزاري جست

٩ - سبب اين اختلاف شيخي و بالاسري چيست

١٠ - آيا واجب است كه از غير شيخي اجتناب كنيم و آنان را نجس بدانيم

١١ - عقد نكاح و ساير عقود حضرات بالاسريه صحيح است يا نه

١٢ - خوردن مال كسي كه بر غير طريقه حقه است جايز است يا نه

١٣ - دادن خمس و زكوة بكسي كه بر غير طريقه حقه است جايز است يا نه

١٤ - نيابت حج بمخالفين طريقه حقه ميتوان داد يا نه

١٥ - ميگويند فرموده‌ايد حضرت سيدالشهداء عليه السلام شهيد نشده‌اند و امر ايشان مثل حضرت عيسي (ع) بر مردم مشتبه شده

١٦ - ميگويند فرموده‌ايد عمل بمظنه بدعت است و عامل بآن كافر

١٧ - كليات عقايد شيخيه را بيان فرمائيد

١٨ - در مسائل فقهي كه از سركار چيزي نديده‌ايم چه بكنيم

١٩ - ميگويند فرموده‌ايد در نماز بايد صورت ركن رابع را در نظر گرفت

٢٠ - ميگويند فرموده‌ايد مؤمن دايم بايد اسلحه داشته باشد شايد فرج ركن رابع برسد

٢١ - ميگويند فرموده‌ايد جواب سلام غير شيخي را بايد ( عليك ) گفت

٢٢ - زن گرفتن از مخالفين اين طريقه و زن دادن بآنها چطور است

٢٣ - نقبا و نجبا در هر عصري متعددند يا نه و معرفت شخصي ايشان واجب است يا نه

٢٤ - ميگويند كتب اصول مثل قوانين و امثال آن را كتب ضلال ميدانيد

٢٥ - اگر فرض كنيم ركن رابع جهاد نمايد اين جهاد جهاد در زمان غيبت نيست و ظهور او ظهور امام است اينگونه تأويلات در كلمات سركار صحيح است يا نه

٢٦ - ميگويند حقيقت اعتقاد شيخيه و سركار امري است قلبي و اظهار نميفرمائيد

٢٧ - ميگويند فرموده‌ايد اطاعت سلطان واجب است مثل نماز و روزه

٢٨ - اگر در كتاب عالمي خلاف ضرورتي ديديم ميتوانيم او را تكفير كنيم يا بايد از خود او جويا شد كه قائل باين مسئله هست يا نه

٢٩ - بمحض شهادت عدول نزد فقيه بر كفر كسي جايز است تكفير او يا نه

٣٠ - مخالفين با ما بسيار بدسلوكي ميكنند چه بايد بكنيم

- ١٣٨٥ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٣٠ )

- تاريخ تحرير ١٤ ربيع الثاني ١٢٦٩

- چاپ اول بمبئي ، چاپ دوم كرمان ١٣٦٨ ، چاپ سوم كرمان ، ترجمه عربي توسط مرحوم جناب سيد عبدالله موسوي اعلي الله درجته چاپ كرمان ١٣٧١

* * * * *

[ص 382] )٣٧١( رساله ديگر در جواب حاج ميرزا محمد باقر اصفهاني از مسائل زير :

١ - ائمه عليهم السلام داراي مقام نبوت انبيا هستند پس جايز است نبيي بعد از پيغمبر صلي الله عليه و آله باشد پس چگونه ممكن است انكار مدعي نبوت را كرد

٢ - نقباء برازخ بين ائمه و انبيا عليهم السلام هستند يا برزخ بين انبيا و رعيت

- ١٦٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٢٠ ربيع الثاني ١٢٧٩

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 383] )٣٧٢( سلطانيه

كه بخواهش مرحوم ناصرالدين شاه مرقوم فرموده‌اند در اثبات نبوت خاصه حضرت رسول صلي الله عليه و آله و امامت ائمه اثني‌عشر عليهم السلام و اثبات بقاي وجود حضرت امام عصر عجل الله فرجه

- ٤٨٧٨ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ١٥ )

- تاريخ تحرير ١٧ جمادي الاولي ١٢٧٤

- چاپ كرمان ١٣٨٢ ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 384] )٣٧٣( رساله - در جواب سپهدار در جواب پارهٔ اشكالات از عبارات كتاب ارشاد العوام كه بر اهل طهران مشكل شده بوده

- ١٥٩ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٩ شوال ١٢٨٣ طهران

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٨٦ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 385] )٣٧٤( شهاب ثاقب

در رد باب كه ابتداء تصنيف فرموده‌اند

- ١٨٤٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٧ )

- تاريخ تحرير ٢١ صفر ١٢٦٥

- چاپ كرمان ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 386] )٣٧٥( رساله - در جواب طهماسب ميرزا مؤيد الدوله

از معني حديث معروف كه بعد از عيد غدير تا سه روز قلم از شيعه مرتفع است و مشتمل است بر اسرار بسيار كه در ضمن هفت باب بشرح زير جواب فرموده‌اند :

١ - بيان معني يوم و ليل

٢ - بيان معني يوم غدير و حقيقت آن

٣ - معني كرام الكاتبين و حقيقت آنها

٤ - معني قلم

٥ - معني محبين و شيعيان و فرق ميان آنها

٦ - معني خطيئه و حقيقت آن

٧ - معني اكرام محمد و آل‌محمد عليهم السلام برفع قلم

- ٩٦١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٧ )

- تاريخ تحرير ٢٣ ذيحجه ١٢٦٥

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦١ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

)٣٧٥ (ملحق) رساله - جواب طهماسب ميرزا مؤيد الدوله كه رساله يكي از علماي مراغه را كه در جواب سائلي نوشته بوده و بخيال خود ايراداتي در مسائل معاد بر شيخ اجل اوحد اعلي الله مقامه گرفته خدمت ايشان فرستاده و جواب فرموده‌اند

- ٢٢٦١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٧ )

- تاريخ تحرير ١٠ ربيع الاول ١٢٦٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 387] )٣٧٦( رساله - كه بطور اختصار عقايد صوفيه شاه نعمة اللهي را بيان فرموده‌اند

- ١٩١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ه‍ ٨ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 388] )٣٧٧( فطرة السليمة ●

در جواب ميرزا محمود اصفهاني و بخواهش ملا اسمعيل زنوزي در عقايد حقه مرقوم فرموده‌اند و مشتمل بر سه جلد است :

جلد اول : در اثبات توحيد خداوند در ذات و صفات و افعال و عبادت و مشتمل است بر بيان صفات سلبيه و ثبوتيه و بداء و عدل و حقيقت معاد و برزخ و قيامت و معرفت ثواب و عقاب و جنت و نار

جلد دوم : در اثبات نبوت عامه و خاصه و معرفت محمد و آل‌محمد عليهم السلام و مقام بيان و معاني و امامت و مقام عرضي عنصري و بيان بعض اسرار معراج

جلد سوم : در امامت و ولايت و برائت و مشتمل است بر اثبات امامت نوعيه و شخصيه و بعض فضايل كليه و جزئيه ائمه عليهم السلام و بيان معني رجعت و بيان مراد از ركن رابع و اثبات آن بانواع ادله

- ٢٣٤٨٤ بيت ( حجم سه جلد جداگانه و به ترتيب ٦٨٦٥ ، ١٠٣٩٥ و ٦٢٢٤ بيت )

- عربي

- نسخه اصل سه جلد به ترتيب ( ج ٣٨ ، ج ٦ ، ج ٣٩ )

- تاريخ تحرير ٢٢ ذيحجه ١٢٧٧ ( پايان جلد اول ٥ شعبان ١٢٦٨ ، جلد دوم ١٣ رجب ١٢٧١ )

- چاپ اول تبريز در يك جلد ، چاپ دوم كرمان ١٣٧٨

* * * * *

[ص 389] )٣٧٨( رساله - جواب ميرزا كاظم جهرمي

از شبهاتي كه از معاشرت يهود و نصاري بر او وارد آمده مشتمل است بر چند سؤال :

١ - قالت اليهود عزير ابن الله ، الخ اين تهمتي است كه مسلمين بر يهود بسته‌اند از كدام آيه تورية اين مطلب را ميتوان اثبات نمود

٢ - قول خداوند كه ميفرمايد « و مريم ابنت عمران » و در جاي ديگر است خطاب بمريم « يا اخت هرون » از تواريخ نصاري معلوم است مريم دختر يوقيم بوده و برادري بنام هرون نداشته بلكه برادر نداشته چه جواب ميفرمائيد

٣ - اگر دليل بر ثبوت قرآن غير از خود قرآن چيزي نيست پس كتاب حافظ هم قرآن است اگر دليلش فصاحت است پس هر كلام فصيحي قرآن است چرا كه مثل خيلي از كتب اشعار نميتوان آورد

- ٣٥٠ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٥ )

- تاريخ تحرير ١٤ محرم ١٢٨٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٨٦ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 390] )٣٧٩( رساله - در جواب سيد محمد باقر هندي

از كيفيت احياء اموات در رجعت و رجوع ارواح و اجسام در جسد اصلي

- ١٤٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٢٩ ذيحجه ١٢٧٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 391] )٣٨٠( رساله - در جواب ميرزا محمد جواد قزويني از مسائل زير :

١ - از شرح حديث جابر در معرفت كه معروف است

٢ - اين نوع معرفت كه در حديث جابر ذكر شده بر همه فرض است يا هر يك از مراتبش را اهلي است و معرفت شخصيه لازم است يا نوعيه كافي است

٣ - بر تقدير لزوم معرفت شخصي اشخاص هر عصري بچه بايد شناخته شوند بنص سابق يا چيز ديگر

٤ - حد تعريف شخصي چه اندازه است و كيفيت ادعا چيست

٥ - تعريف و معرفت اوصاف و شئونات امامت نسبت بهمه رعيت يكسان است يا نه

٦ - مراد از امامت و لزوم خفاي اين صفت در زمان غيبت چيست و حال آنكه ميفرمايند « من مات و لم‌يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلية » و آيا جايز است وصف امامت بر ديگري اطلاق شود

٧ - محق از مبطل بچه معلوم ميشود و علامت حق و باطل چيست آيا بعلم و عمل است يا آنكه كرامت و خوارق عادت هم ضرور است

٨ - مراد از علمي كه سيد جليل اعلي الله مقامه در علامت عالم آن ميفرمايد هر مسئله را كه بخواهد به ٢٤ دليل ثابت ميكند چيست و تفصيل اين ادله كدام است

٩ - مراد از عمل چيست و حد آن چه اندازه است

١٠ - اين امر در ازمنه سالفه آيا بر همه مخفي بوده يا آنكه بر بعضي ظاهر بوده و در صورت ظهور اسامي حاملين و صاحبان اين مقام در ازمنه سالفه چيست

- ٢٥٢٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٣ )

- تاريخ تحرير ٢٥ رجب ١٢٦٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 392] )٣٨١( رساله - در جواب آقا محمد رضا

كه در رفع اشكال از عبارات شرح عرشيه شيخ جليل اعلي الله مقامه راجع باشرفيت حضرت آدم نسبت بحضرت عيسي عليهما السلام سؤال كرده

- ٣٠٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١١ )

- تاريخ تحرير ٣ صفر ١٢٦١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 393] )٣٨٢( رساله - در جواب ميرزا محمد شفيع كه بتوسط محمد حسن خان سردار سؤال كرده

از معني حديث « حقيق علي الله ان يدخل الضلال الجنة » الخ

- ٧٣٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٣ )

- تاريخ تحرير ٨ ربيع الاول ١٢٧١

- خطي

* * * * *

[ص 394] ( رساله جواب ميرزا محمد خان سپهسالار در ركن رابع گذشت )

* * * * *

( رساله جواب ملا محمد باقر رايني در الزام النواصب گذشت )

* * * * *

( رساله آقا محمد شريف در تير شهاب گذشت )

* * * * *

( رساله ميرزا محمود اصفهاني در فطرة السليمة گذشت )

* * * * *

)٣٨٣( رساله - در جواب حاج ملا محمود نظام العلما

در تحقيق اختلاف شيخيه با ديگران و سؤال از لزوم رجوع بعالم شيعي در زمان غيبت و تحقيق افتراها كه بايشان نسبت داده‌اند و سؤال از حقيقت معني ركن رابع و مأخذ آن در كتاب و سنت و كلام حكما

- ٨١٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٣ )

- تاريخ تحرير ٢٦ صفر ١٢٧١

- چاپ كرمان ١٣٥٣ ش ، ترجمه فارسي بوسيله مرحوم آقا سيد حسين آل‌هاشمي رضوان الله عليه چاپ كرمان ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 395] )٣٨٤( مواعظ (ملحق) در شرح آيه مباركه « فلولانفر من كل فرقة منهم طائفة » الآية

بعض نسخ خلاصه شده از اين مواعظ در دست است كه حجم كل آنها به حدود ٢٠٠٠٠ بيت ميرسد

- ٢٦٨٦٩ بيت

- فارسي

- تاريخ از حدود سال ١٢٦٠ تا حدود سال ١٢٧١

- ٥ مجلد است كه ٢ مجلد از آن چاپ شده

* * * * *

)٣٨٤ (ملحق) مواعظ در شرح آيه مباركه « ان اول بيت وضع للناس » الآية

بعض نسخ خلاصه شده از اين مواعظ در دست است كه حجم كل آنها به حدود ٢٠٠٠٠ بيت ميرسد

- ١٤٥٠٩ بيت

- فارسي

- تاريخ از حدود سال ١٢٧١ تا حدود سال ١٢٧٩

- ٣ مجلد خطي است كه هيچ يك چاپ نشده

* * * * *

)٣٨٤ (ملحق) مواعظ در شرح آيه مباركه « الله نور السموات و الارض » الآية

آخرين موعظه ايشان هم كه بفاصله كمي بعد از آن وفات ايشان واقع شد و طي آن عقايد خود را بيان فرموده‌اند در شرح اين آيه است . بعض نسخ خلاصه شده از اين مواعظ هم در دست است كه حجم كل آنها به حدود ٧٠٠٠ بيت ميرسد

- ١٧٠٥٧ بيت

- فارسي

- تاريخ از حدود سال ١٢٨٠ تا حدود ١٢٨٢ و باز در سال ١٢٨٨

- ٥ مجلد است كه ٣ مجلد از آن چاپ شده

* * * * *

)٣٨٤ (ملحق) مواعظ در شرح آيه مباركه « و ماخلقت الجن و الانس الا ليعبدون » الآية

- ٣٧٩٤٨ بيت

- فارسي

- تاريخ از حدود سال ١٢٨٤ تا حدود ١٢٨٦

- اين مواعظ در ٥ مجلد است كه همه چاپ شده

و متأسفانه با اينكه بر حسب عادتي كه از ايشان ميدانيم كه همه ساله تمام ايام ماه رمضان و در طول سال دو شب در هر هفته موعظه ميفرموده‌اند در طول ٤٣ سال كه در كرمان وعظ و تدريس ميفرمودند يقينا متجاوز از پنج هزار موعظه فرموده‌اند كه يا نوشته نشده و يا آنكه نوشته شده و در دست ما نيست

* * * * *

[ص 396] )٣٨٥( نصرة الدين

در رد پادري انگليس كه ردي بر دين اسلام نوشته بوده

- ٧١٩٥ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤١ )

- تاريخ تحرير ١٢ شوال ١٢٦٦

- چاپ قديم ، چاپ دوم كرمان ١٣٧٦ ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 397] )٣٨٦( نعيم الابرار و جحيم الفجار

در اثبات اينكه رسول خدا (ص) و آل او عليهم السلام اشرف و اول كائناتند

- ٢٦٥٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤ )

- تاريخ تحرير ١٩ ماه رمضان ١٢٧٢

- چاپ كرمان ( مجموعة الرسائل العشرة ) ١٣٥٤ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٢٣ )

* * * * *

[ص 398] )٣٨٧( هداية الصبيان

كه بجهت تعليم اطفال مرقوم فرموده‌اند مشتمل بر مقدمه و چهار فصل در معرفت خداوند و پيغمبران و امامان و شيعيان

- ١٨٥ بيت

- فارسي

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٥ ذيقعده ١٢٦٠

- چاپ قديم ، چاپ دوم كرمان ١٣٨٧ ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٢ ش ، اين رساله بوسيله مرحوم مبرور جناب سيد عبدالله موسوي اعلي الله درجته همراه با رساله الفبا و چهار فصل بعربي ترجمه و چاپ شده است ١٣٥١ ، ترجمه آن به زبان اردو در سال ١٣٩٨ در پاكستان چاپ شده

* * * * *

[ص 399] )٣٨٨( هداية الطالبين

در جواب ايرادات بعض علماي يزد ● كه بر سلسله جليله شيخيه نموده‌اند :

١ - مذكور ميشود فرموده‌ايد شيعه دو فرقه شده‌اند شيخي و بالاسري يكي ناجي است و يكي هالك و مريدهاي سركار علما را مخصوصا از زمان مرحوم آقا باقر بهبهاني ببعد لعن و طعن مينمايند و در جواب اين سؤال مفصلا علل پيدايش اختلاف و اعتقادات شيخيه را بيان ميفرمايند و شرحي از محنتهائي كه بر شيخ جليل و سيد نبيل و خودشان وارد آمده بوده مرقوم ميفرمايند

٢ - فرموده‌ايد اصول دين چهار است و چهارم آن ركن رابع است مرادتان چيست

٣ - حكايت عدد را در صوم و افطار مراد چيست و مأخذ فقاهتي آن چيست

- ٣٠٥٦ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ١ )

- تاريخ تحرير ٣ ذيحجه ١٢٦١ يزد

- چاپ قديم ، چاپ دوم كرمان ١٣٨٠ ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 400] )٣٨٩( رساله - در رفع شبهات بعض اهل كربلا از شبهات زير :

١ - شما معتقديد كه سيدالشهداء عليه السلام بآسمان صعود كرده

٢ - معتقديد اصول دين سه است

٣ - ادعاي نيابت امام داريد

٤ - معتقديد بناي شهور بر عدد است

٥ - معتقديد معرفت ركن رابع بشخص است

٦ - معتقديد صورت مرشد را در حال عبادت بايد در نظر گرفت

- ٤٣٩ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٢٦ )

- تاريخ تحرير ٢٧ جمادي الثانيه ١٢٦٣

- چاپ كرمان همراه با هداية الطالبين ١٣٨٠ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ١٥ ) ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 401] )٣٩٠( رساله - در جواب ايراد بعض معاندين

كه چرا ايشان در اوائل مصنفات ، خود را بلفظ اثيم توصيف فرموده‌اند

- ١٤٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤ )

- تاريخ تحرير ١٢ ربيع الثاني ١٢٧٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٥ ) ١٣٥٤ ش

* * * * *

[ص 402] )٣٩١( رساله - در جواب بعض اهل اصفهان ● كه رد بر كتاب الزام النواصب نوشته

- ١٧٤٢ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٢٠ )

- تاريخ تحرير ٢٦ شوال ١٢٦٩

- چاپ قديم ، چاپ دوم كرمان همراه با هداية الطالبين ١٣٨٠ ، چاپ سوم كرمان ( مجمع الرسائل ١٥ ) ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 403] فصل سوم - در ذكر كتب و وصايائي كه در سير و سلوك مرقوم فرموده‌اند

* * * * *

)٣٩٢( ابواب الجنان في حقوق الاخوان

جواب آقا محمد كريم بن آقا بابا كرماني مشتمل است بر بيان معني برادر و شناختن كسي كه لايق اخوت است و حقوق برادر ثقه و حقوق اخوان مكاشره و بيان فضل حقوق اخوان و عقاب كسي كه تضييع حق آنها را بنمايد و تحريص بر گرفتن برادران و فوائد و ثمرات آن و بيان عدد برادراني كه سزاوار است با هم در يك راه سلوك كنند

- ٢٥٦٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٨ )

- تاريخ تحرير ٨ ربيع الاول ١٢٦١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٩١ )

* * * * *

)٣٩٢ (ملحق) رساله حقوق اخوان

- ١١٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٨ )

- ترجمه فارسي توسط زين‌العابدين بن جعفر كرماني چاپ كرمان ١٣٥٥ ش

* * * * *

)٣٩٢ (ملحق) دروس در شرح رساله محمد صادق خان

نسخه كاملي از هيچ يك از اين دروس در دست نيست اما خلاصه بعض آنها موجود است و ظاهرا در سال ١٢٥٩ در بين دروس شرح فوائد ايراد شده‌اند

- نسخه‌اي در دست نيست

* * * * *

[ص 404] ( جواب امان‌الله خان در وصيت والي ذكر ميشود )

* * * * *

)٣٩٣( طريق النجاة

كه ابتداء در علم طريقت مرقوم فرموده‌اند و اقتصار بر شرح فقره خاصه از حديث كميل و اعرابي در صفت نفس قدسيه فرموده‌اند مشتمل است بر مقدمه و شش باب كه در ضمن چهار جلد مرقوم فرموده‌اند :

جلد اول :

مقدمه - در شرح كيفيت تكون نفس ناطقه و اماره و نفس حيوانيه

باب اول - در ذكر و معني ذكر زباني

جلد دوم :

بقيه باب اول در صلوات بر محمد و آل‌محمد عليهم السلام و دعا و استغفار و شكر و معني ذكر نفساني و تأثير خيالات در بدن و نفس و كيفيت خيال و ترتب احكام بر صور خياليه و تأثير خيال و بيان معني طيف اصطلاحي

باب دوم - در فكر و بيان حقيقت آن و آنچه متعلق بآن است

باب سوم - در علم و بيان معني آن كه حضور معلوم در نزد عالم است و فضل آن و مراتب آن و ذكر بعض اخبار وارده در فضل علم و علما و علامت آنها و علامت علماء سوء و ذكر اخبار وارده در سؤال از عالم و تذاكر او و آداب علم و تعليم و تعلم و بيان اقسام علوم و احكام آنها و بيان مجادله و مناظره

جلد سوم :

باب چهارم - در حلم و بيان حقيقت آن و رتبه آن و صفاتي كه مترتب بر آن است

باب پنجم - در نباهت است و بيان حقيقت آن و بيان مراتب انسان و شرح نفس كونيه و شرعيه و استعلاء و شرافت انسان و بيان امر سادات مؤمنين و معادين و مستضعفين

جلد چهارم :

باب ششم - در نزاهت است و بيان حقيقت آن

- ٣٨٢٠١ بيت ( چهار جلد جداگانه بترتيب ١١٨٤٢ ، ١٢٧٨٩ ، ١١٤١٦ و ٢١٥٤ بيت )

- عربي

- نسخه اصل چهار جلد به ترتيب ( ج ٣١ ، ج ٣٢ ، ج ٣٣ ، ج ٤٦ )

- تاريخ تحرير جلد اول ٢٧ ذيقعده ١٢٧٣ ، جلد دوم ٢٥ جمادي الاولي ١٢٧٦ و جلد سوم ٢٨ صفر ١٢٧٩ است لكن تاريخ تحرير جلد چهارم بعلت ناتمام ماندن آن مشخص نيست

- چاپ اول كتاب تبريز ١٣٤٤ در يك مجلد ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٧ ش در سه مجلد

* * * * *

[ص 405] )٣٩٤( چهار فصل

كه آن را بعنوان دستور العملي براي سلسله جليله شيخيه مرقوم فرموده‌اند مشتمل بر چهار فصل :

١ - در معامله با خدا و پيغمبر و ائمه صلوات الله عليهم

٢ - در معامله با مشايخ و علما

٣ - در معامله با حكام و سلاطين

٤ - در معامله با ساير مردم

- ٢٥٧ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٤٣ )

- تاريخ تحرير ٩ ربيع الاول ١٢٦٩

- چاپ اول كرمان ١٣٢٤ ش ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٢ ش ، چاپ سوم كرمان ١٣٥٧ ش ، اين رساله بوسيله مرحوم مبرور جناب سيد عبدالله موسوي اعلي الله درجته همراه با رساله الفبا و هداية الصبيان بعربي ترجمه و چاپ شده است ١٣٥١

* * * * *

)٣٩٤ (ملحق) دستور مختصري در حقيقت علم و عمل

كه در مكاتبات مرحوم آقاي حاج محمد كريم خان كرماني اعلي الله مقامه بدست آمده است

- ١٨ بيت

- فارسي

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٥ ) ١٣٥١ ش

* * * * *

)٣٩٤ (ملحق) رساله‌اي كه از يزد به اخوان كرمان در امر به تحمل و تقيه مرقوم فرموده‌اند

- ٤٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 406] )٣٩٥( رساله محمد صادق خان در سلوك

- ٧٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست ●

- خطي

* * * * *

[ص 407] )٣٩٦( وصيت والي

كه در جواب امان‌الله خان والي كردستان كه از مسائل طريقت سؤال نموده مرقوم فرموده‌اند و مشتمل است بر دستور جامعي براي سير و سلوك و ترقي دادن نفس

- ٢٣٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ١٤ جمادي الثانيه ١٢٨٣

- چاپ اول تبريز ١٣٤٤ ضميمه طريق النجاة ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٦٣ ) الوصايا ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 408] )٣٩٧( وصيت آقا شيخ حسين جوان تبريزي ●

- ٥٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٢ ربيع الثاني ١٢٨٣

* * * * *

)٣٩٧ (ملحق) وصيت آقا سيد زين‌العابدين شيرازي

- ٣٦٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٧ )

- خطي

- تاريخ تحرير ١٣ شعبان ١٢٧١

* * * * *

[ص 409] )٣٩٨( وصيت آقا ملا علي تبريزي

- ١٠٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٣٦ )

- تاريخ تحرير ٤ رجب ١٢٧٦

- چاپ اول تبريز ١٣٤٤ ضميمه طريق النجاة ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٦٣ ) الوصايا ١٣٥٣ ش

* * * * *

)٣٩٨ (ملحق) وصيت ميرزا عبدالحسين اصفهاني

- ٦٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 410] )٣٩٩( وصيت آقا ميرزا محمد اصفهاني

كه در موقع عزيمت او باصفهان براي او مرقوم فرموده‌اند

- ١٧٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٨ )

- تاريخ تحرير ٥ شوال ١٢٧٢

- چاپ اول تبريز ١٣٤٤ ضميمه طريق النجاة ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٦٣ ) الوصايا ١٣٥٣ ش

* * * * *

)٣٩٩ (ملحق) وصيت مهدي بن حسن

- ٤٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 411] )٤٠٠( وصيت حاج ميرزا يحيي

- ١٢٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- تاريخ تحرير ٨ شوال ١٢٦١

- چاپ اول تبريز ١٣٤٤ ضميمه طريق النجاة ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٦٣ ) الوصايا ١٣٥٣ ش

* * * * *

[ص 412] )٤٠١( وصيت مختصره ●

كه معلوم نيست براي كه مرقوم فرموده‌اند

- ٣٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- چاپ اول تبريز ١٣٤٤ ضميمه طريق النجاة ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٦٣ ) الوصايا ١٣٥٣ ش

* * * * *

)٤٠١ (ملحق) وصيت مختصره به مرحوم ميرزا عبدالجواد ولياني

- ٣٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل در دست نيست

- خطي

* * * * *

[ص 413] )٤٠٢( وقاية المسافر

در آداب سفر و ادعيه وارده در حالات مختلفه مشتمل بر شش باب :

باب اول - در اختيار روز سفر

باب دوم - در ذكر آنچه مسافر بآن سبب از مكاره حفظ ميشود از قبيل ادعيه و صدقات و غير آنها

باب سوم - در مقدمات سفر تا وقت سوار شدن

باب چهارم - در آداب خروج از منزل

باب پنجم - در آنچه متعلق است بحركت و اثناء سفر تا وقت نزول

باب ششم - در آنچه متعلق است بنزول و اختيار منزل و غيره

- ٥١٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٥٤ )

- تاريخ تحرير رجب ١٢٥٧

- خطي

* * * * *

[ص 414] فصل چهارم - در ذكر كتب تفسير و شرح آيات و علوم متعلقه بقرآن

* * * * *

)٤٠٣( ايقان

در اعجاز قرآن كه در آن مفصلا وجوه اعجاز قرآن و اقوال علما را در اين موضوع بيان فرموده‌اند

- ٣١٥٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٤ )

- تاريخ تحرير ٤ ذيقعده ١٢٧٣

- چاپ اول كرمان ( مجموعة الرسائل العشرة ) ١٣٥٤ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٧٢ )

* * * * *

[ص 415] )٤٠٤( تفسير سوره حجرات

كه براي نمونه تفسير مرقوم فرموده‌اند كه اگر كسي بخواهد قرآن را تفسير نمايد باين نحو بنمايد

- ٣٥٩١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٥ )

- تاريخ تحرير ٢٧ ربيع الاول ١٢٨٦

- چاپ كرمان ( مجموعه تفسير ) ١٣٨١

* * * * *

[ص 416] )٤٠٥( تقويم اللسان

در علم قرائت قرآن كه بخواهش مرحوم آقا شيخ جعفر قزويني مرقوم فرموده‌اند و در مقدمه اين كتاب استدلالات مفصلي فرموده‌اند درباره اينكه از قرآن كم شده است و در ضمن ده باب احوال حروف و مخارج آنها و احكام ادغام و همزه و مد و قصر و فتح و اماله و احكام ياءات و لامات و راءات و هاء كنايه و اقسام وقف را مرقوم فرموده‌اند و در خاتمه معني لحن را بيان فرموده‌اند

- ٢٢٧٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٨ )

- تاريخ تحرير سلخ ذيحجه ١٢٧٢

- چاپ اول كرمان ( مجمع الرسائل ادبي قديم ) ١٣٥٤ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٧٢ )

* * * * *

[ص 417] )٤٠٦( حاشيه قرآن

كه در آن قراءات قراء و بعض مشكلات آيات و بعض تأويلات و بواطن و بواطن بواطن را مرقوم فرموده‌اند

- ١٦٥٥٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل موجود است

- چاپ كرمان ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 418] )٤٠٧( رساله - در رسم الخط قرآن

- ٥٨٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١ )

- تاريخ تحرير ذيقعده ١٢٦١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٢ )

* * * * *

[ص 419] )٤٠٨( رساله - در شرح حديث مروي در كافي از حضرت صادق عليه السلام : اكتب بسم الله الرحمن الرحيم من اجود كتابتك و لاتمد الباء حتي ترفع السين

- ١٠٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٧ )

- تاريخ تحرير ٦ محرم ١٢٦٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٧٢ )

* * * * *

[ص 420] )٤٠٩( فائده مختصره در اعجاز قرآن

و كيفيت تحدي فرمودن حضرت رسول صلي الله عليه و آله بقرآن

- ١٨٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٦ )

- تاريخ تحرير ١٣ جمادي الثانيه ١٢٦٤

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٦٤ ) ١٣٥٤ ش ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٧٢ )

* * * * *

[ص 421] )٤١٠( رساله - جواب آقا ميرزا لطفعلي از دو سؤال زير :

١ - شرح آيه « و ماارسلنا من رسول و لا نبي » الخ

٢ - شرح آيه : ما ننسخ من آية او ننسها نأت بخير منها او مثلها

- ٢١٩ بيت

- فارسي

- نسخه اصل ( ج ٨ )

- تاريخ تحرير ٢٦ ماه رمضان ١٢٧٢

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٨٦ ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل يك ) ١٣٥٦ ش ، چاپ سوم كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 422] )٤١١( رساله - در جواب سائلي از جمع بين آيه « يوم كان مقداره خمسين‌الف سنة » و آيه « ثم يعرج اليه في يوم كان مقداره الف سنة »

- ٣٣٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٦ )

- تاريخ تحرير ٣ جمادي الثانيه ١٢٦١

- چاپ كرمان ( مجمع التفاسير )

* * * * *

[ص 423] )٤١٢( رساله - در جواب از معني حديث نبوي صلي الله عليه و آله « ان القرآن انزل علي سبعة احرف لكل آية منها ظهر و بطن » الخ

- ١٩٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١١ )

- تاريخ تحرير سلخ جمادي الاولي ١٢٦١

- خطي

* * * * *

[ص 424] فصل پنجم - در ذكر كتب اخبار

* * * * *

)٤١٣( فصل الخطاب

كه در آن اخبار فقه و اصول و معارف را جمع فرموده‌اند و مزيت خاص اين كتاب يكي ترتيب جمع اخبار است كه بي‌سابقه است و ديگري حذف اسناد است كه چون اغلب اخبار كتاب را از ( وسايل ) شيخ حر عاملي (ره) نقل فرموده‌اند اسناد را حواله بآن كتاب فرموده‌اند جز در مواردي كه راوي از عامه بوده است يا آنكه ذكر اسم راوي شرط اتساق كلام بوده اسم او را ذكر فرموده‌اند و آنچه از غير وسائل نقل فرموده‌اند اسم كتاب را ذكر فرموده‌اند و اين كتاب مشتمل بر مقدمه و سه سفر است :

مقدمه : در كليات و اصولي است كه فقيه بآنها محتاج ميشود

سفر اول : در علم حقيقت و عقايد ، مشتمل بر شش كتاب :

١ - در معرفت خداوند ، ٢ - معاد ، ٣ - نبوت ، ٤ - امامت ، ٥ - ولايت اولياء الله و برائت از اعداء آنها ، ٦ - نوادر حكمت

سفر دوم : در علم طريقت و تزكيه نفس مشتمل بر دو كتاب :

١ - معرفت نفس ، ٢ - نوادر اعمال

سفر سوم : در علم شريعت است و به پنج قسم و يك خاتمه تقسيم شده :

قسم اول - در عبادات ، مشتمل بر چهارده كتاب :

١ - در طهارت ، ٢ - تخليه و تحليه ، ٣ - صلوة ، ٤ - صوم ، ٥ - اعتكاف ، ٦ - حج ، ٧ - مزار ، ٨ - اذكار و ادعيه و قرائت قرآن ، ٩ - ايمان ، ١٠ - نذر و عهد و وعد ، ١١ - عتق ، ١٢ - تدبير ، ١٣ - صدقات ، ١٤ - معروف

قسم دوم - در سياست مدن ، مشتمل بر چهارده كتاب :

١ - در ولايت ، ٢ - قضاء ، ٣ - اقرار ، ٤ - شهادات ، ٥ - صلح ، ٦ - حدود و تعزيرات ، ٧ - قصاص ، ٨ - ديات ، ٩ - امر بمعروف و نهي از منكر ، ١٠ - جهاد ، ١١ - سبق و رمايه ، ١٢ - خمس ، ١٣ - زكوة اموال ، ١٤ - زكوة رؤوس

قسم سوم - در مكاسب ، مشتمل بر يازده كتاب :

١ - در تجارت ، ٢ - شفعه ، ٣ - شركت و قسمت ، ٤ - مضاربه و بضاعت ، ٥ - مزارعه و مساقاة و انواع تقبلات ، ٦ - اجاره ، ٧ - جعاله ، ٨ - احياء موات ، ٩ - اصطياد ، ١٠ - قصابه و ذباحه ، ١١ - حرف و صنايع ،

قسم چهارم - در انواع تصرف در مال غير ، مشتمل بر يازده كتاب :

١ - در ولايت ، ٢ - وكالت ، ٣ - وصايت ، ٤ - وديعه و امانت ، ٥ - عاريه ، ٦ - دين ، ٧ - رهن ، ٨ - ضمان و كفالت و حواله ، ٩ - حجر و تفليس ، ١٠ - لقطه ، ١١ - غصب

قسم پنجم - در معايش و عشرت ، مشتمل بر چهارده كتاب :

١ - در مطاعم ، ٢ - مشارب ، ٣ - ملابس ، ٤ - مساكن ، ٥ - مرافق ، ٦ - مناكح ، ٧ - استيلاد و لحوق اولاد ، ٨ - فراق و طلاق ، ٩ - خلع و مبارات ، ١٠ - ظهار ، ١١ - ايلاء ، ١٢ - لعان ، ١٣ - مخادم ، ١٤ - مراكب و دواجن

خاتمه : در امور متعلقه باموات ، مشتمل بر پنج كتاب :

١ - در مرضي ، ٢ - وصايا ، ٣ - موتي ، ٤ - يتامي ، ٥ - فرايض و مواريث

- ١١٠٩٨٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل موجود است ●

- تاريخ تحرير ربيع الاول ١٢٨٢

- چاپ اول بمبئي ١٣٠٢ ، چاپ دوم كرمان ١٣٥٢ ش

* * * * *

[ص 425] )٤١٤( فصل الخطاب صغير ●

در اخبار متعلقه باصول و كليات فروع

- ٣٨٢٩ بيت

- عربي

- ناتمام

- نسخه اصل ( ج ٢٧ )

- چاپي

* * * * *

[ص 426] )٤١٥( مقتل

در احاديث وارده در مصيبت حضرت سيدالشهداء عليه السلام

- ٣٤٣٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١ )

- تاريخ تحرير سنه ١٢٥٥

- چاپ كرمان ١٣٥٣ ش ، اين كتاب را مرحوم حاج سيد جواد قرشي رحمة الله عليه بفارسي ترجمه كرده و در كرمان چاپ شده است و چاپ دوم آن نيز در سال ١٣٥٧ شمسي با تجديد نظر مرحوم مبرور آقاي سيد محمد رضا نواب رضوي چاپ شده است

* * * * *

[ص 427] فصل ششم - در ذكر كتبي كه در اصول فقه مرقوم فرموده‌اند

* * * * *

)٤١٦( رساله - در جواب امام جمعه همدان كه سؤال نموده از شكل منطقي كه بعض اخباريين در رد مجتهدين ذكر كرده

- ٢٤٨ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٠ )

- تاريخ تحرير ٢ ربيع الاول ١٢٨٣ طهران

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 428] )٤١٧( بينه

در رؤوس مسائل اصول

- ١٢١٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٠ )

- تاريخ تحرير سنه ١٢٧٨

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 429] )٤١٨( تصحيح الاخبار

در تصحيح اخبار و عمل بآنها كه بر وجه اختصار در ضمن فوائدي مرقوم فرموده‌اند

- ٨٤٤ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٣ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 430] )٤١٩( جوامع الكلم

در مبناي اصول و فروع دين

- ٧٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٧ )

- تاريخ تحرير ٦ ربيع الاول ١٢٥٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 431] )٤٢٠( حجة القاطعة

در اصول فقه كه آن را پس از ملاحظه كتاب برهان المبين في نصرة المحدثين تأليف سيد عبدالله شبر در سفر تهران مرقوم فرموده‌اند مشتمل است بر بيان ادله قائلين بجواز عمل بمظنه و اثبات امكان حصول علم و كيفيت عمل بكتاب و سنت

- ٣٣٠٧ بيت

- عربي

- ناتمام

- نسخه اصل ( ج ٤٦ )

- تاريخ تحرير احتمالا حدود سال ١٢٨٣ در سفر تهران

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 432] )٤٢١( رساله - در حصول علم باحكام خداوند و ظاهر اين است كه در حدود سال ١٢٥١ مرقوم فرموده‌اند

- ٦٥٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٨ )

- تاريخ تحرير سال ١٢٥١

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

)٤٢١ (ملحق) دروس اصول

چند مرتبه عنوان دروس اصول فرموده‌اند و خلاصه‌هائي از بعض آنها موجود است كه حجم آنها به حدود ٧٠٠٠ بيت ميرسد ، اما آنچه كاملتر نوشته شده به اين شرح است :

الف - دروسي است كه اكثر آنها را از خارج ميفرمودند و گاهي بمناسبت مطلب از كتاب قواعد و علم اليقين مطلبي را شرح فرموده‌اند و فعلا ٢٠ درس از آن در دست است كه حجم آنها ٦٣٨١ بيت است لكن تعداد آنها بيشتر بوده و چنانكه از يك نسخه خلاصه از دروس برميآيد لااقل ١٤ درس ديگر هم بدنبال اين دروس بوده است

ب - دروسي است كه در تصحيح اخبار فرموده‌اند و حدود ١٣ درس آن كه در يك ماه رمضان بيان شده با حجم ٢٣٣٠ بيت در دست است و سال آن معلوم نيست

- ٨٧١١ بيت

- فارسي

- تاريخ معين نيست

* * * * *

[ص 433] )٤٢٢( دره يتيمه

در اصول فقه

- ٣٢٥ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٣٦ )

- تاريخ تحرير حدود سنه ١٢٧٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 434] )٤٢٣( سوانح سفر خراسان

در محاكمه بين اصوليين و اخباريين

- ١٩٠٧ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢ )

- تاريخ تحرير ٢٩ شعبان ١٢٦٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤١ ) ١٣٤٨ ش

* * * * *

[ص 435] )٤٢٤( رساله - در شرح حديث نبوي صلي الله عليه و آله : اذا جاءكم حديث عني فاعرضوه علي كتاب الله فما وافق كتاب الله فاقبلوه و ما خالف فاضربوا به عرض الحائط

- ١٤٣ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٥ )

- تاريخ تحرير سنه ١٢٧٠

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 436] )٤٢٥( شرح نتايج

سيد ابراهيم قزويني در اصول كه مشتمل بر بسياري از مسائل اصول است كه بطور تفصيل در ضمن دو مجلد مرقوم فرموده‌اند و ظاهرا آخرين تصنيفات ايشان است

- ٢٦٢١٠ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٨ - ٤٩ )

- تاريخ تحرير سنه ١٢٨٨

- چاپ عكسي ١٣٥٦ ش

* * * * *

[ص 437] )٤٢٦( علم اليقين

در كيفيت تحصيل علم و يقين و بطلان عمل بمظنه

- ٦١٧٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٤٧ )

- تاريخ تحرير ١٨ شوال ١٢٧١

- چاپ اول كرمان ١٣٠٤ ش ، چاپ دوم كرمان ( مجمع الرسائل ٤١ ) ١٣٤٨ ش

* * * * *

[ص 438] )٤٢٧( دستور تفقه - كه براي مرحوم آقا شيخ علي پس از ارائه بعض مصنفاتش در فقه خدمت ايشان مرقوم فرموده‌اند و در اول كتاب جامع طبع شده است

- ٨٢ بيت

- عربي

- نسخه اصل موجود است

- چاپ كرمان ( ضميمه كتاب جامع ) ١٣٦٧

* * * * *

[ص 439] )٤٢٨( فائده جليله در اصول

كه در آن كيفيت خلقت انسان و مكلف بودنش را بتكاليف شرعيه بيان فرموده و ضمنا كيفيت تكليف و چگونگي گرفتن تكاليف از شارع مقدس و معاريض اخبار را بطور اختصار واضح و معين فرموده‌اند

- ٦٣١ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ١٢ )

- تاريخ تحرير ٢١ جمادي الاولي ١٢٨٧

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 440] )٤٢٩( فائده در اينكه عمل بتواتر در جميع مسائل از وسع مكلفين خارج است

- ٦٩ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٧ )

- تاريخ تحرير ١٧ ربيع الثاني ١٢٧٦

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 441] )٤٣٠( فائده در اينكه هر تكليفي كه از جانب آل‌محمد عليهم السلام رسيده است لطف بايد از جانب ايشان باشد

- ٢٦ بيت

- عربي

- نسخه اصل ( ج ٢٧ )

- چاپ كرمان ( مجمع الرسائل ٤٢ ) ١٣٤٩ ش

* * * * *

[ص 442] )٤٣١( فائده در اينكه امر براي فرض است يا فضل و نهي براي حرمت است يا كراهت